Решить тестовую работу по бел яз за 7 класс
Тэставая работа па тэме «Злучнік»
(1 варыянт)
1. Адзначце варыянты, у якіх ёсць злучнікі:
а) таму што, так як;
б) як толькі, для каго каб;
в) у залежнасці ад.
2. Адзначце варыянты парных злучнікаў:
а) ці то – ці то, або – або, не то – не то;
б) не толькі – але, а раз – то, хоць - але;
в) толькі - як, не то што – але.
3. Адзначце сказы, у якіх злучнікі звязваюць аднародныя члены сказа:
а) Случчына багата і хлебам, і садамі, і песнямі, і працавітымі людзьмі.
б) Хвалі ўдаль плывуць, і шапочуць клёны, і ветры гудуць.
в) Пра Венеру здаўна пісалі паэты і вучоныя, астраномы і фантасты.
4. Адзначце сказы са злучальнымі злучнікамі:
а) Хоць вецер сціх, але сонца ўсё роўна не хацела выглядваць з-за хмар.
б) Вецер сціх, але сонца не прабівалася праз нізкія шэрыя хмары.
в) Хоць узняўся вецер, дзеці не разыходзіліся.
5. Адзначце сказы з падпарадкавальнымі злучнікамі:
а) Калі ўсе сабраліся і пазаймалі месцы, прыйшоў настаўнік.
б) Ад цяжкага сну ачуняла зямля, і свежым паветрам дыхнула ралля.
в) Снег закрыў рэчку так, што і берагоў не відаць.
6. Адзначце, у якіх сказах (за)тое пішацца разам:
а) Люблю мой край за(тое), што ў ім часы другія, што згінула былое.
б) Удзень свяціла сонца і нават было горача, (за)тое ноччу дацінаў холад.
в) Усе стаміліся, (за)тое атрымалі задавальненне.
7. Адзначце варыянты, у складзе якіх ёсць “лішні” па значэнні злучнік.
а) ці, ці-ці, або-або, але, то-то;
б) а, аднак, затое, хоць – але, але;
в) альбо - альбо, не толькі – а, то – то.
8. Адзначце сказы, у якіх злучнікі паказваюць на час, мэту і ўмову таго, пра што гаворыцца ў галоўнай частцы:
а) Мой любы край, не дакарай, што славіць зноў бяруся.
б) Калі закончыцца навучальны год, з’езджу я ў Слуцк.
в) Я часта спяваю песні, каб запоўніць спусцелую душу.
9. Адзначце радкі, у складзе якіх пералічаны састаўныя злучнікі:
а) пакуль, каб, бо, ці, але, ды, а, і;
б) так што, як толькі, для таго каб;
в) у адказ на, у сувязі з, на шляху да.
10 Складзіце сказы з наступнымі злучнікамі: калі – то; ці то – ці то.

Объяснение:

Складаныя прыметнікі пішуцца разам, калі ўтвораны ад:

1) складанага назоўніка, які пішацца разам (светлагорскі, днепрапятроўскі, калінінградскі);

2) словазлучэння (г. зн. спалучэння галоўнага слова з залежным). Пры гэтым галоўнае слова з’яўляецца назоўнікам. Напрыклад, беласнежны (ад белы снег), даўгарукі (ад доўгія рукі), светлавалосы (ад светлыя валасы);

3) спалучэння прыметніка з прыслоўем, якія абазначаюць адно паняцце (вечназялёны, высакарослы). Калі абазначаюцца два паняцці, то такое спалучэнне пішацца асобна (занадта плаксівы, асабліва прыгожы, рэзка адмоўны, прама прапарцыянальны і інш.).

Складаныя прыметнікі пішуцца праз злучок (дэфіс), калі ўтвораны ад:

1) назоўнікаў, якія пішуцца праз злучок (буда–кашалёўскі, івана–франкоўскі);

2) раўнапраўных па значэнні слоў (беспрацэнтна–выйгрышны, гісторыка–філалагічны). Паміж такімі словамі можна ўставіць злучнік і (руска–беларускі слоўнік, ці рускі і беларускі слоўнік);

3) слоў, якія абазначаюць якасць з дадатковым значэннем (адценне якасці). Напрыклад, светла–бурачковы, горка–салёны, кісла–салодкі;

4) прыметнікаў, якія паўтараюцца (шэры–шэры, цёмны–цёмны);

5) спалучэння назоўніка з прыметнікам, якія абазначаюць напрамкі свету (паўднёва–заходні, паўночна–ўсходні);

6) прыметнікаў з першай часткай усходне–, заходне–, паўднёва–, паўночна– (паўднёва–заходні вецер, Паўночна–Курыльскія астравы, Усходне–Кітайскае мора). Калі гэтыя часткі ўваходзяць у геаграфічную назву, то ўтвораны ад яе прыметнік (не геаграфічная назва) пішацца разам. Напрыклад, Заходняя Сібір і заходнесібірскі вецер (вецер з Заходняй Сібіры), але Заходне–Сібірская раўніна (Заходняя і Сібірская раўніна);

7) лічэбніка (запісаны лічбай) і прыметніка (9–метровы, 25–кіламетровы, але дзевяціметровы, дваццаціпяцікіламетровы);

8) імені і прозвішча (васіль–быкаўскі, іван–мележаўскі, леў–талстоўскі).

Мова – гэта вялікі народны скарб. Яе нельга не паважаць, як нельга не паважаць родны народ. (І.Мележ)

Не саромся, беларус, гаманіць па-свойму – на роднай мове бацькоў і дзядоў сваіх. Шануй сваю мову, шануй свае песні, свае казкі, звычаі і ўсё роднае – гэта спадчына дзядоў і вялікі нацыянальны скарб. Толькі тады цябе ўсе будуць шанаваць як чалавека, калі сам сябе будзеш шанаваць – калі не адкінеш свайго нацыянальнага ўласнага багацця. А першы скарб нацыянальны – гэта родная мова. (З.Бядуля)

Хто не шануе родную мову, той не шануе сябе самога, ні свой род, ні сваіх дзядоў-бацькоў, якія той жа мовай гаварылі. (В.Ластоўскі)

Хто саромеецца роднай мовы, варты таго, каб і яго добрыя людзі саромеліся. (В.Ластоўскі)

Яно добра, а нават і трэба знаць суседскую мову, але найперш трэба знаць сваю.