1. Адзначце словазлучэнні з прыназоўнікамі.
а) пайсці да берага; г) і ўранку і ўвечары;
б) не мог не сказаць; д) ні адзін не прыйшоў;
в) не запомніць у твар; е) пісаў без памылак.
2. Адзначце словазлучэнні з вытворнымі прыназоўнікамі.а) ляжалі зверху плота;
б) нягледзячы на абставіны;
в) пад цяжарам гадоў;
г) расказаў пра бацькоў;
д) прыехалі з мэтай праверкі;
е) жыць каля школы.
3. Прыназоўнік - службовая часціна мовы, якая ...
а) выражае залежнасць назоўніка, лічэбніка і займенніка ва ўскосным склоне ад іншых слоў;
б) служыць для сувязі частак сказа або фрагментаў тэксту.
4. Адзначце правільныя сцверджанні.
а) Вытворныя прыназоўнікі ўтварыліся ад назоўнікаў, прыслоўяў, дзеепрыслоўяў.
б) Прыназоўнікі ў сказе могуць быць дапаўненнем, акалічнасцю.
в) Складаныя прыназоўнікі заўсёды пішуцца праз дэфіс.
5. Адзначце сказы, у якіх прыназоўнікі выражаюць азначальныя значэнні.
а) Я марыў пра паездку на Чорнае мора.
б) Дарожка паміж дрэў вяла ўздоўж ракі.
в) Дзяўчына стала побач са сваім братам.
г) Дуб таўшчынёю ў два абхваты стаяў пры ўездзе ў сяло.
6. Адзначце словазлучэнні, у якіх прыназоўнікі спалучаюцца з творным скпонам назоўнікаў.
а) схадзіць па дровы;
б) сустракацца з сябрамі;
в) велічынёй з гарошыну;
г) зайсці ў госці;
д) працаваць над нарысам;
е) гулялі перад лекцыямі.
7. Адзначце сказы, у якіх прыназоўнік уваходзіць у склад азначэння.
а) I панскі дом з ласіным рогам на Міхася глядзеў астрогам.
б) Патроху гаілася рана, і я займеў надзею вярнуцца на фронт.
в) Дом на восем вокнаў па фасадзе ляпіўся да ўзгорка.
г) Гарадок стаяў на беразе невялічкай рэчкі.
8. Адзначце сказы, у якіх выдзеленыя словы з'яўляюцца прыназоўнікам.
а) Дзень пачаўся мокры. Скрозь стаяла вада і са стрэх капала.
б) I лінуў дождж, буйны, густы, і ўсё навокал зашумела.
в) Побач чыгункі ўжо цягнулася доўгая паласа адтаўшай зямлі.
г) Скрозь галіны лесу свеціцца шэрае, агорнутае воблакамі неба.
9. Адзначце сказы, у якіх дапушчаны памылкі ва ўжыванні прыназоўнікаў.
а) Па небе дзе-нідзе павольна плылі белыя воблакі.
б) Няхай жа дзеля шчасця цвіце ваша доля.
в) Вось як цяпер, перада мною ўстае куточак той пры- гожы.
г) Пясчаная дарога ішла скрозь густы сасновы лес з кустамі арэшніку па абочынах.
10. Адзначце словазлучэнні, якія правільна перакладзены на беларускую мову.
а) проложена через глубокий снег - пракладзена па глыбокім снезе;
б) не к кому обратиться - не да каго звярнуцца;
в) слёзы текли по лицу - слёзы цяклі па твары;
г) дорогае для меня люди - дарагія дзеля мяне людзі;
д) уверен в удаче - упэўнены ў поспеху.

Поэма Якуба Коласа «Новая Земля» – энциклопедия жизни белорусского крестьянства 19-20 вв. – настолько обширна тематика и такое богатство жизненного содержания.

Это большое эпическое произведение о исторической судьбе крестьян и поисках ими путей к светлому будущему.

Поэт рассказывает обо всём, чем богата и интересна жизнь крестьян: о заботах и занятиях взрослых, о забавах детей и их учёбе, о праздниках и буднях, о ясных летних днях и тёмных зимних вечерах, когда взрослые рассказывают детям о своих воспоминаниях.

Работали и взрослые, и дети: Михаил выполнял обязанности лесника, Антон «правил хозяйство», всю домашнюю работу выполняла Анна – жена Михаила.

Якуб Колас показывает процесс варева, сева, жатвы, молотьбы. Во время жатвы коллективная работа становится источником прекрасного, наполняет душу крестьян радостью, приносит им удовольствие. Описание косьбы – это целый гимн в честь труда. Косы сравниваются с воинами, которые идут «словно в атаку». В поэме есть описание и орудий труда, созданные рабочими руками, и крестьянская хата, и сарай. Тут и о том, как собирать пчелиный рой, как стелить снопы на току.

В поэме описаны обычаи и обряды, бытовавшие в то время в Беларуси, календарные праздники (пасха, рождество), обычаи (кумование, ярмарки, артель, собрание, народные песни, сказки).

Воспевая знакомые с детства места, Колас показывает, насколько красива белорусская земля и как много красоты и поэзии в её скромных пейзажах. Чередуются дни и ночи, за зимами идут вёсны, птицы прилетают с юга и снова летят в тёплые страны; идут дожди, играют вьюги, разливаются и замерзают реки – про всё это рассказывается в поэме. В образах родного края Якуб Колас всегда черпал вдохновение и силу.

Но прелесть родной природы вызывала у поэта не только радость и восторг, но и печаль, потому что его сердце болело за бесправного, угнетённого и униженного сельчанина. Трудовой человек отражён в поэме во всей своей величине, и Колас отдаёт ему все свои силы, свою любовь и свой талант.

В поэме глубоко и правдиво выражены мечты и желания рабочих масс белорусской деревни. Главное в поэме – поиски земли и свободы. Её герои живут в неволе, терпят гнет, и поэтому самое дорогое, самое сильно е их желание – свобода. Михаил, Антон, Анна – люди простые и маленькие, показаны искренними, подвижными работниками, свободолюбивыми. Это настоящие народные характеры, носители трудовой морали. История их жизни и судьба народа переплетаются между собой.

Объяснение:

лови

Я бачу маці кожны дзень. Якая яна? Трэба прыгледзецца. Твар круглявы, смуглы, з маршчынкамі каля вачэй. Вочы карыя, ясныя. Позірк часцей глыбокі і спакойны. Па ім я чытаю, ці задаволена мной мама, ці падабаюцца мае паводзіны. На жаль, часам я заўважаю сум у вачах, непакой у позірку. Мабыць, мама стамілася пасля работы. У такія моманты я імкнуся дапамагчы ёй у справах або даць магчымасць адпачыць. Валасы ў мамы цёмныя, коратка падстрыжаныя. Я бачу, што ў іх ужо прабіваецца сівізна. Але ад гэтага яна не выглядае старой. Мне падабаецца мая мама, і яна заўсёды для мяне будзе самай прыгожай і самай лепшай.