Сыр өңірі – белгілі бір дәстүрдің ғана жеке дамыған жері емес, тоғыз жолдың торабы, сан түрлі тарихи оқиғалар мен көзқарастар бір мүддеге тоғысқан өлке. Сол себепті өңірде өмір сүрген жырау, жыршы, ақын, күйші, әнші, сал – серілер шығармашылығы әлем әдебиетінде сирек кездесетін құбылыс ретінде өзіндік сипаты басым өнер түрі есебінде айрықша назар аударады. Сыр елінде өмір сүріп, аты үш жүзге мәлім болған ақын – жырауларымыз ұрпақ тәрбиесіне, инабаттылық пен ой – өрісінің дамуына, эстетикалық талғам биігінен көрінуін басты назарда ұстаған.Мысалыға, атақты Ешнияз сал, Жиенбай Дүзбенбетов, Сәрсенбай Бөртебаев, Тұрымбет Салқынбаев, Тасберген Құлманов, Шегебай Бектасұлы, Рүстембек Жиенбаев, Дайырдың Оңғары, Молдахмет Дабылов, Жүсіп, Ібаш, Дүйсен, Мұзарап, Үбісұлтан, Әкімгерей, Көшеней тағы басқа да есімі елге кеңінен танылған жыршы-жыраулардың туған, өмір сүрген жері Сыр бойы, Қасиетті Қармақшы жері.
объяснение:
когда свирепствует ветер ибэ, никакой обход границы невозможен – ветер валит с ног… на всём протяжении джунгарских ворот ни на китайской, ни на стороне нет населённых пунктов кроме пограничных пикетов, нет ни посевов, ни даже огородов, потому что ветер слишком силён
джунгарские ворота известны местному населению тем, что по ним в холодное время года дуют страшной силы ветры, называемые "ибэ"… "ибэ" дует периодически день-два, иногда неделю, а потом на некоторое время затихает. из-за этого ветра в джунгарских воротах нет ни одной зимовки кочевников, а пограничные посты вдоль -китайской границы, которая идёт вдоль ворот, прячутся от ветра в горных долинах той и другой сторон… сила ветра, по словам киргиз, действительно такова, что идти против него даже навьюченный, т.е. тяжёлый верблюд совершенно не может".
