2. Моральное сознание выполняет следующие функции: а) объединяет нравственный опыт человечества; б) создает рассудочные шаблоны для стереотипного поведения; в) систематизирует нравственный опыт человека.

4. Выберите правильный(ые) вариант(ы). За добросовестное выполнение служебных обязанностей, достижение высоких результатов в служебной деятельности, а также за успешное выполнение задач повышенной сложности к сотруднику органов внутренних дел применяются следующие меры поощрения: а) выплата денежной премии; б) награждение ценным подарком; в) награждение ведомственными наградами; г) до присвоение очередного специального звания.

5. Выберите правильный(ые) вариант(ы). Важнейшая особенность нравственных отношений – это … а) универсальность; б) гибкость; в) противоречивость.

7. Профессиональная мораль складывается, прежде всего, в таких сферах деятельности, где непременным условием является: а) соответствие определённым условиям; б) высокая ответственность; в) взаимодействие с людьми.

9. Выберите правильный(ые) вариант(ы). Грубым нарушением служебной дисциплины сотрудником органов внутренних дел является: а) несоблюдение сотрудником ограничений и запретов, установленных законодательством Российской Федерации; б) разглашение сотрудником сведений, составляющих государственную и иную охраняемую законом тайну, конфиденциальной информации (служебной тайны); в) совершение сотрудником виновного действия (бездействия), повлекшего за собой нарушение прав и свобод человека и гражданина, возникновение угрозы жизни и (или) здоровью людей.

10. Дополните. На сотрудника органов внутренних дел в случае нарушения им служебной дисциплины могут налагаться следующие дисциплинарные взыскания: …

11. Выберите правильный(ые) вариант(ы). По виду деятельности различают следующие коллективы: а) трудовые; б) служебные; в) учебные; г) военные; д) художественные; е) музыкальные; ж) спортивные.

12. Дайте определение. «Служебный коллектив» - это …

13. Выберите правильный(ые) вариант(ы). Важнейшая особенность нравственных отношений – это … а) универсальность; б) гибкость; в) противоречивость.

14. Перечислите функции морали: …

15. Чем обеспечиваются моральные требования, предъявляемые к сотрудникам ОВД: а) кодексом и дисциплинарными уставами; б) приказами и инструкциями МВД; в) ТК РФ.

16. Выберите правильный(ые) вариант(ы). Сколько уровней отражения действительности включает в себя моральное сознание: а) 1; б) 2; в) 3.

17. Дополните. В целях обеспечения и укрепления служебной дисциплины руководителем федерального органа исполнительной власти в сфере внутренних дел и уполномоченным руководителем к сотруднику органов внутренних дел могут применяться …

19. Выберите правильный(ые) вариант(ы). Моральное сознание выполняет следующие функции: а) объединяет нравственный опыт человечества; б) создает рассудочные шаблоны для стереотипного поведения; в) систематизирует нравственный опыт человека.

21. Выберите правильный(ые) вариант(ы). В морали выделяют следующие структурные компоненты: а) моральное сознание, моральный мотив, нравственную деятельность; б) моральное сознание, нравственные отношения, моральный мотив; в) нравственные отношения, нравственную деятельность, моральное сознание.

23. Дополните. Нарушением служебной дисциплины (дисциплинарным признается …

24. Выберите правильный(ые) вариант(ы). В любой человеческой деятельности между ее участниками складываются: а) нравственные отношения; б) нравственные требования; в) нравственные права и обязанности.

26. Выберите правильный(ые) вариант(ы). Деятельность сотрудников ОВД носит () характер: а) высоко моральный; б) государственный; в) нравственный.

27. Выберите правильный(ые) вариант(ы). В этике выделяют () стороны: а) 3; б) 4; в) 2.

28. Правовое положение (статус) сотрудника органов внутренних дел определяется: а) указами президента: б) федеральными законами; в) постановлениями Правительства; г) законами субъектов РФ.

29. Выберите правильный(ые) вариант(ы). Сотрудник органов внутренних дел не может находиться на службе в органах внутренних дел в следующих случаях: а) несоответствие требованиям к состоянию здоровья сотрудников органов внутренних дел; б) признание его недее или ограниченно дее по решению суда, вступившему в законную силу; в) выход из гражданства Российской Федерации; г) представление подложных документов или заведомо ложных сведений при поступлении на службу в органы внутренних дел; д) приобретение или наличие гражданства (подданства) иностранного государства.

30. Дополните. За каждый случай нарушения служебной дисциплины на сотрудника органов внутренних дел может быть наложено …

​

Роман композициясында Сырым­ның әскери-қолбасшы тұғырындағы ұйымдастырушылығының нәтижесінде отаршылдармен болған бірнеше шайқастарда қазақ қолы жеңіске жетеді. Қолбасшы батыр Сырымның жаттығу кезіндегі дайындығы жанындағы серіктеріне де, ұлттық-азаттық жолын­дағы күрескерлерге де халықтың да сенімін күшейтті. Бес жүз мергеннің жүздіктерін бес жерге орналастырып, әр жүздіктегілердің ондықтары кезек-кезек оқ жаудыруын да бәрін тарихи деректі болмысымен оқырманның көз алдына елестетеді.

Романның көркемдік сипатын танытатын ерекшелігі – басты кейіп­кер Сырымның қолбасшылық-батыр­лық қасиеттерін даралайтын сыртқы келбеті (портреті) мен мінез-құлық психологиясының поэтикалық тұтастықпен өрілетіндігі. Басты кейіп­кердің кескін-келбетін киген киімімен, мінген тұлпарымен, сол мезеттегі табиғат құбылысымен, маңындағы адамдардың көңіл күйімен, сонымен бірге халық тағдырының өткені мен бүгінгі болашағын сабақтастыра толғанған жан ділі күйзелістерімен тұтастыра бейнелеудегі көркем шындық эстетикасына тән өрнектері мол байқалады.

Басты кейіпкер Сырымның ел ағасы – би тұғырындағы және батырлық-жауынгерлік рухы көтерілген сәттерінің ел тағдыры жолындағы азаматтық-қайраткерлік тұлғасын құрайтын пси­хологиялық күрделі жағдайы соңына халық берік сеніммен ерген адам тұрпатын айқын елестетеді. Отар­шылдарға қарсы шешуші майдан ашуға бел буған ел ағасы және қолбасшы батыр тұғырының тұтастығымен дара­ланған Сырым Датұлы жазушының өмір шындығын көркем шындықпен өрнектеген эпикалық баяндауы ая­сындағы психологиялық сырлы поэ­ти­калық бейнелеулерімен берілген.

Роман сюжетінің шиеленісі сәтінде Ресейдің отарлық билеу жүйесі басшылығының би, батыр Сырым Датұлы бастаған ұлттық-азаттық қозғалысымен санасуға мәжбүр болғанын оқимыз. Сюжеттік шарықтау шегінде отарлық басқару орындары жіберген кісілерді бас­тап келген Орынбор мешітінің бас има­­мы, ахун Мұхамеджан хазірет Хұсайыновқа, генерал-губернаторға, сол арқылы Санкт-Петербургтегі патшайымға хат дайындалып жіберіледі. Кіші жүз рулары билері аталып, олардың атынан сенімді өкілі ретінде Сырымның қолы қойылып мөрі басылады. Ал роман сюжетінің шарықтау шегінде қарауындағы халқына опасыздық-сатқындық жасап, билігін сақтау үшін Ресейдің жазалаушы әскерлеріне ауылдарды талатқан, тонатқан Нұралы хан «Халық Кеңесінің» шешімімен тақтан тайдырылады.

Романның «Тар кезең» аталып, халық тағдыры үшін бастарын өлімге тіккен ұлттық-азаттық күресінің қаһармандарын көркем шындық поэтикасымен бейнелеуі қазіргі Тәуелсіз Қазақстан әдебиетіндегі жетістіктеріміздің жарқын көрсеткіші. Романның құрылысындағы сюжеттік бөліктердегі оқиғалардың байланысын, дамуын, шиеленісуін, шарықтауын туындататын қайшылықтардың, қақтығыстардың романтикалық, реалис­тік сипатын айқындау үшін көптеген көркемдік тәсілдер қолданылған. Дәстүрлі бейнелеулердің бірі психологиялық егіздеулерге де орын беріледі.

Романның көркемдік сипатын күшейтіп тұрған ерекшеліктердің қатарында қаламгердің халық даналығы мақал-мәтелдерді, би-шешендердің қанатты сөздерін поэтикалық-көр­кемдік шешіммен үйлесімді қолдана білгендігін айтамыз. Басты және жанама кейіпкерлердің диалогтарындағы, монологтарындағы сөз шырайын ажарландыру қызметін атқарып тұрған халықтың даналық өрнектері ұлттық сөз өнерінің көркем кестелі, терең мағыналы дәстүрлі нақыштарының эстетикалық-педагогикалық тағылымын оқырмандарға ұқтыра түседі.

Романның көркемдік түйіні – жатжерліктердің отарлық басқыншылық озбырлықпен басқаруына қарсы қазақ халқы тарихындағы алғашқы Халық Кеңесі атты демократиялық басқару жүйесінің болғанын дәлелдеу. Халықтың тағдырымен санаспаған хандық басқарудың іріп-шіріп, сатқындығымен, опасыздығымен ұрпақтардың қарғысына ұшырап, ұлттық тарихымыздан мәңгі аластатылғаны осы Халық Кеңесі құрылымы арқылы дәлелденген.

Романның соңындағы Беріш Алдар қарттың Сырымның істеріне сүйсіне де әрі сынай да қойған сауалына («Қарадан хан болдық, айырдан нар болдық, жоқтан бар болдық, көнеден дәурен озды, көндей қамқа тозды, боздан бурыл озды! Атадан ұл озды, анадан қыз озды, бұл не деген заман болды!?») Сырым бидің қайтарған жауабы да көп ғасырлық тарихы бар қазақ халқы ұрпақтарының уақыт пен кеңістіктегі адамгершілік-имандылық рухындағы мәңгілік ұстаным бағдарын танытады:

при пробивании отверстий работать исправным молотком;

не держать пальцы около рабочей части пробойника;

работать на сверлильном станке можно только с разрешения учителя;

при работе на станке рабочий халат должен быть застегнут на все пуговицы, волосы убраны под головной убор;

при сверлении пользоваться защитными очками;

устанавливать сверло в патрон и заготовку в тиски, а также убирать стружку со стола следует только после отключения станка;

нельзя тормозить руками вращающийся патрон;

не отходить от станка, не выключив его