Дәрілік өсімдіктер (лат. Plantae medicinalis) , шипалы өсімдіктер – медицинада және мал дәрігерлігінде емдеу және аурудың алдын алу мақсатында қолданылатын өсімдіктер. Дәрілік өсімдіктердің емдік қасиеті олардың құрамында стероид, тритерпен, алкалоид пен гликозидтердің, витаминдердің, эфир майлары мен тұтқыр заттар сияқты түрлі химиялық қосылыстардың болуына байланысты. Қазақстанда өсетін алты мыңнан астам өсімдік түрінің бес жүздей түрі дәрілік өсімдіктерге жатады.Дәрілерді дайындау үшін шикізат ретінде пайдаланылатын дәрілік өсімдіктер бөлек іріктеледі.Дәріні көбінесе жабайы өсімдіктерден алады .
Дәрілік өсімдіктер кептірілген шөп, тұнба, қайнатынды, шай, ұнтақ, т.б. түрінде қолданылады. Дәрілерді дайындау үшін шикізат ретінде пайдаланылатын дәрілік өсімдіктер бөлек іріктеледі. Дәріні, көбінесе, жабайы өсімдіктерден алады. Көптеген өсімдіктердің емдік қасиеттері бар. Оларды дәрілік өсімдіктер дейді. Осы заманғы кейбір ең таңдаулы дәрілер жабайы шөптерден жасалған.
Соған қарамастан адамдар пайдаланып жүрген дәрілік шөптердің бәрі бірдей медициналық тұрғыдан өз бағасын алған жоқ, ал ондай шөп қолында барлар кебіне оны қате пайдаланады. Өз өлкеңіздегі осындай шөптерді зерттеуге тырысыңыз және қайсысының емдік қасиеті бар екенін анықтаңыз.
Кейбір дәрілік шөптер, егер оларды ұсынылғанынан артық мөлшерде қабылдаған жағдайда, өте улы келеді. Бұл орайда, осы заманғы дәрілер әлдеқайда қауіпсіз, себебі олардың мөлшерін оңай анықтауға болады
Первый вариант выполненной лабораторной работы:
Действия |
Наблюдения, выводы |
1. Рассмотрите форму тела дождевого червя, опишите её |
Тело удлиненное, состоит из сегментов кольцевидной формы. Передний конец более длинный и заостренный. Задняя половина немного сплющена |
2. Найдите на теле дождевого червя утолщение -поясок. Посчитайте число члеников, образующих его |
11 |
3. Поверните червя брюшной стороной вверх, рассмотрите её при помощи лупы. Проведя пальцем, смоченным водой, по брюшной стороне, отыщите щетинки |
Под лупой видны мелкие щетинки |
4. Пустите червя ползать по бумаге. Как он передвигается? |
Сокращается, расслабляется, немного извивается и движется вперёд |
5. Прикоснитесь к червю препаровальной иглой. Что наблюдаете? Как изменяется поведение червя? |
При прикосновении иглой, червь сокращается Двигается в обратную от иглы сторону |
6. Закончив работу, поместите червя в банку с увлажненной фильтровальной бумагой |
Поместил червя в банку, он шевелится |
ВЫВОД: Дождевой червь имеет вытянутое, длиной 10-16 см тело. На поперечном сечении тело округлое, но, в отличие от круглых червей, оно поделено кольцевыми перетяжками на 100-180 члеников. На каждом членике сидят маленькие упругие щетинки. Они почти не видны, но если провести пальцами от заднего конца тела червя к переднему, то мы сразу почувствуем их. Этими щетинками червь цепляется при движении за неровности почвы.
