Антоновская культура — археологическая культура мустьерской эпохи раннего палеолита в Донбассе. Представлена тремя стоянками — Антоновка I, Антоновка II и Александровка около села Антоновка[1] и посёлка Александровка в Марьинском районе Донецкой области.
Стоянки исследовались в 1962—1965 годах украинскими археологами Владиславом Николаевичем Гладилиным (Антоновка) и Д. Цвейбель (Александровка).
Антоновские стоянки размещались на 3-й и 2-й террасах реки Сухие Ялы. В Александровке каменные изделия найдены в толще берегового склона реки Осиновая (приток реки Волчья).
Орудия труда изготовлены из местного кремня. Инвентарь типично мустьерский: нуклеусы радиальные и протопризматические, сколы из них (отщепы и пластины), многочисленные орудия: ножи, скребки, листовидные наконечники копий, зубчатые изделия (пилы), скобели, единичные остроконечники. Выделяется серия ножей и скребков специфических форм (арочные, сегментоподобные), присущих только этой культуре.
На стоянке Антоновка II найдены кости зубра и лошади четвертичного периода, на которых охотились первобытные жители края.
Культура датируется концом Рисского оледенения — началом Вюрмского оледенения есть около 100-40 тысяч лет назад.
Роман стилі (ағылш. romanesque style, фр. art roman, нем. romanіk), Еуропаның ортағасырлық өнерінде (негізінен Батыс Еуропада), 10 ғасырдан 12 – 13 ғасырларға дейін) дәуірлеген. Ол діни-ақсүйектік идеологияның үстемдік алған кезеңінде дүниеге келді. Негізінен сұсты да қомақты (бекініс құрылыстар) архитектуралық құрылыстардан көрініс тапты: тас монастырьлар кешені, шіркеулер, бекініс қамалдар, қала қабырғалары, тас немесе фахверктен тұрғызылған тұрғын үйлер, т.б. Ғимараттың алдыңғы беті мен порталын, капителін нақыштау ісінде қолданылатын мүсін-ескерткіштер мен фрескалар және миниатюралардың композициясынан діни әңгімелер, аса бай экспрессия мен фольклорлық сипаттағы шартты бейнелеу тәсілдері басым аңғарылады. Құрылысты ою-өрнекпен нақыштау, қалыптау, темір қақтау, көркем оймыш, тоқымашылық дамыды. Көптеген жергілікті мектептер пайда болды. Германия, Франция, Англия, Испания, Скандинавия елдерінде, Чехияда, Польшада роман стиліндегі таңдаулы туындылар дүниеге келді. Италияда проторенессанстың қанат жаюымен байланысты роман стилі ерекше сипат алды. 12 — 13 ғасырларда роман стилін готика ығыстырып шығарды.[1][2][3]
