
Объяснение:
Многочисленные исследования историков, археологов, а также русские летописи и скандинавский эпос говорят о том, что лыжи были изобретены примерно 15-20 тысяч лет назад и применялись в быту и на охоте народами, населяющими Сибирь, Урал, Алтай, север Европы и Скандинавию.
Первые лыжные соревнования состоялись в Норвегии в 1767 году.
К концу XIX века крупные лыжные клубы возникли в Норвегии, Финляндии, Германии, Австрии, Швеции, России. Одними из самых популярных спортивных событий стали лыжные праздники: Холменколленские игры в Норвегии, Лахтинские игры в Финляндии, лыжная гонка Вассалопет – в Швеции.
В России первые состязания в беге на лыжах состоялись в Петербурге в 1894 году.
Официальной датой рождения отечественного лыжного спорта принято считать 29 декабря 1895 года, когда был организован Московский клуб лыжников. В 1897 году клуб лыжников «Полярная звезда» был создан в Петербурге.
Первый чемпионат России по лыжным гонкам среди мужчин на дистанции 30 км был проведён в 1910 году, среди женщин на дистанции 3 км – в 1921-м.
В 1924 году была создана Международная федерация лыжного спорта (Federation Internationale de Ski, FIS).
Первый чемпионат СССР состоялся в 1924 году.
Федерация лыжных гонок СССР принята в FIS в 1948 году.
В 1954 году советские лыжники впервые приняли участие в чемпионате мира в Фалуне (Швеция), где двукратными чемпионами мира стали Владимир Кузин (30 и 50 км) и Любовь Козырева (10 км и эстафета).
В программу Олимпийских зимних игр лыжные гонки входят с 1924 года (Шамони), где были проведены две мужские гонки на дистанциях 18 и 50 км. В 2014 году в Сочи олимпийская программа по лыжным гонкам состояла из 10 дисциплин.
Советские лыжники впервые приняли участие в Олимпийских зимних играх 1956 года в Кортине-д'Ампеццо.
20 февраля 1954 года, на чемпионате мира по лыжам в Фалуне Владимир Кузин выиграл гонку на 50 км, а двумя днями ранее — на 30 км. Восхищенный шведский король Густав VI вручил ему кубок с надписью «Королю лыж от короля Швеции». С тех пор гонщик, который в рамках одного чемпионата мира или Олимпийских игр побеждал на этих дистанциях, неофициально считается «королем лыж».
Первые отечественные олимпийские чемпионы в лыжных гонках:
Фёдор Терентьев, Павел Колчин, Николай Аникин, Владимир Кузин – первые советские олимпийские чемпионы в лыжных гонках, эстафета 4х10 км (1956 – Кортина-д'Ампеццо);
Любовь Козырева – первая советская олимпийская чемпионка в лыжных гонках на дистанции 10 км (1956 – Кортина-д'Ампеццо).
Наивысшие олимпийские достижения в отечественных лыжников:
Любовь Егорова – 6-кратная олимпийская чемпионка в лыжных гонках: гонка преследования 10 км, дистанция 15 км, эстафета 4х5 км (1992 – Альбервиль); гонка преследования 10 км, дистанция 5 км, эстафета 4х5 км (1994 – Лиллехаммер). Герой Российской Федерации. Вместе с Лидией Скобликовой лидируют по количеству золотых медалей Олимпийских зимних игр (по 6);
Лариса Лазутина – 5-кратная олимпийская чемпионка в лыжных гонках: эстафета 4х5 км (1992 – Альбервиль, 1994 – Лиллехаммер), дистанция 5 км, гонка преследования 5+10 км, эстафета 4х5 км (1998 – Нагано);
Николай Зимятов – 4-кратный олимпийский чемпион в лыжных гонках на дистанциях 30, 50 км и в эстафете 4х10 км (1980 – Лейк-Плэсид); на дистанции 30 км (1984 – Сараево);
Кулакова Галина – 4-кратная олимпийская чемпионка в лыжных гонках на дистанциях 5, 10 км, в эстафете 3х5 км (1972 – Саппоро); в эстафете 4х5 км (1976 – Инсбрук);
Раиса Сметанина – 4-кратная олимпийская чемпионка в лыжных гонках: дистанция 10 км, эстафета 4х5 км (1976 – Инсбрук); дистанция 5 км (1980 – Лейк-Плэсид); эстафета 4х5 км (1992 – Альбервиль). Принимала участие в пяти Олимпийских зимних играх подряд.
Sinonimlar(ma’nodosh so’zlar) – shakli har xil, ma’nosi bir – biriga yaqin bo’lgan so’zlar. Sinonimlar bir so’z turkumi doirasida yuzaga keladi barcha so’z turkumlarida sinonimlik mavjud. Sinonimik qatordagi asosiy so’z dominanta deyiladi. U uslubiy betaraf bo’ladi: masalan: yuz, chehra, jamol, bashara, turq. Yuz – dominanta, asosiy so’z, u uslubiy betaraf.
Chehra, jamol – ijobiy bo’yoqdor so’zlar.
Bashara, turq – salbiy bo’oqdor so’zlar.
Leksik (lug’aviy) sinonimlar– so’zlar sinonimligi. Lug’aviy sinonimlar o’z ichiga ikkiga bo’linadi:
1) to’iq sinonimlar – o’zlashgan so’zlar sinonimligi: tilshunoslik - lingvistika, doston - poema, amr - farmon - buyruq, bahor - ko’klam, kosmos - fazo…
2) ma’noviy sinonimlar – so’zlar bir - biridan nozik ma’nosi bilan farq qiladi: nam-ho’l-shalabbo, taqillatdi-dukillatdi-gursillatdi…
Frazeologik sinonimlar– iboralar sinonimligi: qo’lni yuvib qo’ltiqqa urish-hafsalasi pir bo’lish; kayfi uchib ketdi-yuragi yorilayozdi, og’zi qulog’ida-boshi osmonda-hursand…
Grammatik sinonimlar– Grammatik vositalar sinonimligi: kelgani (-ga, -dan, uchun) hursand ; yangiliklar (-ni, -dan, haqida) gapiring; mehmonlar (-ning, -dan) ulug’i; kel (-yapti, -ayotir, -moqda)…
Sinonim so’zlar agar ko’p ma’noli bo’lsa bir necha sinonimik qatorda ishtirok etishi mumkin: o’rin - joy, o’rin - mansab; bitirda - tugatdi, bitirdi - yo’q qildi…
Bir o’zakdan yasalgan so’zlar ham o’zaro sinonim bo’lishi mumkin; chopqir - chopag’on, baodob - odobli..
Tub so’z yasama so’z bilan sinonim bo’la oladi: his - sezgi; savol - so’roq…
Antonimlar (zid ma’noli so’zlar)– qarama – qarshi so’zlar. Antonimlar bir so’z turkumi doirasida yuzaga keladi. Son, olmosh, yordamchi so’zlarda antonimlik munosabati yo’q.
Leksik antonimlar– so’lar antonimligi: yaxshi - yomon, katta -kichik, kun -tun…
Frazeologik antonimlar– iboralar antonimligi: labi labiga tegmaydi – og’ziga cho’p slogan, yerga ursa ko’kka sapchiydi – qo’y og’zidan cho’p olmagan…
Affiks antonimlar– qo’shimchalar antonimligi: ba-be, -li, -siz…
Anotimlikni yuzaga keltiruvchi uch asosiy belgi:
a) shakliy jihatdan har xillik;
b) ma’noviy jihatdan har xillik;
c) ma’nodagi o’zaro zidlik;
Muayyan so’z sinonimik qatordagi har bir so’z bilan alohida – alohida antonimlik hosil qila oladi: xunuk-chiroyli, go’zal, zebo…
Bir so’z agar u ko’p ma’noli bo’lsa, har bir ma’nosi bilan alohida antonimlik hosil qilishi mumkin: qattiq – yumshoq, qattiq – saxiy… Antonimlar adabiyotdatazodatamasi bilan yuritiladi.
Omonim so’zlar (shakldosh so’zlar)– shakli bir xil, ma’nosi har xil bo’lgan so’zlar. Adabiyotdatajnisatamasi bilan yritiladi.
Leksik omonimlar– so’zlar omonimligi: kul, kuy, tosh, tuz, qovoq, soch, oq, un, toy, asar, quymoq, erish, chang, bahr…
Frazeologik omonimlar– iboralar omonimligi: boshga ko’tarmoq (hurmat qilmoq, to’palon qilmoq); ko’z yummoq (vafot etmoq, e’tiborsizlik qilmoq); dam bermoq (hordiq, havo yubormoq, damini berib tashlab ketmoq)…
Affiks omonimlar– qo’shimchalar omonimligi: -m (egalik qo’shimchasi, so’z yasovchi qo’shimcha); -ni (ot, sifat yasovchi qo’shimcha, shakl yasovchi qo’shimcha); -q (ot va sifat yasovchi qo’shimcha)…
Tasviriy ifodalr omonimligi- ilm maskani – maktab, oliygoh; qora oltin – ko’mir, neft; aql gimnastikasi – shaxmat, matematika; asr vabosi – SPID, giyohvandlik, sevgi…
Omonimlar bir yoki bir necha so’z turkumi doirasida yuzaga kelishi mumkin:
a) bir turkum doirasida: son, rasm, qovoq, bog’, suz, tuy (ot va fe’l);
b) ikki turkum doirasida: tut, sol, ol, tur, soch, qur, qo’r, terma;
c) uch turkum doirasida: tom, hur, tik, oshiq.
Omonimlik bir so’z turkumi doirasida bo’lsa, Grammatik shakllar qo’shilsa ham, omonmlik saqlanadi: tortdim (sudradim); tortdim (o’lchadim); siri (davlat siri); siri (idish siri).
Omonimlik bir necha so’z turkumi doirasida bo’lsa, Grammatik shakllar qo’shilsa omonimlik yo’qoladi;
o’t, otkabi so’zlarda qo’shimcha yo’qolgach, omonimlik qisman yo’qoladi; ya’ni o’t so’zi maysa, olov, tan a’zosi ma’nosida saqlanadi, lekin fe’l ma’nosi yo’qoladi. Omonim va ko’p ma’noli so’zlar kontekstda (gap, matnda) odatda bitta ma’noni ifodalaydi:Tutdaraxtini ekdim.
Paronimlar– aytilishi bir-biriga yaqin bo’lgan so’zlar: asr-asir, bormoq-barmoq, chopon-cho’pon, nufuz-nufus, adl-adil, dovon-devon, oriq-ariq… paronimlar bir yoki bir necha so’z turkumi doirasida hosil bo’ladi. Orfoepiya qoidasiga rioya qilmaslik natijasida paronimlar yuzaga kelishi mumkin.
Объяснение: