Иқта (араб.: жерді пайдалану және оған иелік ету) – мұсылмандық құқықтағы тиісті салықтарды мемлекетке төлеу шартымен иен жатқан жерлерді пайдалануға беру тәртібі.
Араб халифатында әскери әрекеттер нәтижесінде қолға түскен жерлер сол шайқасқа қатысқан әскерлердің олжасы болып саналып, оларға белгілі тәртіп бойынша үлестірілетін. Бұл жағдай әскери күштерді әлсіретіп, мемлекеттік қаржы жүйесіне нұқсан тигізетін болған соң, халифа Омар ибн әл-Хаттаб (634 – 644) жаулап алған жерлерді бұрынғы иелерінде қалдырып, олардан алым-салық алуды бұйырған. Жиналған алым-салықтар әскерлердің барлық қажетіне тікелей жұмсалатын. Осы кезеңнен бастап ешқандай иесі жоқ жерлерді дәл иесі бар жерлердей алым-салық төлеу шартымен адамдардың қолдануына беру жүйесі пайда болды. Имам Әбу Жүсіптің (731 – 798) айтуына қарағанда, халифа Омар Ирак жерін бағындырған соң, Сасани әулетінің қарамағында болған және соғыстан кейін иесіз қалған жерлерді адамдарға үлестіріп берген. Иесі иқта жерді мұра етіп қалдыра алмайтын, үшінші тұлғаға иқта етіп бере алмайды. Алым-салықтың мөлшері жердің бағасына, құнарлылығына, суармалылығына, т.б. сәйкес белгіленетін. Иқта мақсаты әскердің жағдайын жақсарту, алынған жерлерді игеру, елді абаттандыру және мемлекеттік құрылымды күшейту болды. Кейінгі ғасырларда халифат құрамына арабтардан басқа халықтардың енуі және олардың, әсіресе, түріктердің әскер ішінде көбеюі нәтижесінде иқта жүйесі де түбегейлі өзгеріске ұшыраған. Аббас әулеті билігі тұсында әскердің басым көпшілігінде және саяси лауазымдарда түріктер үстемдікке ие болды. Иқта етілген жерлерді басқарған әскербасылар осы жерлердің салықтарын жинап қана қоймай, оларға иелік етеді. Селжұқтар Аббас әулеті мемлекетін өзіне бағындырғанға дейін тек халифалар ғана жерлерді иқта етуге құқықты саналатын. Ал, селжұқтар Бағдадты қаратып алған соң, Низам әл-Мүліктің (1018 – 92) тұсында халифа тек рухани саладағы әмірші ретінде қалғандықтан Иқта ету құқығына селжұқ билеушілері мен олар сенім артқан лауазымды адамдар ие болды.
Иқта етілген жерлер үлкен иқталар және шағын иқталар деп екіге бөлінген. Үлкен иқталар, көбінесе, Ирак және Иран жерінде кезігетін. Шағын иқталар жан саны тығыз орналасқан елдерде болатын. Қолда бар тарихи деректерге қарағанда иқта жүйесінің Қарахандар әулеті, Хорезм, Селжұқ, Илхан, Ғазна және Осман әулеті мемлекеттерінде жергілікті жағдайларға қарай түрлі тәсілдермен жүзеге асырылғандығын көрсетеді. Осман империясында (1299 – 1922) 1839 жылғы Танзимат жарлығына дейін жүргізілген иқта жүйесі тимар деп аталған және әскердің негізгі бөлігін құрайтын сипаїилардың ұйымдастырылуында қолданылған.[1]
Иқта — б. з. 10 ғасырының ортасы мен 12 ғ. басында Жетісу аумағьгнда салтанат құрған Қарахандар мемлекетіндегі алым-салық жүйесі. Бұрын мемлекет қазынасына түсіп отырған төлем түрлерін хандар өздерінің туысқандары мен жақын адамдарының исленуінс рұқсат етті. Мұндай табыс көзін иеленушілерді "мұқта" немесе "иқтадар" деп атады. Орта ғасырлық деректемелерге қарағанда, жергілікті тұрғындардың Иқта салығын алудың тиянақталған тәртібі мен мөлшер-мөні болған.
Объяснение:
абсолютно дұрыс.
В первые же дни войны Римма Иванова поступила на кратко курсы медицинских сестёр и одновременно устроилась работать в ставропольский епархиальный лазарет, куда уже прибывали раненые. В январе 1915 года, несмотря на протесты родителей, Римма отправилась на фронт в составе 83-го Самурского пехотного полка, который базировался в Ставрополе.
Чтобы не привлекать к себе излишнего внимания, а также чтобы попасть на передовую, девушка остригла волосы, переоделась в мужчину и стала называть себя Иваном Ивановым. Вскоре инкогнито было раскрыто, но невзирая на то, что женщины служили только в тыловых лазаретах, Римме разрешили остаться на фронте. Она постоянно бросалась в самое пекло боя и отважно вытаскивала раненых из-под шквального огня немецких войск. За три месяца жестоких боёв девушка около 600 бойцов, в том числе нескольких офицеров. Она была удостоена двух георгиевских медалей «За храбрость» 4 и 3 степени и солдатским Георгиевским крестом. Сослуживцы боготворили отважную сестру милосердия и считали её талисманом полка. На общих фотографиях видно, насколько уважительно и трепетно относились к ней солдаты и офицеры. Именно тогда девушка получила прозвище Святая Римма.
В письмах Риммы к родителям проявлялось величие и чистота её души, а также масштаб помыслов, невероятный для скромной провинциалки: «Думайте, как хотите, но даю вам честное слово, что многое-многое отдала бы для того, чтобы облегчить страдания тех, которые проливают кровь. Но вы не беспокойтесь: наш перевязочный пункт не подвергается обстрелу… Мои хорошие, не беспокойтесь ради Бога. Если любите меня, то старайтесь делать так, как мне лучше… Вот это и будет тогда истинная любовь ко мне. Жизнь вообще коротка, и надо прожить ее как можно полнее и лучше Господи! Молитесь за Россию и человечество».
Летом 1915 года Иванова получила отпуск и провела его в Ставрополе с родителями. В сентябре она вновь вернулась на фронт, на этот раз в расположение 105 Оренбургского пехотного полка, под начало своего брата, полкового врача Владимира Иванова.
Римма добилась назначения фельдшером в 10-ю роту, которая сражалась на передовой. 9 сентября 1915 года полк атаковал немецкое расположение неподалёку от села Мокрое Дуброво Гродненской губернии. Бой был неравным и жестоким. Невзирая на то, что вокруг свистели пули и рвались снаряды, Римма продолжала раненых и оказывать им медицинскую
Враг почти вплотную подошёл к русским позициям. Все офицеры были убиты, среди солдат началась паника и бегство. Тогда Римма в своём белом платке сестры милосердия выскочила из окопа и с криком: «Солдаты, за мной!» и увлекла за собой всех, кто ещё был держать в руках оружие.
Контратака была успешной, русские боевые части ворвались во вражеские окопы и выбили немцев с занятых ими рубежей.
Римма в этом сражении получила смертельное ранение разрывной пулей. Ей был всего 21 год. Об этом сообщает Рамблер. Далее: https://sport.rambler.ru/other/40807704/?utm_content=rsport&utm_medium=read_more&utm_source=copylink
Объяснение:
