тербеліс қозғалысы кезіндегі энергияның түрленуі
маятниктің тербелістері тепе-теңдік жағдайынан шығарылған кезде оған берілетін механикалық энергияның бастапқы қорының арқасында мүмкін.
маятник тербелісінде:
- тепе-теңдік жағдайында қ және, демек,
дененің кинетикалық энергиясы барынша жоғары.
- маятниктің әлеуетті энергиясы кинетикалық энергия (қ) нөлге тең болғанда максимальды.
маятниктің тепе-теңдік жағдайынан ең жоғары ығысумен жағдайға қозғалғанда кинетикалық энергия әлеуетті энергияға айналады.
тепе-теңдік жағдайына ең жоғары жылжу жағдайында орын ауыстыру кезінде әлеуетті энергия кинетикалық энергияға ауысады.
егер тербеліс бос болса, яғни үйкеліс болмаса, онда механикалық энергияның сақталу заңы орындалады: кинетикалық және әлеуетті энергия сомасы өзгеріссіз
қалады.
еріксіз тербелістер
сыртқы периодтық күштің әсерінен болатын жүйенің өшпейтін тербелістері еріксіз тербелістер деп аталады.
еріксіз тербеліс тудыратын күш мәжбүрлі немесе ұйытқышты күш деп аталады
Жуковский Николай Егорович (1847—1921) — российский и советский Ученый, член-корреспондент Петербургской АН (1894), РАН (1917), основоположник современной гидроаэродинамики, «отец русской авиации».
С 1870 г. — преподаватель физики в 2-й Московской женской гимназии, с 1872 г. — преподаватель математики, с 1874 г. — доцент по кафедре аналитической механики в Высшем техническом училище (ВТУ, ныне — Московский высший технический университет), с 1885 г. — профессор, преподавал теоретическую механику в Московском университете. В 1900 г. был выдвинут кандидатом в действительные академики, но снял свою кандидатуру, так как не хотел оставлять Московский университет и ВТУ. В 1902 г. руководил сооружением одной из первых в Европе аэродинамических труб; в 1904 г. — созданием в поселке Кучино (под Москвой) первого в Европе Аэродинамического института. В 1905 г. избран президентом Московского математического общества. В 1910—1912 гг. прочитал цикл лекций «Теоретические основы воздухоплавания»; с 1913 г. преподавал на курсах офицеров-летчиков при ВТУ и там же создал авиационное расчетно-испытательное бюро, разрабатывавшее методы аэродинамического и прочностного расчета самолетных конструкций. В период Первой мировой войны 1914—1918 гг. разрабатывал вопросы бомбометания и .
В 1918 г. стал одним из организаторов Центрального аэрогидродинамического института (ЦАГИ) и с 1920 г. — Института инженеров Красного воздушного флота (с 1922 — Военно-воздушная инженерная академия им. Н. Е. Жуковского).
Автор фундаментальных трудов и учебников для вузов по различным проблемам теоретической и прикладной механики, астрономии, математики, гидродинамики, гидравлики и т. д.
