За́падная Сиби́рь — часть Сибири, расположенная между Уральскими горами на западе и руслом Енисея на востоке. Площадь региона — 2 451,1 тыс. км² (15 % территории России). Население российской части Западной Сибири — 16,6 млн чел. (на 01.01.2010), то есть около 10 % населения России[1]. Плотность населения — 6 чел. на 1 км².
Западная Сибирь представляет собой территорию на 2500 километров от Северного Ледовитого океана до возвышенностей Казахского мелкосопочника и на 1900 километров от гор Урала до Енисея. Около 80% площади Западной Сибири расположено в пределах Западно-Сибирской равнины, состоящей из двух плоских чашеобразных сильно заболоченных впадин, разделенных повышенными до 175—200 м Сибирскими Увалами. На юго-востоке Западно-Сибирская равнина, постепенно повышаясь, сменяется предгорьями Алтая, Салаира, Кузнецкого Алатау и Горной Шории.
Тропосфера – атмосферанын төмөнкү, көбүрөөк изилденген катмары, бийиктиги полярдык аймактарда 8 – 10 км, мелүүн кеңдиктерде 10 – 12 кмге чейин, экватордо 16 – 18 км. Тропосферада атмосферанын жалпы массасынын болжол менен 8090% жана дээрлик бардык суу буусу бар. Тропосферада тигил же бул аба ырайын аныктоочу физикалык процесстер жүрөт. Суу буусунун бардык трансформациялары тропосферада жүргүзүлөт. Анда булуттар жана жаан-чачындар, циклондор жана антициклондор түзүлүп, турбуленттүү жана конвективдүү аралашуу абдан күчтүү өнүккөн. Тропосферанын үстүндө стратосфера жайгашкан. Стратосфера абанын бийиктиги жана укмуштуудай кургакчылыгы менен туруктуулук же температуранын жогорулашы менен мүнөздөлөт, иш жүзүндө суу буусу жок.Стратосферадагы процесстер аба ырайына дээрлик эч кандай таасирин тийгизбейт. Стратосфера 11 кмден 50 кмге чейинки бийиктикте жайгашкан. 1125 км (стратосферанын төмөнкү катмары) катмарында температуранын өзгөчө анча байкалбаган өзгөрүшү жана анын 2540 км катмарында 56,5тен 0,8 Сге чейин (стратосферанын жогорку катмары) жогорулашы. Болжол менен 40 км бийиктикте 0С жакын мааниге жеткенде, температура 55 км бийиктикке чейин туруктуу бойдон калууда. Бул туруктуу температура аймагы стратопауза деп аталат жана стратосфера менен мезосферанын чек арасы болуп саналат. Тактап айтканда, стратосферада озон катмары (озон катмары) (1520дан 5560 кмге чейинки бийиктикте), биосферадагы жашоонун жогорку чегин аныктайт.Абанын жыш катмарлары, тропосфера жана стратосфера бизди радиациянын зыяндуу таасиринен коргойт. Абанын жетишээрлик сейрек болушу менен 36 кмден ашык бийиктикте иондоштуруучу нурлануу, биринчи космостук нурлар организмге интенсивдүү таасир тийгизет; 40 кмден ашык бийиктикте адамдар үчүн коркунучтуу болгон күн спектринин ультра кызгылт көк бөлүгү аракет кылат.
