Табиғаттағы су айналымы — жер шарындағы судың күн қуаты мен ауырлық күшінің әсерінен үздіксіз тұйық айналу процесі. Су жер шарындағы мұхиттар мен құрлықтардың бетінен буланады. Су булары ауа ағындарымен жоғары көтеріледі де, қоюланып тамшыға айналады. атмосфералық жауын-шашын түрінде мұхитқа қайта оралса, бұл құбылыс - кіші немесе мұхиттық айналым болады. Мұхит пен атмосфераға қоса құрлықты қамтитын су айналымы - үлкен немесе дүниежүзілік су айналымы деп аталады. Дүниежүзілік су айналымына қатысып, құрлыққа жауған судың біразы өзендер арқылы (жер бетінгі ағын) мұхиттарға қайтадан ағып барады. Қалған бөлігі топыраққа сіңіп, нәтижесінде топырақтағы суды өсімдіктер сіңіріп, қайта буландырады. Ал одан қалған су бөлігі топыраққа тереңірек сіңіп, сулы қабатпен (жерасты ағын) қайта мұхитқа оралады. Құрлықтан мұхитқа қосыла алмайтын су көздері де бар. Оларды ішкі "ағынды" немесе "ағынсыз" сулар деп атайды. Бұл аумаққа түскен жауын-шашын толық буланып кетеді.
В Казахстане находятся богатые месторождения руд различных металлов — свинца, цинка, хрома, золота, висмута, меди, молибдена, алюминия, железа, марганца, редкоземельных элементов и неметаллических полезных ископаемых — угля, фосфоритов и др.
Рудные ископаемые
Железо
Казахстан занимает третье место после России и Украины в СНГ по запасам железной руды (16,6 млрд т). Месторождения находятся в основном в Северном Казахстане. Особое значение играют Качарское и Соколовско-Сарбайское месторождения
Медь
Казахстан обладает огромными запасами медной руды. Основные промышленные типы руд – медистые песчаники (71%) и медно-порфировые (24%). Самым крупным месторождением руды медистых песчаников является Жезказган. Казахстан по добыче меди занимает седьмое место в мире. 92% меди экспортируется в зарубежные страны.
Редкие металлы
К этим металлам относятся: вольфрам, молибден, ванадий, висмут, сурьма и прочие. Некоторые редкие метталлы имеются в полиметаллических месторождениях Жунгарии и Алтая.
Нерудные полезные ископаемые
Фосфориты
Казахстан по запасам фосфоритов занимает второе место после США. В горах Каратау в Южном Казахстане имеются крупные месторождения фосфоритов. По качеству и мощности они не имеют равных. Месторождения фосфоритов встречаются также на территории Актюбинской области, в верхнем течении реки Эмба.
Асбест
Самые крупные месторождения асбестовых руд находятся в Костанайской (Жетыгаринское) и Карагандинской (Жезказганское) областях. Значительные запасы находятся на месторождениях Богетскай на юге Мугоджар и Хантау в Чу-Илийских горах.
Объяснение:
