Орхон ескерткіштерін (VII ғ.), "Қорқыт" (VIII ғ.) және "Оғыз-наманы" (IX ғ.) атаймыз.Ежелгі дәуір әдебиет" (VII-XIV ғғ.) деп аталатын жеті ғасырды қамтыған әдебиетіміздің, ұзақ тарихына қатысты ескерткіштер, шығармалар аз емес. Олардың алғашқылары деп түркі ру-тайпаларына ортақ
Ежелгі дәуір әдебиетін Мұхаммед Хорезми, Әбу Насыр әл-Фараби, Әбу Райхан әл-Бируни, Махмұд Қашқари, Қожа Ахмет Йасауи, Сүлеймен Бақырғани, Жүсіп Баласағұни тәрізді түркі халықтарының біразына ортақ ойшылдары, ғалымдары, ақындары жалғастырады (X-XII ғғ.) – Аталған ғұламалар түркі халықтарынан шыға тұра кезінде араб әдебиетін, араб ғылымын, сонымен бірге дүние жүзі ғылымын дамытуға үлкен үлес қосқан.
Ежелгі дәуір әдебиетінің негізіне қыпшақ тілінде дамыған кезеңінде (ХIII-ХVI ғғ.) "Кодекс куманикус", "Махаббатнама", "Жүсіп-Зылиха", "Гүлстан", "Домбауыл", т.б. қиссалар, дастандар, шежірелер, тарихи мұралар енеді.
Род занятий
Земледельцы-обрабатывали землю,сеяли,строили каналы и поливали поля,собирали урожай,платя налоги вельможе.
Ремесленники-обрабатывали кожи,занимались гончарным делом,ткали полотна,изделия отдавали хозяину вельможе.Платили налоги,часть изделий выменивали по нужные продукты.
Вельможи-руководили сборами налогов,управляли хозяйством,защищали государство и обеспечивали порядок.
Жилище
Земледельцы-тростниковые хижины,обмазанные глиной стены,крыши из циновок.Дверей не было,глиняная утварь,спали на тюфяках,земляной пол ниже входа в дом.Очаг для приготовления пищи.
Ремесленники- глиняные домики,тростниковые крыши,в дом спускались по ступеням,как в полуподвал.Мастеские или прямо в доме,или рядом,там же хранили готовые изделия и материалы для работы.Огач в доме для еды,спали на полу,используя циновки или тюфяки.
Вельможи-большой дом из камня,с просторным фруктовым садом или прудом.Ухоженные газоны,цветы,дорожки,беседки от солнца.Отдельные комнаты в доме,где работала прислуга.
Пища:
Земледельцы- лепёшки из ячменя,рыба,инжир.Иногда овощи и мясо,пиво по праздникам,эти продукты вельможи не постоянно давали работникам.
Ремесленники- лепёшки,рыба,корневища папируса,овощи и мясо по случаю,пиво по праздникам.
Вельможи-различный хлеб,овощи,фрукты,жаренные птица,рыба,мясо.
Норм?
