приобретение устьев днепра и буга, с одной стороны, устьев дона и керченского пролива, с другой, не только передало в распоряжение россии черноморские степи, но поставило в полную зависимость от нее и самый крым. по кючук-кайнарджийскому договору крымское ханство получило полную «вольность»; но, охваченное крепостями и отрезанное ими и морем от общения с другими магометанскими странами, это ханство естественно попадало под влияние. прошло немного лет, и власть вмешалась в местные распри. династия гиреев, издавна владевшая крымом, сама себя ослабляла междоусобиями и не могла поддерживать порядок в ханстве. по просьбе самих гиреев войска были введены в крым, а затем хану предложено было отказаться от власти и принять пенсию. хан (шахин-гирей) согласился, и крым был в 1783 г. присоединен к россии с именем тавриды.
с присоединением крыма и северных берегов черного и азовского морей юг освобождался от постоянного страха татарских набегов и грабежей и мог отныне жить спокойною хозяйственною жизнью. сверх того, россия приобретала громадные пустынные пространства плодородной земли и морской берег, обладавший хорошими бухтами и гаванями. предстояло укрепить приобретенные области , замирить и заселить их. в этих видах, тотчас же после окончания войны с турками, императрица екатерина нашла необходимым уничтожить запорожскую сечь. сечь была оплотом бродячего казачества и прежде имела некоторое значение в деле защиты поселений от татар. теперь, когда государство довело свои границы до черного моря и усмирило татар, это значение сечи само собою. осталась только нетерпимая для государственной власти роль сечи как такого притона, откуда выходили в польшу . вот почему войска заняли сечь и разогнали запорожцев (1775). часть их перешла за дунай в турцию, а часть – на кубань. освободив таким образом степи от беспокойных и татарских бродячих шаек, императрица приняла меры к привлечению в новый край мирного населения. наместником новых земель, «новой россии», екатерина назначила своего любимца потемкина, и он вполне оправдал ее доверие. с большой энергией и талантом он принялся за дело. в устьях буга и днепра возникли укрепленные города николаев и херсон с верфями для постройки кораблей. на днепре был выстроен главный город новороссии екатеринослав. на черном море строился военный флот и для него был основан военный порт севастополь в превосходной гавани. чтобы ускорить заселение края, потемкин отовсюду созывал поселенцев, давая льготы людям, шедшим сюда с севера, покровительствуя инородцам (армянам, грекам и местным татарам), приглашая, наконец, колонистов из германии. вельможам отводились в новороссии громадные земли для того, чтобы они заселяли их своими крестьянами. чтобы показать, какие формы хозяйства и какие промыслы можно было создать в новороссийском крае, потемкин выписывал сюда специалистов с европейского юга и с их устраивал виноградники, фруктовые сады, шелководство и т.п. в короткое время в новороссии положены были прочные начатки гражданственности, и потемкин просил императрицу екатерину посетить его любимую новороссию, чтобы лично удостовериться в достигнутых успехах. екатерина согласилась и в 1787 г. посетила крым.
Ислам халифаты (араб.: خلافة إسلامية) — халифалар басқарған араб-мұсылман мемлекеттерінің Еуропа елдеріндегі атауы. Мұхаммед пайғамбар Батыс Арабияда құрған мұсылман қауымы (Умма) Араб халифатының ең алғашқы түп негізі болды.
Хилафа, 622–750
Мұхаммед пайғамбар дәуіріндегі халифаттың кеңеюуі, 622–632
Рашидун дәуіріндегі халифаттың кеңеюуі, 632–661
Умайяд халифаты, 661–750
632 — 56 жылдардағы халифаттың астанасы — Медине қаласы Араб жорықтарының бірінші кезеңінде халифаттың құрамына Ирак, Иран түгел дерлік, Кавказ сыртының басым бөлігі, Сирия, Палестина, Египет кірді, ал екінші кезеңінде оған Солт. Африка, Пиреней түбегінің көп бөлігі, Орта Азия, Табарстан, Джурджан (Горган), Синд қосылды. Халифат тұсында ислам дінінде сунниттер мен шииттердің, хариджиттердің алғашқы діни-саяси ағымдары және түрлі халифаттар (Омейя әулеті халифаты (929 — 1031), Аббас әулеті халифаты (750), Фатима әулеті халифаты (909 — 1171), Кордова халифаты), Сасани, Тулуни, Әли әулеті, Тахир әулеті, Самани әулеті т.б. билеген мемл-тер мен жергілікті әмірліктер пайда болды. 1258 ж. Хулагу хан бастаған моңғол әскерлері Бағдадты алып, Аббас әулетінен шыққан соңғы халиф Мұстасимді өлтіргеннен кейін А. х. мемл. ретінде жойылды.[1] Халифат– халифтар басқарған, құқықтық жүйесі исламның сүнниттік тармағына негізделген мемлекеттердің жалпы атауы. Алғаш Батыс Арабияда 632 – 56 жылы Мұхаммед Пайғамбардың басшылығымен құрылған. Қазақстаннан халифат құрамына кейбір оңтүстік аймақтар (Фараб, Испиджаб, Яссы, — халифалар басқарған ортағасырлық араб мемлекеттері. Мұсылман теократиясына негізделді. Халифаттың түпкі негізі 7 ғасырларда Батыс Арабияда Мұхаммед пайғамбар (ғ.с.) құрған мұсылман қауымы — умма болды. Арабтардың жаулап алулары нәтижесінде халифат Арабия түбегін, Иран, Иракты, Орталық Азия мен Кавказдың көпшілік бөлігін,Сирия, Палестина, Египет, Солтүстік Африка, Пиреней түбегінің басым бөлігін, Синдті қамтыған орасан зор мемлекетке айналды (қ. Араб халифаты Арабтардың Орталық Азияға жорықтары). Омейя әулеті (661 — 750) мен Аббас әулеті (750 — 1258) кезінде халифат құл иеленушілік және патриархалдық тәртіптер сақталған, феодалдық қатынастар басым дамыған мемлекет болды. 7 — 10 ғасырларда халифатта дүниежүзілік мәдениеттің дамуында маңызы зор болған жарқын да сан алуан мәдениет қалыптасты (қ.Араб мәдениеті). 9 ғасырда құрамына кірген мемлекеттердің экономикасының дамуының әркелкілігі, аймақтар арасындағы шаруашылық байланыстардың әлсіздігі, жер-жердегі халифатқа қарсы көтерілістер, билеушілердің өзара тақ таласы мемлекеттің ыдырауын және іс жүзінде дербес ұлттардың құрылуын тездетті. 10 ғасырдың 1-жартысынан бастап Фатима әулетінің (909 — 1171), Испанияда Омейялар (929 — 1031) мен Аббастардың Халифаттары өмір сүрді. Фатима әулеті халифтері өз қолдарына діни, зайырлы биліктерді қатар шоғырландырды. Аббас әулеті халифтары 945 жылы Бағдадты Буилер жаулап алғаннан кейін зайырлық биліктен айрылды. 1055 жылы Бағдадтағы Буилер билігін салжұқтар алмастырды. Салжұқтардың біртұтас мемлекеті ыдырағаннан кейін (1118) Аббас әулеті Тигр мен Евфрат алабында жаңа Халифат құрды. 1258 жылы Бағдадты моңғолдар басып алғаннан кейін Халифат мемлекет ретінде өмір сүруін тоқтатты. Алайда Египетті 1517 жылы түріктер жаулап алғанға дейін Аббас әулеті халифтері Каирде тұрып, өздерінің діни беделімен жергілікті сұлтандарды және басқа да мұсылман елдерінің билеушілеріне ықпал етті, оларға қаржы жағынан көмектесті. Кейін түрік сұлтандары өздерін халифтер деп атай бастады. Олар мұны Египетті жаулап алғаннан кейін Аббас әулетінің соңғы өкілінен мұраға алғандықтарымен түсіндірді. Түрік Халифатын 1924 жылы наурызда республикаТүркия жойды.[2]
Объяснение:
