Жоңғар шапқыншылығы, жоңғар-қазақ соғыстары (Қазақ-Жоңғар соғысы деп те аталады) – Қазақ хандығы құрылған кезден бастап, 18 ғасырдың 50-жылдарына дейін оның аумағына ойраттардың бірде өршелене, бірде беті қайта жасаған шапқыншылықтары. Қазақ халқы ойраттарды алғашқыда қалмақтар, кейін жоңғарлар деп атаған (қ. Жоңғар хандығы). 15 ғасырдың 50-жылдары ойраттардың қалмақ тайпасының билеушісі Үз-Темір тайшы өздерімен іргелес жатқан қазақ даласына шабуыл ұйымдастырады. Дешті Қыпшаққа баса-көктеп кіріп, Ақ Орданы ойрандады. Сыр бойына жетіп, қазақ ұлыстарын оңтүстік-шығысқа қарай ығыстырып, Түркістанды, Ташкентті басып алды. 15 ғасырдың 70-жылдары ойраттар шабуылдары жиілей түсті. Қазақ ханы Таһир (Тайыр) ойраттардың жолына кедергі жасау мақсатында Жетісуда ірі Жатан бекінісін салдырды. 16 ғасырдың екінші жартысында Ақназар хан тұсында қазақ әскері ойраттарға қарсы тойтарыс беріп, үлкен жеңістерге қол жеткізді. Тәуекел хан билік еткен тұста да қазақ жасақтары жау әскеріне қарсы күйрете соққы берген. Ойраттар Сырдария бойындағы сауда орталықтарын басып алғысы келді. Бұлай жорамалдауға ағылшын көпесі әрі саяхатшысы Дженкинсонның келтірген мәліметтері негіз бола алады. Ол 1557 жылы Орта Азиядан Қытайға өтпекші болғанда, оған қазақтар мен ойраттардың Ташкент қаласы үшін жүргізген соғысы кедергі жасаған
На территории Казахстана Великий Шелковый путь брал свое начало у границ Китая. Купцы Поднебесной империи везли через казахские степи на запад, в Европу шелк, оружие, лекарственные препараты, рис, а также экзотические для того времени товары, например, слоновьи бивни. Степные правители предлагали свои услуги по обеспечению безопасности торговых караванов, взамен требуя некоторую долю товара или звонкую монету. Так появились оброки, или, по-современному, налоги и таможенные платежи.
Основная трасса Великого Шелкового пути по территории Казахстана пролегала через юг страны, от границы Китая торговые караваны двигались через города Сайрам, Яссы, Отрар, Тараз далее в Центральную Азию, Персию, на Кавказ и оттуда в Европу.
Все эти города обязаны своим появлением именно торговцам, которые, преодолевая громадные казахские степи, устраивали остановки, превращавшиеся в караван-сараи, а те в свою очередь в поселения, которые со временем разрастались в города.



Основной трасса Шелкового пути в этом регионе пролегала через Семиречье и Южный Казахстан. Первое оживление этого участка происходит во второй половине VI в., когда Семиречье и Южный Казахстан вошли в состав Тюркского Каганата, огромной кочевой империи, простиравшейся от Кореи до Черного моря. В конце VI века Каганат распадается на две части - Восточно-тюркский и Западно-тюркский. Центром Западно-Тюркского становится Семиречье со столицей в городе Суябе. В Семиречье возникает целый ряд новых городов, а на юге Казахстана усиливается рост тех городов, которые оказались на самой трассе Шелкового Пути или были связаны с ним торговыми отношениями. Наиболее крупными из них были Суяб, Тараз и Испиджаб.
Шелковый Путь через Семиречье и Южный Казахстан функционировал вплоть до XIV века, до тех пор, пока междоусобицы и войны не разрушили города. Последнее оживление приходится на середину XIII века, когда по нему двигались торговые и дипломатические посольства в Каракорум — столицу монгольской империи.
