Аш- қазаұстандаүы ең ірі көлдердің бірі. ол алғашқы дәуірдегі пятис деген
теңіздің қалдығы болып есептеледі. көл сарыарқа мен сарыесік құмдарының аралығында
орналасқан.
соңғы кезде қаш көлінің деңгейі 2 м-ге төмендеген. қазіргі қаштың ұзындығы —
614 км, ең терең жері — 26,5 м.
қаш көне түркі тілінде «қ», «қ» деген мағынаны білдірген. суының деңгейі
бірде көбейіп, бірде азайып отырады. ұзынарал бұғазы сарыесік пен қашты байланыс-
тырады. соның нәтижесінде көлдің батысында су — тұщы, ал шығысында – ащы. көлге
с негізгі суды іле өзені құяды. іле өзенінің ұзындығы — 2 385 км. іле өзенінің басы қытайдың
текес және күнгес өзендерінің қосылатын жерінен басталады. іле өзенінің қазақстандағы
ұзындығы — 740 км. іле — жетісу аймағындағы ең ірі өзендердің бірі. «іле» сөзі моңғол тілін-
дегi «ил, илэ» деген сөзге жақын, яғни «ашық, айқын» дегенді білдіреді.
іле өзенінің қашқа құяр жеріндегі тоғайлы-батпақты жерлер мемлекеттің қорғауына
алынды. мұнда қтың сазан, көксерке, аққ, ақмарқа т. б. 12 түрі кездеседі.
«сен білесің бе? » энциклопедиясынан вот текст,может ​

Беринг (Berіng) Витус Ионассен (12.8.1681, Дания, Хорсенсе қаласы — 8.12. 1741) — орыс теңізшісі. 1703 ж. Ресей Әскери-теңіз флотына қызметке шақырылған.

1704 — 24 ж. Балтық және Азов флоттарында қызмет істеген.

1724 ж. Петр І-нің бұйрығымен Орыс флотының 1-ранглі капитаны қызметіне алынған.

1725 ж. Азия мен Америка аралығындағы бұғаздың бар-жоғын анықтау мақсатын көздеген Беринг Камчатканың шығыс жағалауы мен Чукот түбегінің оңтүстігін, шығыс жағалауын айнала жүзіп, 67018' солтүстік ендікке дейін жеткен. Бұл сапарда Әулие Лаврентий, Әулие Диамид аралдарын, Азия мен Америка аралығындағы бұғазды (кейіннен Беринг есімімен аталған), Дежнев мүйісін ашты.

1732 ж. 2-Камчатка экспедициясын басқарды. Экспедиция география тарихындағы елеулі оқиға болды. Зерттеу нәтижелері мен карталары негізінде Берингтің 30-дан аса ғылыми еңбегі жарық көрді.

Беринг 1742 ж. 8-желтоқсанда Тынық мұхиттағы елсіз аралда қайтыс болған. Сол арал мен өзі ашқан бұғаз, теңіз Берингтің есімімен аталған.

1-категория. Қазақстан территориясынан жойылып кетуі де ықтимал. Себебі аты аңызға айналған бұл жыртқышты 40 жылдан бері ол мекендеген жерлерден (Тянь-Шань мен Алтай таулары) кездескені жайында анық деректер жоқ. Қызыл қасқырды Қазақстандағы хайуанаттар бағында қолдан өсіруді қолға алып, оны бұрынғы мекендеген жерлерге қайта жіберудің жолдарын қарастыру керек.

Тянь-Шань қоңыр аюы

3-категория. Тянь-Шань тауы мен Жоңғар Алатауында мекендейді. Ол жерлерде тиісінше 200 және 300-дей аю тіршілік етеді. Бұл аңға тиетін негізгі қауіп – адамның тікелей аулауы және таулы аудандарды игеру барысында оны мекендейтін жерлерінен ығыстыру.

Жоңғар Алатауында қорық ұйымдастырып, ал Алматы мен Ақсу-Жабағылы қорықтарында аюды қорғауды күшейту керек.

Орта азия тас сусары

3-категория. Тянь-Шань, Жоңғар Алатауы мен Алтайда тараған. Қасақылық әсерінен саны біртіндеп кемуде. Тас сусарды қорғау үшін көпшілік халық, әсіресе аңшылар, арасында кең көлемде үгіт-насихат жұмыстарын жүргізу керек

Орман сусар

3-категория. Қазақстанда тек Жайық өзенінің жайылмаларындағы ормандарда мекендейді. Соңғы жылдары Солтүстік Қазақстанның ормандарында бірнеше рет кездескені белгілі. Бұл жерлерге ол Россияның шекаралас аудандарынан өтіп келген. Санын шектеудің негізгі факторлары – қасақылық және азық қорының азаюы. Кирсанов қорықшасында қорғауды күшейтіп, азық қоры аз болған жыддары сусарды қыс айларында үстеме қоректендіруді ұйымдастыру керек.

Европа қара күзені