Ордада ханның қасында әр уақытта ақылшы жыраулар болған. Жыраулар - халық поэзиясын жасаған ақылғөй даналар. Олар заманының өздері куә болған елеулі уақиғаларын, тарихи кезеңдерді жырға қосқан...
Жыраулар поэзиясына дейінгі әдебиет халык жасаған ауыз әдебиеті деп аталды. Жыраулар поэзиясы Қазақ хандығы құрылғаннан бастап (XV ғасыр) өріс алды. XV ғасырда Асан Қайғы, Казтуған жыраулар өмір сүрді.
Жырауларды халык, қадір тұтқан. Ел толқыған кезде, бүліншілік шыққанда немесе ел шетіне жау келғен кездерде ақыл, кеңес сұрайтын болған. Мұндай кезде жырау жұртшылықты абыржымауға шақырып, оларға күш-қуат беріп (дем беріп), істің немен тынатыны жайлы болжамдар айтып отырған. Жыраулар поэзиясы ХV-ХVII ғасырлар аралығын қамтиды.
Жырау деген атау "жыр" сөзінен шыққан. Жыршы деп көптеген эпостық жырларды жатқа білетін, дайын репертуары бар айтқыштарды таныған.
Жыраулар өз шығармаларын ақыл-нақыл, өсиет түрінде айтқан. Олардың толғауларының негізгі тақырыптары - туған жерді, елді сүю, Отанды қорғау, елді бірлікке шақыру, адамгершілік қасиетті насихаттау.
Біздің ел тәуелсіз.тәуелсіздікке біз ата- бабамыздың маңдай терімен жеттік.Сондықтан жерімізді қадірлейік,мақтанайық!Тәуелсіз ел деп ешқандай елге тәуелді емес елді айтады.Біз бейбітшілік,тәуелсіз елде тұрамыз.Демек бізден аса бақытты жандар жоқ.Тәуелсіздікті жырлап көңілге тигізуге болады,суретпен бейнелеп таңғалдыруға болады,әңгімелеп елестетуге болады.Бірақ,біз ешқашан майдандағы батырлардың басынан кешкендерін,жырлағандағы ащы сезімдерін,жүректегі жеңіске деген лаулаған ұмтылысты сезіне алмаймыз.Оны тек сол соғыстың қаһармандары ғана біледі.Тәуелсіздік жолындағы күресушілердің мақсаты жақсы дайындық,күш жігер.Қасық қаны қалғанша жауға тойтарыс берген батырларды ұмытпайық!Олар:Бауыржан Момышұлы,Әлия Молдағұлова,Мәншүк Мәметова тағы басқалары.Наверное достаточно.
