елімізде табиғат сыйлаған ғажайып орындар жетерлік. исі аңқыған гүлдерге толы құлпырған далалар мен биіктігі бұлттарға жетіп бірақ тоқтайтын жұмбақ таулар әрдайым жұртшылық қызығушылын арттырып келе жатқандығы көңіл қуантады. статистикалық мәліметтерге сүйенсек, қазақстанға қатынайтын туристер саны жыл өткен сайын артып келе жатыр. атап өту керек, бұлардың көпшілігі табиғатты тамашалауға келгендер. бұл қарқынмен алдағы жылдары, туристік державаларды қуып жетуіміз бек мүмкін. тек жаратушы сыйлаған бұл ғажаптарды бағалай білген жөн. сонымен, назарларыңызға белгілі суретші илья афанасьевтің түсірген таңғажайып туындыларын ұсынамыз.
1. "алтын емел" ұлттық паркі. алматы облысы
"алтын емел" атауы моңғол тілінен шығады және "алтын ер" дегенді білдіреді. бір аңыздар бойынша, 1219 жылы шыңғысханның әскері орталық азияны жаулап алуға аттанып, осы алқапты кесіп өтіп бара жатқанда, күн батып бара жатқан шақта сарғайған шөп жамылған тауларды көріп, ұлы қолбасшы "алтын ер! " деген екен. алтын емел асуы шын мәнінде, сырттай қарағанда ер-тоқымға ұқсайды. алтын емелдің бір көркі - іле өзенінің түбінен жел ұшырып келген құмнан түзілген әнші шағылдар. құм төбелердің дыбыс шығаруының себебі - құм түйірлерінің бір-біріне үйкелгендегі дыбыс.
2. ақтолағай. үстірттің солтүстік шеті. ақтөбе облысы
шатқал үлкен аумақты алып жатыр. бұл мекен әлі көпшілікке танымал емес, әрі туристердің келуі де қиын. мұнда табиғат ақ бор түсті керемет ландшафт жасап шығарыпты.
3. батыс алтай қорығы. шығыс қазақстан облысы.
қорық батыс сібір даласы, оңтүстік сібір және орталық азия таулары мен қазақстаншөл далаларының тоғысында орналасқан. жақын маңда мұхит пен теңіз жоқ болғандықтан, бұл жердің климаты континентальдық, ол температураның шұғыл өзгеруінен көрінеді. мұндағы жылдық орташа температура - +1,5°с.осы аймақ пен табиғи қорықтағы ең танымал жер - "қара торап" деп аталатын үш шоқының (көксу, иванов және холзун) түйіскен тұсы. туристер арасында ерекше танымал "тас ертегі" де осында орналасқан.
4. қарқаралы таулары. қарағанды облысы
қарқаралы таулары — қазақ майда шоқыларының шығыс бөлігіндегі тау массиві. олардың биіктігі 1403 метрге дейін жетеді. тау беткейлерінде қарағайлы ормандар кездеседі. алайда, бұл орынның басты ерекшелігі - мұнда мұз дәуірінен қалған өсімдіктердің жұрнағын, сирек кездесетін және жоғалып бітіп бара жатқан өсімдіктерді кездестіруге болады.
5. табан-қарағай. алматы облысы
табан-қарағай үстіртін аспан астындағы пейіш деп жиі атайды. алматы облысының тура орталығында орналасқанымен, ол туристер үшін толық зерттелмеген, әрі жету де оңай емес жер болып келеді. алайда, осында жете алған табанды фотосуретшілерге берер бұл мекеннің сыйы бар. мұндағы пейзаждарда бүкіл қазақстанның бар пейзажы тоғысқан!
6. торыш - шар тәрізді конкрециялар алқабы. маңғыстау облысы
бір аңыздар бойынша, маңғыстау жеріне жау басып кіреді. жергілікті тұрғындар аспанға қол жайып, көмек сұрайды. сол кезде аспаннан нөсер құйылып, күн күркіреп, найзағай жарқылдай бастайды. бір сәтте жау әскерінің бәрі тасқа айналып кете барады. осылайша айрықша тас мүсіндер - шар тәрізді конкрециялар шашылған алқап пайда болған екен.
7.қаратау таулары. оңтүстік қазақстан облысы
бұл өте көне таулар. геологиялық тарихында үлкен өзгерістерге түскен. шатқалдардың қойнауында шағын өзендер мен бұлақтар көп. сондай-ақ, қаратау тауларын көптеген ащы, тұщы көлдер қоршап жатыр.
«Адамға саяхат пайдалы ма»? тақырыбына диалог құрастыру.
Мұғалім: Балалар, саяхатқа шыққанды кім ұнатады?
Оқушылар: Мен! Мен! Мен де! Бәріміз!
Мұғалім: Бәрекелді, балалар! Қалай ойлайсыңдар, адамға саяхат пайдалы ма?
Оқушылар: Әрине, апай, пайдалы.
Мұғалім: Сонда несімен пайдалы деп ойлайсыңдар?
Оқушылар: Саяхаттау арқылы адам ел көреді, жер көреді. Басқа мәдениет пен тілдермен таныс болады. Бой жазады.
Мұғалім: Дұрыс айтасыңдар, балалар! Ал адам таза ауада серуендеп, саяхаттаса, бұл тіптен жақсы. Себебі таза ауа денсаулыққа пайдалы.
Оқушылар: Менің ойымша, ол ең алдымен өкпеге пайдалы сияқты.
Мұғалім: Ия, Асхат, дұрыс айтасың. Жалпы барлық ағзаға да пайдасы бар. Саяхат демекші, осы демалыста Шыңбұлаққа серуенді ұмытқан жоқсыңдар ма?
