4 тапсырма. Мәтіннен сын-қимыл үстеулерін тауып, сұрақ қой.
Қазақстан - ежелгі ел. Қазақстан Еуразия құрлығының тура ортасында
орналасқан. Қазақстанның шекарасын тез аралап шығу мүмкін емес. Ба-
тысы мен солтүстігі Ресеймен шектеседі. Оңтүстігі Түрікменстан, Өзбекстан
және Қырғызстанмен шектеседі. Шығыс Қытаймен шектеседі. Осылайша,
біздің еліміз бес мемлекетпен шектеседі.​

Алматы - самый большой город Казахстана, расположенный на юго-востоке Республики Казахстан, в предгорьях Заилийского Алатау; население города составляет около 1,5 миллиона жителей. Хотя Алматы уже не является столицей республики, город остается финансовым, экономическим и культурным центром Центральной Азии. Здесь сосредоточено большое количество деловых центров, театров, музеев, художественных галерей, выставочных залов и бесчисленное количество современных развлекательных комплексов (кинотеатры, ночные клубы, парки, рестораны, кафе и многое другое). Город Алматы был столицей Казахстана с 1929 по 1997 г. В соответствии с указом Президента "Об объявлении столицей республики г.Астана", Алматы был присвоен статус города республиканского значение и южной столицы республики, крупнейшего финансового, научного и культурного центра. Резиденция главы государства и также Правительства остались в городе. Отрасли пищевой и легкой промышленности являются превалирующей долей в экономике города и составляют более 70% промышленных предприятий.Тяжелая промышленность Алматы представлена несколькими машиностроительными и ремонтно-восстановительными заводами. Город Алматы всегда считался городом-садом, окруженным великолепными Тянь-Шанскими елями. Много веков подряд снежные вершины могущественного Зайлийского Алатау, взмывающие к небу, создают впечатление величественной охраны. Благоухание садов, изумрудные верхушки известных Алатауских елей и тополей, стремительные горные течения, обилие суетящихся рынков, возрождающая свежесть городских фонтанов, блеск дворцов и площадей производят незабываемое впечатление на гостей южной столицы – Алматы. Жители и гости южной столицы могут посетить 5 стадионов, ипподром, высокогорный каток Медео расположенный на высоте 1700 метров над уровнем моря.Здесь было установлено более ста мировых рекордов. Медео является одним из любимейших мест отдыха в выходные дни. Ледовый стадион вмещает 32,000 зрителей. Недалеко расположено поле для тренировки спортсменов и оборудованный зимний плавательный бассейн. Живописные горы являются визитной карточкой Алматы. Вы сможете насладиться их видом поднявшись по канатной дороге на высшую точку города Кок-Тобе («голубая гора»), находящуюся на высоте 1,130 метров над уровнем моря.С этой вершины открывается удивительная панорама на горы и город. Здесь особенно красиво ночью, когда город освещается разноцветными огнями. Канатная дорога возвышается над старейшей частью города, изобилующей садами, которую местные жители называют Компот.Две большие реки - Большая и Малая Алматинка стекают с гор и обеспечивают город свежей водой, наполняют водохранилища и фонтаны прохладой и свежестью. Бассейн рек расположен в живописной горной местности. В ущелье Малой Алматинки расположено несколько оздоровительных комплексов, санаториев и частных коттеджей.Ущелье Медео ( 1,691 м над уровнем моря) находится в 16 км от Алматы недалеко от горы Мохнатка (2,278 м). Эта гора известна тем, что 30 лет назад здесь разрушительный сильнейший сель, и часть горы была разрушена. Существовала реальная опасность жизни людей, однако сейчас нет никаких опасений поскольку возведена селезащитная плотина, которая также является частым местом посещения туристов и жителей города. Если Вы будете проезжать мимо плотины, Вы сможете попасть на горнолыжную базу Чимбулак – еще одну жемчужину Алматы, которая расположена на высоте 2,230 метров. Здесь действует 1500 метровая подвесная дорога, которая поднимет Вас на высоту 3163 метра к пику Талгар. С высоты 3000 м начинается горнолыжный спуск.

«Қазақстан» ұлттық арнасының бір кезде көрермендер қызыға тамашалаған, жазушы Жұмабай Шаштайұлы жүргізген «Үзеңгі жолдас» бағдарламасы болды. Сұхбат түріндегі телетуындыға небір жақсы мен жайсаңдар шақырылып, мәнді де мағыналы әңгімелерді шертетін. Сондағы бір эпизодты еске алсақ: жүргізуші өзіне қарама-қарсы жайғасқан партизан-жазушы, Халық қаһарманы Қасым Қайсеновке ұлтымыздың аты аңызға айнылған перзенті Бауыржан Момышұлы жөніндегі сұрақты қояды. Жауаптан тосылмаған тарланбоз: «Сендердің Әзілхан Нұршайықов деген жазушыларың бар ғой. Сол Баукең ауруханада жатқанда, көңілін сұрай барған Қасым Қайсенов дәрігерлер кіргізбеген соң қоршауды бұзып кіріпті деп жазыпты. Ондай уақиға мүлде болмаған» деген еді «Ақиқат пен аңыз» кітабындағы бір үзіндіні жаңғыртып.

Бұдан шығатын қорытынды – көр­кем шығармада жазылған­ды тарихи факт ретінде қабылдауға болмайды. Және тарихи тақырыпқа қалам тербеген жазушыны жазғаныңның арасына жалғандық қостың деп жазғырудың да жөні жоқ. Көркем шығарма – ғылыми дәйектелген дүние емес. Оны жазған қаламгерге қойылатын басты талап – көркемдік пен оқырманның санасын сілкіндіру, жүрегін жандыру. Осы үш талапқа жауап берген туындыға ғана төрт аяғын тең басқан деген теңеуді қиюға болады.

Десек те, нақты өмірде болған тұлғалар жайлы жазылған шығармадағы уақиғалар желісі тұтасымен ойдан құрастырылған деп те айтуға келмейді. Онда да ақиқаттан алшақ кетпейтін тұстар молынан кездеседі.

Мұндай ойға бізді бейсенбі күні Бейбітшілік және келісім сарайында құрсаулы заманда жеті жүз жылдық тарихымызды тірілткен көрнекті жазушы Ілияс Есенберлиннің 100 жылдығына орай өткізіліп, Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған «Көркем шығармадағы тарихи шындық» атты жиын жетеледі. Халықаралық Түркі академиясы ұйытқы болған шарада еліміздің қабырғалы қаламгерлері мен тарлан тарихшылары бір үстелдің басына жиналып, толғағы жеткен тақырыпты жан-жақты қаузады. Басқосудың тізгінін ұстаған академия президенті Дархан Қыдырәлі айтқандай, бұған Қой жылының қарсаңында халықаралық ұйымның жұмысымен танысқан Мемлекеттік хатшы Гүлшара Әбдіқалықованың қолдауы серпін берді. Жиын барысында не айтылды, қандай мәселелер көтерілді? Оны төменде келтірілген пікірлерден білесіздер.

.