Тараз — Талас өзенінің бойында орналасқан тарихи қала.Бұл қаланың 2000 жылдық тарихы бар.
Тараз қаласының бойтұмары- Қарахан мен Айша күмбездері.Аңыз бойынша,Айша Бибі Қараханмен Түркістанда кездеседі.Кейін екеуі бір- бірін ұнатып қалады.Бірақ, жаугершілік заман болғандықтан,Қарахан Айша Бибіге бара алмай қалады.Ал Айша Бибі оны іздеп,Таразға жолға шығады.Ұзақ күн жүрген соң,Таразға келіп жетеді.Шаршаған соң маужырап ұйқыға кетеді.Сол кезде оны улы жылан шағып алады.
Сосын Айша денесін у жайлап,Қараханға хабар береді.Бірақ Айша қайтыс болады.Содан соң хан оған «Айша,сен енді Бибі болдың» деп,3 рет ай
Осыншама 2000 жылдық тарихы бар Тараз осы аңызбен де әйгілі.
Сын есім- тарихи, ерекше,жас, жаугершілік,уәделі,жұмсақ, ұзақ,өлі,улы.
Аяз би - қазақ ертегісі.
Ертегідегі Жаман – қазақ ауыз әдебиетіндегі ел басшысының үлгілі бейнесі. Ол – қарапайым, парасатты, адал, шыншыл, көреген, тапқыр, кішіпейіл, іззетті, көпшіл, қайырымды, қанағатшыл. Бұл қарапайым халық бұқарасының «елді осындай адам басқарса» деген арманынан туған бейне.
Аяз би туралы айтылатын ертегі-аңыздардың бәрінде дерлік Жаман қойшының Мадан хан сынынан өтуі, үйленуі, ханның күншіл, ақылсыз қырық уәзірін өлімнен құтқаруы, оның даналығын, достыққа адал, сертке беріктігін, әділдігін мойындаған хан өз тағын беруі сөз болады. Жаман хан болғаннан кейін де жыртық тоны мен жаман тымағын хан сарайы босағасына ілдіріп қояды. «Кей-кейде хандық тақтың буымен көңілім тасып, асып бара жатқандай болсам, соған көзім түседі де, тез тәубама келемін» дейді екен. Сөйтіп ол жыртық тоны мен жаман тымағын көрген сайын тәубасынан жаңылмай, өзіне-өзі: «Аяз би әліңді біл, құмырсқа жолыңды біл» деп отыратын болған.
Өмірдегі реалды нәрсенің өзін әдейі өзгертіп көрсету – ертегі жанрының өзіндік қасиеті болғандықтан, ертегіші де оның мазмұнын барынша әсірелеп көрсетуге, сырлы да ғажайып етіп көрсетуге күш салады. Мәселен, «Аяз би» ертегісіндегі ханның әлсіз, жоқ-жітік, жаман қойшының ақыл-парасатын мойындап, оған хандық тағын сыйлап беруі өмірде әсте болуы мүмкін емес жағдай. Бірақ ертегіші осылай баяндайды, тыңдаушы оған иланады. Өйткені ертегіні айтушы да, тыңдаушы да өмірде бір рет болса да солай болғанын қалайды, соны армандайды. Қысқасы, Аяз биді өмірде болған тарихи тұлға дегеннен гөрі, халықтың «ел басқаратын адам осылай болу керек» деген арманынан туған Арман ханы, ел билеушіге тым ертеде ескерткен халық даналығы мен асқақ мұратының көрінісі деген орынды.
