ұлы жібек жолы – қытай жерінен басталып, қиыр шығыс пен еуропа елдеріне беттеген керуен жолы. бұл жолдың басым бөлігі орта азия мен қазақстан жерінің үстімен өтті.
жібек жолы б.з.д iii ғасырда сауда магистралі ретінде пайда болып, xvi ғасырға дейін қызмет етті. жібек жолының бойында орналасқан көне қалалар бірталай соғыс, өрт, аштық, апат-ойрандардың куәсі болды.
ұлы жібек жолы арқылы тек сауда жүйесі қана қоймай, шығыс пен батыс өркениеті тоғысып, мәдениет және дипломатиялық қарым-қатынас орнады.
vi-vii ғасырларда қытайдан бастау алған керуен жетісу мен оңтүстік қазақстан даласын кесіп өтетін. отырар, тараз, сайрам (испиджаб), түркістан (яссы), суяб, ғұн т.с.с көне қалалар тек сауда ғана емес, мәдениет және ғылым орталықтары болды.
ертеде тараз қаласындағы сауда базарын көргендер «тараз базары – әлем айнасы» дейтін. себебі, бұл жақта кез келген дүниені айырбастауға, сату мен сатып алуға болатын. мыстан жасалған тұрмыстық бұйымдар мен қару-жарақтар, киім-кешек пен ер-тұрмандар саудаға түсетін
Тамыры терең текті тіл эссе
Үніме үн қосып,саралы-сапалы , көркем, тамыры кеңге жайылып, тарихтың әр қилы кезеңінен сыр шерткен қазақтың тілі -текті тіл. Шыр етіп жарық әлемге қадам басқан сәттен бастап, Ана үнімен бойыма дарыған мына менің тілім, құдды бір ат дүбіріндей денедегі сезім мүшелерін оятқандай күшті дермісің! 42 әріп, 42 дыбыс менің тілімде хорда тұрған әнші бұлбұлдар ұқсап сайрап тұр.
XIV-XVI ғғ. аралығында жалпы Дешті Қыпшақ даласын шарлаған қазақ жұртының ру-тайпаға жіктелуі қазақ тілінің алғашқы іргетасын қалап үлгерді. Сол дәуірден бастау алған бұл процесс кейінгі "Желтоқсан" оқиғасына дейін жалғасты. Орыс отаршылдарының құрығына түскен қазақтар , қазақ зиялылары "Казак" сөзін "Казах" етіп ауыстыру жолында да , "Халық жауы" атағын алып, шейіт болғандығын бірі білсе, бірі білмес. Ендігі сол қилы заманнан бірден біздің заманға оралайық. Бауыржан атамыз : "Екі қазақтің бір-бірімен орысша сөйлесіп тұрғанын қорқамын" дегеніндей, дәл қазір осы сөз тіркесі шындықпен тұспа-тұс келіп отыр. Үйде де,түзде де өзімізше орысшаны қазақшаға шұбарлатып сөйлейтініміз қанша жасыруға тырысқанымызбен қолдан келмейтін іс. Иә,айналаға зер салып қараңыз. Нені көрдіңіз не болмаса нені естідіңіз? Әрине,өз тілін ерікті түрде қолданбай,орыс тілінде масаттана сөйлеп отырған қазақ жастарының үні . Бірі үшін бұл типте сөйлеу заман талабына сай сөйлеу мәнері болып табылуы мүмкін және бұл дәл солай. Ал енді қарасаңыз бұл орны толмас-қасірет. Біз өз тілімізді өзіміз тұншықтырудамыз. Іштен шыққан жау- бұрынғы дәуірмен алғанда елді сату еді,ал дәл қазір -тілді сату .
Сүйемін туған тілді – анам тілін,
Бесікте жатқанымда-ақ берген білім.
Шыр етіп жерге түскен минутымнан,
Құлағыма сіңірген таныс үнін, -демекші , ең негізгі құндылығымызды сақтап қалайық. Елдің өсуі - тілден, халықты таныту - тілден . Абай әрлеп , Жамбыл қосыла қобызымен тербетлткен тіл - қашан да ұлы , қашан да қасиетті,құнды болмақ.
