Берілген етістіктерді өткен шақ тұлғасына қойып жаз: (жедел өткен шақ,бұрынғы өткен шақ,ауыспалы өткен шақ)
жасаған,таққан,әшекейлеген,пайдаланған,сақтаған

Менің елім тау мен тасына дейін қасиет тұнған киелі мекен. Ұлан-ғайыр даланы мекендеп, көшіп-қонып жүрген бабаларымыз ұлттық өнер мен мәдениетті қалыптастырған. Ұлы даламыздан өркениет дамып, күллі әлемге тарағанын Елбасымыздың «Ұлы Даланың жеті қыры» мақаласынан білуге болады. Қанша ғасырды ,қанша қиындықты басынан өткерсе де халқымыз сол асыл мұрасын жоғалтпай келеді. «Өткенін мақтан тұтып, бүгінін нақты бағалай білу және болашаққа оң көзқарас таныту – еліміздің табысты болуының кепілі!» деген Елбасымыз айтулы мақаласында. Өткенді білмей болашаққа қадам басу елсіз жерде адасқанмен бірдей. Елбасымыз 2019 жылды Жастар жылы деп жариялады. Жастар жылының ашылу салтанатында сөйлеген сөзінде жастар өз отанын мақтан етіп қана қоймай оның тарихын жақсы білу керектігін баса айтты . «Жастық шақтың күш-қайратын егемен еліміздің өркендеуіне жұмсай беріңіздер!» деді . Сондықтан, тарихымызды танып, оны өзгеге де таныта білу, еліміздің дамыған елдермен терезесі тең болуына атсалысу біздің, яғни Ұлы Дала перзенттерінің борышы деп білемін!

«Қызыл кітап не үшін керек?» диалог.

Ахметжан: Достым, бір сұрақ қойсам, жауап бере алады ма екенсің?

Мадияр: Білмеймін, қане сұрап көр. Тексерейік.

Ахметжан: Қызыл кітап не үшін керек?

Мадияр: Жойылып кету қаупі бар өсімдіктер мен жануарларды енгізіп, оларды қорғауға алу үшін?

Ахметжан: Дұрыс айтасың. Ал елімізде «Қазал кітапқа» енген өсімдіктерден бір – екеуін атай аласың ба?

Мадияр: Қиын сұрақ екен. Жауап бере алмаймын. Ал сен ше білесің бе?

Ахметжан: Мен де бұрын біле қоймайтынмын. Ал қазір биология пәнінен өтетін республикалық жарысқа дайындалып жүргендіктен, оқып –жаттап жүрмін.

Мадияр: Сонда қандай өсімдіктер енгізілген екен?

Ахметжан: Жалпы «Қызыл кітапта»140 түрдің таралуы, олардың қорғау мен мәдени түрде өсірілуі жайлы мәліметтер берілген екен. Әрине, мен әлі бәрін оқып үлгерген жоқпын.

Мадияр: Сонда «Қызыл кітапқа» өсімдіктерге не үшін енгізеді екен?

Ахметжан: Түрдің бұл кітапқа енгізілуі, оған ерекше көңіл бөлу керек екендігін білдіреді, көбіне арнайы қорғау шаралары қажет, әйтпесе түрдің мүлдем жоғалып кетуі мүмкін. Қазақстан үкіметі 1978 жылдың қаңтарында Қызыл кітапты құру туралы қаулы шығарды.

Мадияр: Сонда мен дұрыс түсінсем, «Қызыл кітапқа» енгізілген өсімдік ерекше қорғауға алынады ма?

Ахметжан: Дұрыс айтасың. Мысалы кәдімгі емен, ақтұңғиық, сарғалдақ, қызғалдақ, кілегей т.б секілді өсімдіктерді жинауға тыйым салынған (тек ерекше жағдайда арнайы рұқсатпен ғана). Қызыл кітапқа енгізілген өсімдіктерді заңсыз жинаса немесе зақымдаса, әрбір данасына 360 теңге айып төлейді ) 2001 жылы 12 қыркүйектегі №1186 Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысы.

Мадияр: Мен ол жағын білмеппін, енді біліп жүретін болдым.