Тәмпіш қара шығармасында қай кезең суреттелген?​

Джумадильдаев Аскар Серкулович (25 февраля 1956, станция Шиели, Кызылординская область, Казахстан) — советский и казахстанский учёный-математик и государственный деятель, доктор физико-математических наук (1988), академик Национальной академии наук Казахстана (2003), профессор. Депутат Верховного совета КазССР и Республика Казахстан 12 и 13-го созывов. Награждён Государственной премией Казахстана. заслуженный деятель Казахстана (2019).

Аскар Джумадильдаев родился на станции Шиели, Кызылординской области. Его прадед Шон был известным в регионе человеком, служил волостным в Котентогай. Во время коллективизации всё имущество было конфисковано и дети Шона были репрессированы. Один из его сыновей, Джумадильда покинув дом за день до ареста, и вместе с детьми бежал в Узбекистан. Они работали на хлопковых полях, таскали грузы, чтобы выжить. После смерти Сталина семья Джумадильды возвратились в родной аул. Все дети и внуки Джумадильды, родившиеся в изгнании, жили недолго. Первым внуком, родившимся на родине и оставшимся в живых, был Аскар. По казахским обычаям он считался сыном Джумадильды, а не Серкула и матери Кульшат.

Аскар любил книги, увлекался поэзией, историей и писал статьи в «Қазақстан пионері». В 6-м классе он попал в Кызылорду на областную олимпиаду по математике.

Бұқар поэзиясы – нақылдық поэзия.

Бұқар жырау Қалқаманұлы — қазақтың ұлы жырауы,ақ киізге көтеріп хан сайлаған атақты Абылай ханның кеңесшісі. Заманындағы сыншылар оны «көмекей әулие» деп атап кеткен деседі.Олай аталуының себебі,сөйлегенде көмекейі бүлкілдеп, аузынан тек өлең сөз ағыл-тегіл болып төгіледі екен.
Бұқар жырау Жоңғар басқыншылығының тұсында,қазақ жұртының келешегі қыл көпірдің үстінде тұрғанда өмір сүрді.Бірақ ол ешнәрседен қорқып,мойымады.Керісінше,Абылай ханға өз ақыл-кеңестерін дұрыс айтып,елді бір ту астына бірігуіне ат салысып,жебеп жүрді.Бұнымен қоса анталаған жауға қолына ақ найза алып емес,азулы толғауларымен төтеп берді.Оның жырлары – Абылай хан заманының айнасы десек те болады.Жыраудың “Он екі айда жаз келер”, “Абылай ханның қасында”, “Ханға жауап айтпасам” секілді толғауларында елді біріктіру,елдің бұлыңғыр болашағына сену мен бейбіт елді сақтау тақырыптары қозғалды.Алайда,Бұқар жыраудың шығармаларының тағы бір қыры бар.Оның толғауларында асқақ құлшыныс пен айбаттылық қана емес,ұзақ сүзгіден өткен даналық ойлар мен нақыл сөздер мол.Әсіресе,белгілі бір құбылыстарды салыстыра сипаттай келе,оған үлкен өнегені сыйғызып жібере алады.Мұхтар Әуезов жырау шығармашылығы туралы: “ Не айтса да, көптің мұңы мен қамы, көптің жәйі туралы: не көпке арнаған ақыл, өсиет есебінде айтылады”,-деген екен.Шынында да,ол сол заманның бет-бейнесі ашып қана қоймай,өз көрген-білгенінен ғибрат қалдырған.Мысалы:
Асқар таудың өлгені — басын мұнар шалғаны,
Көктегі бұлттың өлгені — аса алмай таудан қалғаны.
Ай мен күннің өлгені — еңкейіп барып батқаны,
Айдын шалқар өлгені — мұз болып тастай қатқаны.
Қара жердің өлгені — қар астында қалғаны,
Өлмегенде не өлмейді — ғалымның xаты өлмейді,-деген жыр жолдары тәлім-тәрбиеге толы.Бұл сөздерінде Бұқар жырау еліне қызмет қылып,білімімен бөліскен ғалымның еңбектері дүниедегі бар құбылыстарға қарағанда өлмейді және өшпейтіндігін айтқан.Ол тіпті бір-екі ауыз сөзге де үлкен мән қалдыра берген.Мысалы,“Аздың ісі бітпейді” деген сөзінде жұмыла жұмыс істеген адамдардың ісі тез әлі оңай орындалатынын,әрқашан бірлікте,татулықта болу керектігін жеткізген.
Біз,қазақ халқы,ертеден аталы сөзге тоқтағанбыз.Бұқар жыраудың күні бүгінге дейін нақыл сөздерінің жоғалмай жетуі оның сөздерінің ұлылығында деп білемін.