Ертегідегі Жаман – қазақ ауыз әдебиетіндегі ел басшысының үлгілі бейнесі. Ол – қарапайым, парасатты, адал, шыншыл, көреген, тапқыр, кішіпейіл, іззетті, көпшіл, қайырымды, қанағатшыл. Бұл қарапайым халық бұқарасының «елді осындай адам басқарса» деген арманынан туған бейне.
Аяз би туралы айтылатын ертегі-аңыздардың бәрінде дерлік Жаман қойшының Мадан хан сынынан өтуі, үйленуі, ханның күншіл, ақылсыз қырық уәзірін өлімнен құтқаруы, оның даналығын, достыққа адал, сертке беріктігін, әділдігін мойындаған хан өз тағын беруі сөз болады. Жаман хан болғаннан кейін де жыртық тоны мен жаман тымағын хан сарайы босағасына ілдіріп қояды. «Кей-кейде хандық тақтың буымен көңілім тасып, асып бара жатқандай болсам, соған көзім түседі де, тез тәубама келемін» дейді екен. Сөйтіп ол жыртық тоны мен жаман тымағын көрген сайын тәубасынан жаңылмай, өзіне-өзі: «Аяз би әліңді біл, құмырсқа жолыңды біл» деп отыратын болған.
Өмірдегі реалды нәрсенің өзін әдейі өзгертіп көрсету – ертегі жанрының өзіндік қасиеті болғандықтан, ертегіші де оның мазмұнын барынша әсірелеп көрсетуге, сырлы да ғажайып етіп көрсетуге күш салады. Мәселен, «Аяз би» ертегісіндегі ханның әлсіз, жоқ-жітік, жаман қойшының ақыл-парасатын мойындап, оған хандық тағын сыйлап беруі өмірде әсте болуы мүмкін емес жағдай.
Объяснение:
Осы дурыс шығар
Өмірде үш маңызды нәрсе - денсаулық, отбасы және білім. Білім беру тек жұмыс істеуге ғана емес, сонымен қатар адамның ақыл-ойы мен шығармашылық қабілеттерін дамытуға мүмкіндік береді.
Егер адамдар білімді болса, ел дамып, гүлдене бастайды.
Еліміз мәдениетті қалыптастыру үшін білімді адамдарға қажет.
Қазақстандағы білім беру жүйесі ең керемет емес. Бірақ мемлекет басшысы мен халық оны дамытуға тырысуда.
Ömirde üş mañızdı närse - densawlıq, otbası jäne bilim. Bilim berw tek jumıs istewge ğana emes, sonımen qatar adamnıñ aqıl-oyı men şığarmaşılıq qabiletterin damıtwğa mümkindik beredi.
Eger adamdar bilimdi bolsa, el damıp, güldene bastaydı.
Elimiz mädenïetti qalıptastırw üşin bilimdi adamdarğa qajet.
Qazaqstandağı bilim berw jüyesi eñ keremet emes. Biraq memleket basşısı men xalıq onı damıtwğa tırıswda.
2018 жылы өз сөзінде Президент Н.Назарбаев білім беру жүйесіндегі өзгерістер туралы әңгімелеп берді. Мынадай өзгертулер:
Әрбір бала үш тіл білуі керек: қазақ, орыс және ағылшын. Осыған сүйене отырып, біз латын алфавитіне жүгінеміз. Бұл біздің ел үшін үлкен оқиға. 2025 жылға қарай біз латын алфавитін білуіміз керек.
Сонымен қатар, 10-11 сынып оқушылары физика, химия және математика пәндерін тек ағылшын тілінде оқиды.
Бұл өзгерістер Қазақстанның білім беру сапасын арттыруға бағытталған. Бізде мықты мұғалімдер мен мақсатты оқушылар мен студенттер бар. Оларды қолдау керек. Қолдау қаржылық және моральдық болуы керек. Мұғалімдер мен студенттер - біздің еліміздің болашағы!
2018 jılı öz sözinde Prezïdent N.Nazarbaev bilim berw jüyesindegi özgerister twralı äñgimelep berdi. Mınaday özgertwler:
Ärbir bala üş til bilwi kerek: qazaq, orıs jäne ağılşın. Osığan süyene otırıp, biz latın alfavïtine jüginemiz. Bul bizdiñ el üşin ülken oqïğa. 2025 jılğa qaray biz latın alfavïtin bilwimiz kerek.
Sonımen qatar, 10-11 sınıp oqwşıları fïzïka, xïmïya jäne matematïka pänderin tek ağılşın tilinde oqïdı.
Bul özgerister Qazaqstannıñ bilim berw sapasın arttırwğa bağıttalğan. Bizde mıqtı muğalimder men maqsattı oqwşılar men stwdentter bar. Olardı qoldaw kerek. Qoldaw qarjılıq jäne moraldıq bolwı kerek. Muğalimder men stwdentter - bizdiñ elimizdiñ bolaşağı!
