Тапсырма.Мәтіндерді оқып, жанрлық ерекшеліктеріне талдау жасаңыз.
Қазіргі айтыстардың тақырыптары алуан түрлі. Сондықтан ақын айтысқа түсу үшін көп іздененеді. Материал жинайды. Сол уақыттың жақсы-жаман жаңалықтарын меңгереді, ой түйеді. Айтыскер ақын өз жа елінің, туған жерінің тарихын, географиялық және этнографиялық ерекшеліктерін, атақты адамдарын, салт-дәстүрін білуі тиіс. Өзімен айтысатын ақынның кемшіліктерін, ұнамсыз мінезін білгені тиімді болады. Оны қарсыласына қарсы қолданған. Майталман айтыскерге қойылатын талап бұрынғыдан күшеймесе, азайған жоқ. Себебі ақындардың сөзі қашан да халықтың сөзі болған. Ринат Зайытов, Дәулеткерей Кәпұлы, Айбек Қалиев сынды ақындар әлеуметтік мәселелерді көтеріп, көрермендердің ықылас-ілтипатына бөленіп жүр. Қазіргі кезде қазақтың айтыс өнері өте жақсы дамыған. Елімізде жақсы айтыс мектебі бар. Оның дәлелі ретінде айтыс мектебінің өкілдері - Аманжол Әлтаев, Айнұр Тұрсынбаева, Рүстем Қайыртайұлы, ы, Сара Тоқтамысқызы, Балғынбек Имашев, Бекарыс Шойбеков және т. б. өнерлі, ділмар айтыскер ақындарды атауға болады. Қазіргі кезде ақындар айтысы, қыз бен жігіт айтысы жиі болады.

1. Мәтіннің жанры/определите жанр:

2. Мәтіннің жанрына тән 2 ерекшелікті белгілеңіз./найти подходящие 2 особенности к жанру текста
А) кіріспе, негізгі, қорытынды бөлімдер қамтылады
В) өзекті мәселе талқыланып, автор көзқарасы жазылады
С) көтерілген мәселе диалог түрінде жазылады
D) шығарманың тіл ерекшелігі, көркем тәсілдері жазылады
Е) оқиғаларды, талдап-бағалайды, оқырмандарға түсіндіреді

2 – тапсырма. Мәтіннен айтыскер ақынға қойылатын үш талапты жаз/выписать с текта требования акыну- импровизатору
1.
2.
3.

3. Өзіңіз таңдаған айтыскер ақынның бірімен сұхбат мәтінін жазыңыз./по выбору составить интервью с любым акыном СОР​

Начиная с 2016 года, в Казахстане появился новый праздник – День благодарности, установленный указом Президента Республики №173 от 14 января 2016 года. Этим же документом утверждена и дата его официального ежегодного празднования – 1 марта. С инициативой учреждения данного Дня выступил сам Президент Казахстана – Нурсултан Назарбаев. В своей речи на 22-й сессии Ассамблеи народа Казахстана (АНК) в апреле 2015 года, в рамках празднования её 20-летия, он предложил отмечать День благодарности в Республике. А день создания АНК – 1 марта – выбрать в качестве даты праздника, когда «народы страны могут поблагодарить друг друга и казахов за терпимость и гостеприимство в те годы, когда многие народы были депортированы в страну». «Этот день может стать ярким праздником милосердия, дружбы и любви всех казахстанцев друг к другу», – сказал тогда глава государства. 

Кстати, сама Ассамблея народа Казахстана занимает центральное место в системе государственной национальной политики, она включает в себя более 800 этнокультурных объединений. Её председателем является Президент Республики, а сессия – высшим органом, решения которого обязательны к рассмотрению всеми госструктурами. За время своей работы, с 1995 года, АНК стала координатором работы центральных и местных исполнительных органов власти по вопросам межэтнического развития. Эта деятельность охватывает информационные, образовательные, воспитательные, правовые, а также международные аспекты обеспечения межэтнического согласия. Не секрет, что современная многонациональная семья Казахстана – это результат нескольких миграционных волн, вызванных политикой Советской власти, когда в Республику в разные годы были депортированы целые народы. И представителей этих народов, по словам Назарбаева, выгружали из вагонов прямо в голой степи, а казахские семьи, сами находившиеся в крайней нужде, принимали их в свои саманные дома. Так, только в начале 20 века в Казахстан прибыло 1,1 млн. человек из России, Украины и Белорусии, в 1930-е годы в ходе коллективизации сюда было сослано 250 тысяч раскулаченных крестьян, и ещё порядка 1,2 млн. человек со всех уголков СССР переселено на строительство промышленных объектов. И то, как все эти люди смогли устроиться и выжить – огромная заслуга всего народа Казахстана. Поэтому учреждение данного праздника – это дань уважения и благодарности всех этносов друг другу и к казахам, проявившим милосердие и принявшим этих людей как родных. «Помни и гордись своей историей» – это один из основных посылов праздника. А одна из целей данного Дня – воспитание у подрастающего поколения граждан чувства толерантности, дружелюбия и уважения друг друга, а также – укрепление межэтнического согласия и межнациональных уз в Казахстане. В современном мире глобализация стирает границы, миллионы людей на планете числятся мигрантами. Поэтому в текущем столетии главным экзаменом для народов станет экзамен на толерантность.

Выбери что тебе самое основное

Біздің халқымыздың құрметті кісілерге ұсынатын кәделі, әрі орны бөлек тағамдарының ең бастысы – қазақша ет немесе бешбармақ. Қазақтар сыйлы қонақтарға мал басын көрсетіп, табақ-табақ ет тартқан. Табақ тарту да үлкен өнер. Әр табақ қонақтың дәрежесі мен жасына, іліктік жолына (нағашы, жиен, құдағи, қыз, бала, т.б.) сәйкес келуі керек. Осыған орай табақ тарту – бас табақ, сый табақ, күйеу табақ, келін табағы, жастар табағы, жай табақ болып бөлінеді. Аталған табақтарға сай ет (сүйек) мүшелері болады. Ол мүшелерді ауыстыруға болмайды. Бас табаққа бас, жамбас, омыртқа, қазы, қарта, жал, жая сияқты кәделі мүшелер салынады. Іліктік қатынасқа қарай: қарттарға жамбас, орта жастағыларға ортан жілік, омыртқа, күйеу мен қыздарға асықты жілік, төс, тағы сол сияқты рет-ретімен беріледі. Мойын омыртқа, тоқпан жілік, ірі малдың жамбасының шұқыршағы, жауырын, сирақ қонақтарға тартылмайды