Қазақ халқының: «Білекті бірді жеңеді, білімді мыңды жеңеді», – деген нақыл сөзі бар. Уағызымызды білім туралы айтылатын көненің бір ғибратты әңгімесімен бастайын. Сонау VII ғасырда өмір сүрген, мұсылмандардың алғашқы төрт халифасының бірі Әзірет Әліні (Әли ибн Әби Талиб) ел ішінде «ілімнің қақпасы» деп атайды екен. Осы атақтың рас - өтірігін сынау мақсатында жерлестері оған он адамды кезекпен жібермекші болған. Олардың бәрі Әзірет Әліге бір ғана сұрақ: "Білім артық па, байлық артық па?» деп сұрайтын болып келіскен. Егер осы сұраққа он түрлі жауап берсе ғана халифаны шын мойындамақ болыпты. Сонда Әзірет Әлі әр адам қойған бір сұраққа түрлі дәйектемелермен былай деп жауап берген екен:
Достық туралы мақал – мәтелдер.
- Дос - ажарың, жолдас - базарың.
* * * * *
- Алыстағы досыңа ат берсең де жарасар - үйіне мініп барсын деп.
Жақындағы досыңа хат берсең де жарасар - ұмытса есіне алсын деп.
* * * * *
- Жолдасың көп болса, Жалғызбын деме
* * * * *
- Дос сыртыңнан мақтар, дұшпан көзіңе мақтар
* * * * *
- Жаңа досың жаныңда болса, ескі досың есіңде болсын.
Ол әрқашанда сенімді.
* * * * *
- Досың дос болғанға шаттан, Дұшпанмен дос болудан сақтан
* * * * *
- Дос ы көпті жау алмайды, ақылы көпті дау алмайды
* * * * *
- Жаман жолдастан таяғым артық
* * * * *
- Күлме досыңа – келер басыңа
* * * * *
- Досы көппен сыйлас,
Досы азбен сырлас.
* * * * *
- Заттың жаңасы жақсы,
Достың ескісі жақсы.
* * * * *
- Жақсымен жолдас болсаң – жетерсің мұратқа.
Жаманмен жолдас болсаң - қаларсың ұятқа.
* * * * *
Жаман дос - көлеңке: басыңды күн шалса - қашып құтыла алмайсың, басыңды бұлт алса - іздеп таба алмайсың.
* * * * *
Досы жоқпен - сырлас, досы көппен - сыйлас.
* * * * *
Жауға - жалынба, досқа - тарылма.
* * * * *
Дос таппаған ер азар - басшы бақпаған ел азар.
* * * * *
Адамзатта не тәтті: аста - тұз тәтті, адамда - дос тәтті.
