Ұялы телефон – сымсыз байланыстың ең озық та, қолжетімді түрі. Қазіргі кезде қалта телефоны зор маңызға ие болып үлгерді. Осыдан 5-6 жыл бұрын қалта телефоны маңызды жұмысы бар азаматтарда ғана болса, қазір екінің бірінде кездеседі. Тіпті мектеп табалдырығын енді аттаған жас жеткіншектердің өзі бұл телефоннның соңғы үлгідегі бағалысын ұстайды.
Ұялы телефонның тарихы 1973 жылдың 3 сәуірінен басталады. Ұялы телефонды ойлап тапқан Motorola компаниясының қызметкері Мартин Купер болды. Өнертапқыш а телефонды өзімен бірге алып жүру идеясын жүзеге асырды. Әлемдегі алғашқы ұялытелефонның салмағы 1,15 келі болса, өлшемдері 22,5х12,5х3,75 см-ге тең еді. Жарық диодты дисплей теріп жатқан телефон нөмірін көрсету функциясын атқарды. Аккумулятордың сыйымдылығы жарты сағат сөйлесуге жетсе, зарядтау процесі 10 сағатты талап ететін. Телефондар өмірдің барлық саласында қолданылуда. Ұялы телефон қазіргі заманда адамның ажырамас көмекшісіне айналды.Ұялы телефон біреумен кезігерде оңай тауып алуға, бір нәрсе жайында сұрай салуға, алыстағы ағайынның жағдайын біліп тұруға таптырмайтын құрал. Кішкентайлардың көпшілігіне қалта телефоны тек ойын ойнауға, әуен тыңдауға, бейнеклип көруге, ғаламторға кіруге т.б. керек. Адамдар телефонмен тек сөйлесіп қана қоймайды, ондағы күнтізбесін, оятқышын (будильник), еске салғышын (заметка), сағатын және т.б. пайдаланады. Айта берсең алақандай ғана телефонның мүмкіндіктері көп.
https://www.metod-kopilka.
1- тапсырма.
1.Ұялы телефондардың тарихы қай уақыттан басталады?
А) 1972 жылы 3 сәуір
B) 1973 жылы
С) 1973 жылы 4 сәуір
D) 1973 жылы 3 сәуір
Е) 1972 жылы 3 сәуір
F)1975 жылы
2. Ұялы телефонды алғаш рет ойлап тапқан кім?
А) Microsoft Word компаниясының қызметкері
B) Microsoft Word компаниясының қызметкері Мартин Купер
С) Motorola компаниясының қызметкері
D) Motorola компаниясының қызметкері Мартин Купер
Е) Мартин Купер
F) Дэвид Купер ​

Абыралы өңірінен шыққан өнер саңлақтарын сөз еткенде, алдымен ауызға алатынымыз — Әміре Қашаубаев.
Әміре 1888 жылы Семей облысы, Абралы ауданына қарасты Дегелең тауының етегінде туды.
Әкесі Қашаубай кедей адам болған. Ауылды жерде тиянақты кәсіп болмаған соң, Қашаубай көп ұзамай Семейге көшіп барды.Қалада да кәсіп істеу оңай болған жоқ. Дала байы мен қала байының кедейдің, жалшының еңбегін жеуде қандай айырмасы болсын, Әміре әрең дегенде үй ішін асырап тұрды. Қашаубайдың денсаулығы күннен күнге нашарлап, жұмысқа жарамайтын халге келді.Әміренің шешесі Тойған да үй ішінің ұсақ-түйегі болмаса білекпен келетін ауыр жұмысқа жарамады.Барлық ауыртпалық Әміренің мойнына түсіп, Жаңа Семей жағында тұратын Исабек деген байдың көлік айдаушысы болады. Осы жұмыста Әміре үнемі әндетіп өлең айтып жүретін. Ат айдаушы екенін ұмытып, әннің қызығына түсіп, қожасынан сөгістер алып қалатын.. Әкесінде айта қалғандай өнер жоқ болса да «жаман» Қашаубайдың баласының музыкаға деген қабілеті оның атшылығынан бұрын «әнші бала», бері келе «әнші жігіт» деген атағын шығарды.Бүкіл Жаңа Семейдегі ойын -сауық Әміресіз өтпейтін болды. Әншілігінің үстіне әсем мінезді, ақ көңіл жігіт халықтың назарын үнемі өзіне тез аударып алатын. Осындай екі бірдей қасиетінің арқасында Әміренің атағы көп ұзамай Ертісті кесіп өтіп, Семей қаласына жетті. Әміренің дауысы түнгі Семейді тегіс аралап, әнқұмар қауым құлақтарын тосып тыңдап ләззат алды. Исабекпен есеп айырысып, Арқа әншілерінің Мекесі болған Қояндыға жол тартты. Қояндыға келуі, әнші үшін ән дүниесін ашуына себепші болды.1925 жылы Халық Ағарту комиссары Луначарскийдің шақыруымен Парижде болатын дүниежүзілік көрмеде қойылатын этнографиялық концертке қатысуға жолдама алды. Париж сахнасында әнші өзінің сүйікті «Ағаш аяқ», «Үш дос», «Екі жирен», «Дудар», «Қос барабан», «Қызыл бидай» әндерін орындады.Әміре Парижден елге келген соң, онда көп бола алмай, күзге қарай Қызылордаға келіп, ол кездегі Қазақстанның астанасында ашылғалы жатқан театр труппасына жұмысқа кіреді. 1926 жылы Мұхтар Әуезовтың «Еңлік-Кебек» пьесасымен қазақ тарихында бірінші рет Әміре қойшы Жапалдың ролін ойнайды.1927 жылы Әміре Москваға шақырылады. Советтер съезінде концертке шығып, үлкен табысқа ие болады. Сол жылы Германияның Франкфурт- на Майне қаласында болатын дүние жүзілік музыкалық көрмеге жіберіледі. Әнші Франкфурттың үлкен театрында 9 концерт берді. Әміре осы жерде екінші рет көзге түсті. Ол қазақ халқының ән байлығын шетке көрсетіп жүрген өнер қайраткерлерінің ішіндегі ең жас әнші еді.Әнші Қызылордаға қайтады. 1928 жылы театр Алматыға көшкенде, театрмен бірге Алматыға келеді. Қаракөзде Доскелді, Айман — Шолпанда Жарастың бейнелерін сомдады.1934 жылы музыкалық театрға ауысады, бірақ көп ұзамай қайтыс болады.
Әміре — ұлы әнші, азамат, Үздік әншілік өнері қазақ халқының бай өнерін дүние жүзіне паш етті. Заманымыздың ұлы жазушысы М.Әуезов «Әміренің әнінде ақындық тазалықтың шамшырағы жанғандай. Әміре әншіліктің ақыны» деген еді.

Әр сөзде, сөйлемде қолданған үтіріңіз сіздің тағы айтар ойыңыз бар екені жөнінде ақпарат береді. Келесі ойды қандай мағынада жеткізесіз, тағы айтарыңыз бар екенін айтқызбай-ақ оқырманға жеткізіп үлгереді. Үтірдің көп қойыла беруі де кейде көк мылжың екеніңізді танытады. Өйткені тоқтауы жоқ сөздеріңіз, соңы бітпейтін жалғамалы ойларыңыз сүйікті оқырмандарыңызға ұнамай қалуы мүмкін. Кейде үтір сіздің абыройыңызды да асқақтатып жібереді. Алғашқы ойыңыздан кейінгі қатар келген ойыңыздың салмағы, әсері үтірдің дәлме-дәл қойылар сәтіне байланысты. 

Өміріңіз үтір қойылған сайын мәнді ойлармен, жақсы күндермен жалғасын тапсын. 

Сызықша (–) 

Қарама-қарсы ойға жауап беруге дайын болсаңыз сызықшаны пайдаланыңыз. Жазу кезінде бетпе-бет келетін бір-біріне сәйкесе келмесе де, ию-қию өрнегі бар сөз орамдары көңіліңізді жайландыру мүмкін. Сызықшаны дұрыс пайдалана білсеңіз, алуан-алуан сөзге жан бітіре отырып оқырмандарыңызды тарта аласыз. Сызықшаның ұзын-қысқа түрлері кездеседі. Екеуінің екі әлемі бар. Құлашын кеңге жайып, ұзыннан созылып жатқан – сызықша. Қателесіп кетпеңіз, ұзыннан сыза салған бұл белгіңіз келесі айтар пікіріңіздің абыройы мен атауын негізге алады. Қателік – кешіре бермейді. 

Қос нүкте (:) 

Қос нүктенің алдында кезекте тұрған: ойлар, толғаныстар, жазулар мен сызулар сіздің жан дүниеңіздің айнасы болуға лайық па?! Бірінің үстіне бірі мінген екі нүкте әрбір атауға лайық бірқатар ойларыңызды тізбектеуге сақадай сай тұр. Бірақ сіз дайынсыз ба?! 

Қос нүктенің сізге айтары: мәнді, сәнді, сүбелі сөзге жақын болыңыз. 

Өмірде қос нүктеден кейін атайтын достарыңыз, серіктеріңіз сізге көмектесуге дайын тұрсын.