Мәтіннің ішінен дректі, дерексіз зат есімдерді теріп жазыңдар
​

Ңқанаттыға қақтырмай, тұмсықтыға шоқтырмай бауырына басып, біз үшін жанұшыра шырылдайтын да - ана. ана деген сөзге лүпіл қақпайтын жүрек, мөлдіремейтін жанар жоқ. әрбір ана отының өшпеуін, бақытының көшпеуін, шаңырағының құламауын, сәбиінің жыламауын, сұм соғыстың болмауын тілейді. біз - қазақ
деген ұлы халықтың ұрпағымыз. қыз жібек пен баян сұлудың, мәншүк пен әлияның сіңлілеріміз. ана - тіршіліктің гүлі, отбасының берекесі, бүкіл ң тәрбиешісі. «ат биеден, алып анадан туады» дейді халқымыз. дүниеде анасыз жоқ. қаламы жүйрік жазушы да, данышпан ғалым да, ел бастаған көсем де, сөз
бастаған шешен де ана көкірегінен нәр алып өскен. ана - барлық өмірдің бастауы. ол өз сәбиін мәпелеп өсіреді, жақсы болуын қалайды. бойындағы барлық асыл қасиеттер күннің нұрынан, ананың ақ сүтінен дариды. ана - ұлы , қасиетті жан. тіпті айта берсең сөз жетпейді. ана бір қолымен бесікті тербетсе,
бір қолымен әлемді тербетеді деген. расымен, анасыз өмірді, әлемді елестету мүмкін емес. әрбір жұмыр басты пенде бұл өмірге келгені үшін анасына қарыздар. құдайдан кейінгі құдірет иесі - ана. сондықтан мына жарық дүниеге әкелген ана алдында бәріміз басымызды иеміз. халық арасында ананы қадірлеу,
ананың орны туралы даналық сөздер көп. мұхамбет пайғамбардың хадистерінде де ең алдымен ананы құрметтеу парыз екені айтылады: «әуелі анаңа, тағы да анаңа, содан соң әкеңе жақсылық жаса» делінген. «кімде-кім ата-анасының ризалығын алған болса, соның өмірі ұзартылады», «жұмақтың кілті - ананың
табанында». осы сөзден кейін есі бар, жер басып жүрген бүкіл ң анаға бас иіп, тағзым етпеуі үлкен қателік. мен де анамды қатты жақсы көремін. сыйлаймын, амандығын тілеймін. бірақ кейде оны ренжітіп алып жатамын. мен өзім , тез ашуланатын . кейде анама бұлданып, қарсы сөйлеп қалатыным бар. бірақ
ашуым қайтқан соң «бекер айттым-ау» деп өкініп қалам. қанша ашуға бой алдырмауға тырыссам да, болмай қалады ойлағаным. бірақ анам кешірімшіл, ақылды, байсалды кісі. ол менің мінезімді біледі. кейде ол да маған қырсығып қалатыны бар. артынша мен анама барып көңілін табуға тырысамын. бетінен сүйіп,
жылы сөздер айтамын. анамның жүрегі ауырады. кейде қатты ауырып қалатыны бар. мұндай кезде шыбын жаным шырылдап, тәңірден амандығын тілеймін. бұл өмірде достарым, туыстарым қаншалықты көп болғанымен, олардың жаны анамдай ашымайтындай болады. анашым - отбасымның тірегі. барлығы, тіпті әкем де, жасы
үлкен-кіші туыстарым да бір іс бастарда, басқа да жағдайларда анаммен ақылдасады. ол барлық мәселенің шешімін тауып, реттейді, кеңес береді. көп анама көз тиген дейді. анам - табиғатынан жаны да, келбеті де үйлесім тапқан ажарлы кісі. оны қатты жақсы көремін, тек кейде қателік жасап қаламын. анашым
мені түсінетіне күмәнім жоқ. анам ауырмаса екен. олсыз өмірім не болмақ? ! мен қалай өмір сүрем, білмеймін. құдайым, мамам аман болсыншы! барлық аналар аман болсын.

Тəуелсіздік алған алғашқы жылдары республика көлемінде, оның ішінде біздің өңірімізде қайта атау жұмыстары қарқынды жүзе асырыла бастады. Жер-судың аты тарихтың хаты деген, неге болсын ат қойып, айдар таға білген халқымыздың жер- су атаулары өз алдына бір жыр шежіре. Табиғатпен тамырлас, етене өскен халқымыздың табиғи орта бояуын сезе біліп, атау беріп, айдар тағуға ерекше мəн берген. Жер-су атауларының шығу, пайда болу тарихы ең алдымен халық тілінің байлығына, ел-жұрттың кəсіби тірлігіне байланысты болып отырады. Жерімізден мыңдаған атаулардың шығуы, пайда болуы, дамып өсуі бір ғана дəуірге тəн емес, талай ғасыр, тарлан дəуірлердің куəсі, біздің заманымызға жеткен бай қазына, асыл мұрасы. Жер мен су- атымен, затымен қоса-сол жерді мекендеген халықтың байлығы. Қазақ халқы ежелден көшпелі өмір сүргендіктен, жер-су аттары маңызды факторға айналған. Мəселен, Ошағанды- «малға жайсыз, ошағаны көп» дегенді білдірсе, Бөрілі «бұл жер – бөрі жасырынатын бұта-қарағаны мол, соқпалы жер» деген ескертуді білдіріп тұр. Құлынембес атауы «оты, суы мол жер, тойынған құлын енесін ембейді» деген ақпаратты беріп тұр. Есіл- «есіліп ағатын өзен» деген мағына береді. Атақты Еділ өзені мен осы Есіл өзенінің аттары бір сөзден шығады. Башқұрттар Еділді Езил деп атайды. Еділ-Езил-Есіл өзгерістерінен туындаған. Екі өзенде көбінесе жазық жермен ағатындықтан «есіліп, баяу ағатын болған. Батпақ мағынасы - құрғақ емес, лай былғаныш жер. Ешқашан құрғамайтын, пайдаға асыруға келмейтін алқап деген ескертуді білдіріп тұрған мекен атауы. Қоныстанушылар алғаш келіп қоныстана бастағанда учаскелер жергілікті жердің атымен аталған. Кейін жиналыс ашып, қоныстанушылар өз атауларын қойып, өзгертіп отырған. Жер телімдерінің кейбірінің орысша ата- уымен қоса бұрынғы қазақша атауы берілген. Көпшілігі тек орысша ғана аталған. Оның себебі келесі құжаттағы дерекпен танысқанда түсінуге болады.