Экологиялық проблема — адамның табиғатқа және керісінше табиғаттың адамға тигізетін қолайсыз әсерлеріне байланысты туындайтын кез келген құбылыс.[1]
Қазіргі әлемде экологиялық проблемалар өзінің қоғамдық мәні жағынан алдыңғы қатардағы мәселелердің біріне айналады, тіпті ядролық соғыс қауіпі де оның көлеңкесінде қалып қойды. Адамның шаруашылық іс - әрекетінің қауырт дамуы, айналадағы ортаға үдемелі, көбіне білдірушілік сипатта әсер етуде. Адамның табиғатқа әсері мыңдаған жылдар бойында қалыптасқан табиғи жүйелерді өзгерту, сондай – ақ, топырақты, су көздерін ауаны ластау арқылы жүзеге асуда. Бұл табиғат ахуалының күрт төмендеуіне әкеліп соқты, көп жағдайларда орны толмас зардаптар қалдырды. Экологиялық дағдарыс шын мәніндегі қауіпті төндіріп отыр; іс жүзінде тез өндіріс алып бара жатқан дағдарыстық жағдайларды кез келген аймақтардан көруге болады. Адамды құтқару дегеніміз – ең алдымен табиғатты сақтау. Табиғи процестердің негізінде жатқан заңдылықтарды ескермеу табиғат пен адам арасындағы елеулі қайшылықтарға әкеліп соқтырғанын айта кеткен жөн. Американ экологы Риклерс: Табиғатқа келтірілген нұсқанды түзетудің ешқандай көпе – көрнеу жатқан әдістері жоқ екені айдан анық, сонымен қатар қоршаған ортаға деген келеңсіз көзқарасы үшін адамға танылатын кінә да, өзендерге шайынды суларды төгу, егістіктерге пестицидтер бүрку, аңшылардың найзасы мен мылтығы автомашиналардан шыатын түтін қала іргесінің шексі кеңеюісияқты белгілі фактілерден құралмауы тиіс. Адамға табиғат экономикасы - ауыл, елді пунктер, село, қала тұрғындарымен жер жүзінің халықтарының қарым – қатынастарын, сандық және сапалық құрылымын зерттеу және реттеу, көпшілікке үздіксіз экология саласынан білім мен тәрбие беру жұмыстарын зерттейді. Адам әрекеті тек жер бетіндегі суды ғана емес ауаны да ластап келеді. Күн сайын өнеркәсіп орындары ауаға орасан зор улы газ және оларға қоса өте майда бөлшектерден тұратын қоспаларды шығарып жатады. Олар ауамен бірге адам мен жер бетіне. Кейде оларды жел алғашқы шыққан орнына мыңдаған километр жерге айдап апарады. Міне, сондықтан да газ немесе қатты зат түрінде бөлініп шығатын заттардын ауаны қорғау адам денсаулығы үшін де, тіршілік үшін де үлкен мән алады. Осы уақытта ауаға улы қосындыларды жібермеу а ң алдында тұрған үлкен мәселе. Ауаны әр түрлі жолмен былғануы атмосферада бірте – бірте түпкілікті мутагенді өзгерістер тудыратын анықталып отыр. Мысалы, қалалардың үстін, 2000 – 2500 м биіктік көлемінде газдар мен ұсақ бөлшектерден тұратын қарақошқыл түтін басып тұрады. Осындай көрініс біздің қалаға тән құбылыс.
ответ:
алтын-емел-іле өзенінің алқабында орналасқан ұлттық табиғи парк. парк 1996 жылдың 10 сәуірінде бірегей табиғи кешенді, археологиялық және тарихи-мәдени ескерткіштерді, сирек кездесетін және жойылып бара жатқан өсімдіктер мен жануарлардың түрлерін сақтау мақсатында құрылды. жалпы көлемі 520 мың га саябақ аумағында әртүрлі ландшафттарды кездестіруге болады: тау, құм-шөл, қиыршық тас, шөлді.
парктің флорасы 1800-ге жуық өсімдік түрлерін құрайды, олардың ішінде 21-і қазақстанның қызыл кітабына енгізілген, 60-қа жуық түрі жоңғар алатауы аумағында және іле өзені мен қаш көлінің бассейнінде кездеседі. саябақта мекендеген жануарлардың 56 түрі қазақстанның қызыл кітабына енгізілген, олардың ішінде арқар, құлан, қарақұйран.
алтын-эмельн ұлттық паркі парк аумағында маңызды мәні бар көптеген бірегей табиғи және тарихи объектілер орналасқан: олардың ішіндегі ең танымал табиғат құбылысы-дюна поящий бархан, ұзындығы 1,5 км және биіктігі 120 м дейін. жел батыстан соққан кезде, құмдарды айдағанда, шөлдің жүрегінде орган ойнайды. осы күнге дейін бұл құбылыс табиғаттың жұмбағы болып қала береді, бірақ ғалымдар құрғақ ыстық ауа райында құм үйкеліс арқылы электрлендіреді және белгілі бір дыбыс дірілін жасайды деп болжайды. барханның ән айтуын естіген ешкім ешқашан бұл құбылысты ұмытпайды.
сонымен қатар, бұл жерде орталық азия даласының ұлы көшпенділері қалдырған тарихи ескерткіш және мұра болып табылатын бес-шатыр сақ қорғандарының кешені орналасқан. могильные қорғандар даталанады раннежелезным ғасыры (vii-viв. б. э). ғалымдар 31 обаны қазып, зерттеді, олардың бірі ең үлкен және бай жабдықталған, "патша"деп саналады. қабірден табылған заттардың арасында алтын жалатылған жылқы қарулары, алтын әшекейлер мен керек-жарақтар, қару-жарақ пен сауыт, ежелгі көшпенділердің діни наным-сенімдері бойынша құлпытас өмірде жауынгер болуы мүмкін.
алтын-эмельтуристтер ұлттық паркі, сондай-ақ, ерекше бояуларға байланысты "ай" деп атайтын ақтау тауының керемет табиғи пейзаждарын тамашалай алады. ақтау – бұл 400 миллионнан астам жас шамасындағы борлы таулар, негізінен ақ түсті, бірақ мұнда да көгілдір және қызғылт, қызыл және жасыл беткейлер кездеседі.
алтын-емел ұлттық паркі-бұл қазақстандағы ең үлкен және танымал табиғи қорығы ғана емес, сондай-ақ қазақтардың мәдениетінде құнды және маңызды мұра, сондықтан 2002 жылы қазақстан алтын-емел юнеско-ның дүниежүзілік мұра тізіміне кандидат ретінде ұсынды.
объяснение:
