2.тапсырма. 6-бет 4-тапсырма 1. Мәтінді оқып, мазмұны бойынша «Түркілердің көне жазбасы» тақырыбына кластер құрыңдар.

Тапсырманың арасында қандай байланыс бар? Бүгінгі сабақ тақырыбымен осы екі тапсырма мазмұнының арасында байланыс бар ма? (ауызша, устно)

3-тапсырма. Жаңа сөздермен жұмыс(письменно)
Жаңа сөз аудармасы Сөз тіркесі сөйлем
құлпытас
қашау
дәуір
түркі
жазба

4-тапсырма.
1-3-тапсырмаларға сүйене отырып,тасқа қашалған жазулар туралы өз ойыңызды тұжырымдап жазыңыз,(төмендегі тірек сызбаға сүйеніңіз)
Менің ойымша
Мен оған мынандай мысалдар келтіре аламын
Осыған байланысты мен осындай тұжырымдама жасадым

Кері байланыс: орындалған тапсырманы оқушы электронды пошта немесе WhatsApp мобильді қосымшасы арқылы жібереді.

Әзірлеуші: Айдабосынова А.Е қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

1)Қазақ халқының тәрбие құралдарының бірі - тыйым сөздер. Тыйым сөздер балаларды тәртіпке салудың басты құралы болып табылады.

2)Бұл сөздер есі кірген балаларды жаман әдет, жат пиғыл, орынсыз қылық, теріс мінездерден сақтандырып отырған. Тізені құшақтау - жалғыз қалудың, қолды төбеге қою - ел-жұрттан безінудің, үлкеннің жолын кесу - әдепсіздіктің, асты төгу - ысыраптың белгісі деп танылған және ондай ерсі істерге қатаң тыйым салынған.

3)Табалдырық – қазақта қасиетті ұғым.  

4)Ол үйдің сырты мен ішінің шекарасы, босағаның мықты болуының кепілі ғана емес, құт пен кедейліктің де шекарасы. Табалдырық – бақ пен сордың қарауылы екен.  

5)Табалдырықты баспа, бақыт қашады

•Табалдырықта тұрма, үйге келетін жақсылықты қайтарма

•Табалдырықта тұрып, кедейлікті шақырма, жаман ырым бастама

6)Табалдырық – құттың белгісі. Табалдырығыңнан құтсыз адам аттаса – жұтайсың, құтты адам аттаса – құтаясың.

7)Жас келін түскенде босағада отқа май құйғызып барып, табалдырық аттатқан. Келін табалдырықтан аттағанда шашу шашып, құт шақырып, оң аяғымен кіргізген.

Берілген сұрақтарға жауап.

Қазақтың отбасы дәстүрінде тыйым сөздер ненің құралы болып саналады?

Қазақ халқының тәрбие құралдарының бірі - тыйым сөздер. Тыйым сөздер балаларды тәртіпке салудың басты құралы болып табылады.

Тыйым сөздер арқылы балаларды неге үйреткен?

Бұл сөздер есі кірген балаларды жаман әдет, жат пиғыл, орынсыз қылық, теріс мінездерден сақтандырып отырған. Тізені құшақтау - жалғыз қалудың, қолды төбеге қою - ел-жұрттан безінудің, үлкеннің жолын кесу - әдепсіздіктің, асты төгу - ысыраптың белгісі деп танылған және ондай ерсі істерге қатаң тыйым салынған.

Табалдырық қазақ халқында қандай ұғым болып саналады?

Табалдырық – қазақта қасиетті ұғым.  

Табалдырық - ненің шекарасы?  

Ол үйдің сырты мен ішінің шекарасы, босағаның мықты болуының кепілі ғана емес, құт пен кедейліктің де шекарасы. Табалдырық – бақ пен сордың қарауылы екен.  

Табалдырыққа қатысты қандай тыйым сөздер айтылған?

•  «Табалдырықты баспа, бақыт қашады».

•  «Табалдырықта тұрма, үйге келетін жақсылықты қайтарма».

•  «Табалдырықта тұрып, кедейлікті шақырма, жаман ырым бастама».

Табалдырық - ненің белгісі?

Табалдырық – құттың белгісі. Табалдырығыңнан құтсыз адам аттаса – жұтайсың, құтты адам аттаса – құтаясың.

Жас келін келгенде, қандай ырым жасалады?

Жас келін түскенде босағада отқа май құйғызып барып, табалдырық аттатқан. Келін табалдырықтан аттағанда шашу шашып, құт шақырып, оң аяғымен кіргізген.