Мерекелік дастарқан. Ең күрделісінен – мерекелік тағамнан басталық. Мерекелік дастарқан үстінде қажеттінің бәрі де болғанымен, артық ешнәрсе тұрмауға тиіс. Оған қажетті ыдыс-аяқты қалай орналастыру, яғни сервиздеу керек? Дастарқан басында отыратын әр адамға екі нәлбек (тарелка) қояды: оның үлкеніне қою тағам, ал кішісіне салқын тағам салынады. Нәлбектің оң жағына пышақ (жүзін нәлбекке қаратып) пен қасықты, сол жағына айырды қояды. Қасық пен айырдың ойық бетін астына қаратып төңкереді. Десертке арналған қасықты, жеміске арналған пышақты нәлбектен әрірек, стол жиегіне параллель тастайды (бір кезде оларға да кезек келеді). Салқын тағамдар, ащы тұздықтар, тұзды тағамдар бүкіл дастарқан үстіне біркелкі етіп қойылады.
Қолмен ауыз сүртетін орамалдарды (қағаз және мата) салқын тағам салынатын әр нәлбектің үстіне қояды (қонақтар отырғаннан кейін әрқайсысы мата орамалмен өздерінің тізесін жабады). Тұзды тағамдардың қасығы ерекше бөлек болуы тиіс. Егер арнаулы қасық болмаса, таза пышақтың ұшымен алады.
Бірқатар салқын тағамдарға арнап ортақ құралдар – қалақша, қасық және айыр беріледі.
Қазы-қарта, әртүрлі шұжықтарды жұқалап кеседі де қатарластырып жалпақ ыдысқа салады. Оларды дастарқанға қояр алдында өз ыдыстарынан нәлбектерге аударады. Майға қалбырланған балық салынған ыдыстың жиегін айналдыра лимон тілімдерін қоюға болады, балықты жер алдында оған лимон шырынын құйып дәмдейді. Дүкеннен сатып алынған ірімшіктің қабығын аршып, жұқалап турап қояды.
ответ:
бұлардың ішінде тез жүгіруге, ін қазуға, жүзуге, ағашқа өрмелеуге бейімделген түрлері кездеседі. салмағы 0,1 – 4,5 кг, дене тұрқы 12 – 75 см, мадагаскар аралы, оңтүстік американың оңтүстік аймағы, антарктидадан басқа барлық жерде таралған. шөп, ағаш қабығын, бүршігін, бұтағын жейді. жылына 4 рет 2 – 8 (кейде 15) көжек туады. тұрақты іні болмайды, көжегі жүндес, бірден жүріп кететіндей жетіліп туылады, бірнеше күннен кейін өзі қоректенеді. үй қояны ғана ін қазады, топ-топ болып тіршілік етеді. көжегі көзі ашылмай, өте дәрменсіз, қызылшақа болып туылады. кәсіптік маңызы бар, әуестік үшін де ауланады. қоянның кейбір түрлері жайылымға, жеміс бағына, жас орманға үлкен зақым келтіреді. кейбіреулері індет таратады. қазақстанда кездесетін 3 түрі (ақ қоян, құм қоян, ор қоян) бар. ақ қоян, негізінен, қалың қар түсетін қостанай, солтүстік қазақстан, павлодар және ақмола облыстарындағы орманды далаларда, қарағанды, шығыс қазақстан облыстарындағы таулы аймақтарда көптеп, ал батыс қазақстан, ақтөбе, алматы облыстарында сирек кездеседі.
