Қазақстандағы ең ірі көлдердің бірі. Ол алғашқы дәуірдегі Пятис деген
орналасқан.
Балқаш
қалдығы боль
Балқаш көне
байланыстыр
(қанша?). Іле
алынды. Мен
614 км, ең терең жері
ЖАЗЫЛЫМ
-тапсы
Соңғы кезде Балқаш көлінің деңгейі 2 м-ге төмендеген. Қазіргі Балқаштың ұзындығы –
26,5 м.
Балқаш көне түркі тілінде «балшық», «балық» деген мағынаны білдірген. Суының деңгейі
бірде көбейіп, бірде азайып отырады. Ұзынарал буғазы Сарыесік пен Балқашты байланыс-
тырады. Соның нәтижесінде көлдің батысында су
ащы. Көлге
тұщы, ал шығысында
негізгі суды Іле өзені құяды. Іле өзенінің ұзындығы
2 385 км. Іле өзенінің басы Қытайдың
Текес және Күнгес өзендерінің қосылатын жерінен басталады. Іле өзенінің Қазақстандағы
ұзындығы
740 км. Іле
Жетісу аймағындағы ең ірі өзендердің бірі. «Іле» сөзі моңғол тілін-
дегi «ил, илэ» деген сөзге жақын, яғни «ашық, айқын» дегенді білдіреді.
Іле өзенінің Балқашқа құяр жеріндегі тоғайлы-батпақты жерлер мемлекеттің қорғауына
алынды. Мұнда балықтың сазан, көксерке, аңбалық, ақмарқа т. б. 12 түрі кездеседі.
«Сен білесің бе?» энциклопедиясынан
1 сурет
АЙТЫЛЫМ
4
-тапсырма.
Сұрақтарға сан есімдерді
қолданып, жауап бер.
1. Сен Қазақстандағы қандай көл/өзендерді білесің?
2. Олар Қазақстанның қай жерлерінде орналасқан?
3. Ол көл/өзендердің ұзындығы қандай?
4. Сенің облысыңда қандай көл/өзен бар?
5. Ол көл/өзендерге барып көрдің бе?
6. Олардың атының шығу тарихын білесің бе?
7. Олардың ұзындығы мен тереңдігі қандай?
8. Көл мен өзеннің қандай айырмашылығы бар?
теңіздің қалдығы болып есептеледі. Көл Сарыарқа мен Сарыесік құмдарының аралығында
Су-тіршілік көзі. Осы мөлдір сұйықтыққа бар тіршілік тәуелді. Бірақ күнделікті тұрмыстың ажырамас бөлігіне айналған судың емдік қасиеттері жайында көбі біле бермейді. Су адамның шөлін қандыру немесе тұрмыстық қажеттілігінен басқа да жайларға пайдаға асады.
Дана халқымыз «Судың да сұрауы бар» деп бекер айтпаған. Себебі, тамақсыз бірнеше күн өмір сүре алсақ, сусыз тіршілік жоқ. Тіпті, адам денесінің 2/3 бөлігі судан тұрады. Тіпті алғашқы тіршілік те судан басталған. Жер бетінде су - ең кең таралған зат және ол өміріміздің барлық саласында қолданылады: күнделікті тұрмыста, ауыл шаруашылығында, минералды тыңайтқыш ретінде, бу қондырғыларында, өсімдіктердің жайқалып өсуі үшін оларды уақтылы суару керек. Жануарлар да сусыз өмір сүре алмайтыны айдан анық. Тіпті біз күнделікті өзімізді жақсы сезіну үшін.
