1.Мәтінді мұқият оқып, мазмұны бойынша проблемалық сұрақ құрастырыңыз. (2 ашық сұрақ, 2 жабық сұрақ)

Климаттық өзгерістердің зардаптары

Арктика мұздарының еруі мұхиттық ағыстардың өзгеруіне және осы аймақта
температураның көтерілуіне соқтыруы мүмкін. Мұздықтардың еруі мен мұхит суының
жылынуы нәтижесінде теңіз деңгейі көтеріледі. Жауын-шашынның молдығынан көптеген
аймақтарда тасқын болып жатыр. Күшті дауылдар, аптапты қуаңшылық, жылу
толқындары жиілеген. Жан-жануарлардың салқынырақ аймақтарға көшуі нәтижесінде
экожүйенің өзгеруі орын алып отыр.
Ғаламдық жылынудың әсерінен жаңбыр жауу түрлері де өзгереді.Жауын
мөлшерінің төмендеуінен жерасты сулары азаяды,ал теңіз деңгейінің көтерілуінен
жағалау аймақтарындағы су ластанады. Бұл факторлар ауызсу мен егінді суаратын судың
тапшылығына әкеледі.
Ғаламдық жылынуды азайтуға көмектесетін көптеген шаралар бар. Олардың
бірқатары:
 Ағаштарды көбірек отырғызу және ормандарды кесуді тоқтату.
 Шамдарды және басқа да электр құралдарын өшіріп жүру арқылы қуатты үнемдеу,
осылайша табиғи ресурстардың сақталуын қамтамасыз ету.
 Қоқыс көлемін азайту, қоқысты қайта өңдеу табиғи ресурстардың сақталуына өз
септігін тигізеді.

Қыран құсты қастерлеген халықпыз.

Қыран құс - жыртқыш,жылдам әрі епті құс.Ал,көшпелі халықтарда,әсіресе,қазақтарда қыран құсты ерекше қастерлеген.Біздер үшін ол  батырлықтың,еркіндіктің,алғырлықтың белгісі іспеттес.Республикамыздың мемлекеттік көк байрағында да азаттықтың айбыны ретінде алтын қыран құс бейнеленгені соның дәлелі.Байырғы замандарда қыран құсқа "Құс патшасы","Қанаттылар ханы","Құдайдың қазаққа еншілес берген құны" деп мадақтап,оның қастерлігін одан әрі танытқан.Бұнымен қоса қыран құстың ел ішінде құны да жоғар болған.Мысалы,Жеті жарғы заңында аңға салатын итті,бүркітті өлтірген адамнан олардың иесіне бір құл немесе бір күң беріледі делінген.Қыран құсты қолға үйретіп,баптап,саятшылыққа пайдалану қазақ халқының ежелден келе жатқан өнері,дәстүрі десек те болады.Қыран бүркіт Жеті қазынаның бірі екендігі тағы бар.Осының барлығы қыран құстың біздің халқымыздың тарихы мен бүгінінде,тұрмысы мен дәстүрінде алар орнының зор екендігін білдіреді ғой.

              Қыран құсты қастерлеген халықпыз.

Қыран құс - жыртқыш,жылдам әрі епті құс.Ал,көшпелі халықтарда,әсіресе,қазақтарда қыран құсты ерекше қастерлеген.Біздер үшін ол  батырлықтың,еркіндіктің,алғырлықтың белгісі іспеттес.Республикамыздың мемлекеттік көк байрағында да азаттықтың айбыны ретінде алтын қыран құс бейнеленгені соның дәлелі.Байырғы замандарда қыран құсқа "Құс патшасы","Қанаттылар ханы","Құдайдың қазаққа еншілес берген құны" деп мадақтап,оның қастерлігін одан әрі танытқан.Бұнымен қоса қыран құстың ел ішінде құны да жоғар болған.Мысалы,Жеті жарғы заңында аңға салатын итті,бүркітті өлтірген адамнан олардың иесіне бір құл немесе бір күң беріледі делінген.Қыран құсты қолға үйретіп,баптап,саятшылыққа пайдалану қазақ халқының ежелден келе жатқан өнері,дәстүрі десек те болады.Қыран бүркіт Жеті қазынаның бірі екендігі тағы бар.Осының барлығы қыран құстың біздің халқымыздың тарихы мен бүгінінде,тұрмысы мен дәстүрінде алар орнының зор екендігін білдіреді ғой.