1-тапсырма. мәтіннің кіріспе , негізгі , қорытынды бөлімдері бойынша 1 сұрақтан құрастыр.
Шарын шатқалы Алматы қаласынан 103 шақырым қашықтықтағы шарын өзенінің бойында орналасқан.
Шарын шатқалының тарихы бұдан 300 млн жыл бұрынғы геологиялық замандардан сыр шертеді. Мұнда
көне замандардан сақталған саналуан пішінді түрлі-түсті жартастар қамалдардын көз алдыңызға
елестетеді. Дүниежүзінде дәл сондай көріністерді тек Солтүстік Американың Колорадо штатындағы «Үлкен
шатқал» алқабынан гана кездестіруге болады. Жер бедерінің мұндай көрініске ұшырауы бұдан 12 млн жыл
бұрынғы жел мен су эрозиясының және мұздану дәуіріндегі табиғи құбылыстардың әсер ету ықпалынан
пайда болғандығы байқалады,
Шарын шатқалындағы саналуан бедерлі көріністерді жергілікті тұрғындар ерте кездерде «шайтан қала»,
кейіннен «Қызғылт қамалдар аңғары» деп атаған. Ондагы әр түрлі мүсін пішінді жеке жартастар «Сфинкс»,
«Мыстан кемпір», «Айдаһар», «Тас қапшық», т.б. аталады,
Шарын шатқалындағы өзен аңғарында геологиялық замандардан сақталған ерен ағашы шағын тоғай
болып өседі. Бұл ерен тоғайы Орта Азия мен Қазақстан аумағында ғана сақталған өте құнды бірден-бір
Табиғат ескерткіші.
Шарын ұлттық табиғи саябағының аумағы жануарлар дүниесіне де бай алқап саналады.
Ұлттық табиғи саябағының аумағында балықтың - 10 түрі, қосмекенділердің 4 түрі, жорғалаушылардың -
18 түрі, құстардың - 111 түрі және сүтқоректілердің – 32 түрі кездеседі,
Шарын шатқалы республикамызға, жақын, шалғай шетелдерге жақсы таныс. Мұны оған жыл сайын
келетін мыңдаған саяхатшының географиясынан да айқын аңғаруға балады.
Кіріспе бөлім:
Негізгі бөлім:
Қорытынды бөлім:​

ответ: Су - тіршілік көзі.

Су – тіршілік көзі. Дана халқымыз «Судың да сұрауы бар» деп бекер айтпаған. Себебі, тамақсыз бірнеше күн өмір сүре алсақ, сусыз тіршілік жоқ. Тіпті, адам денесінің 2/3 бөлігі судан тұрады. Тіпті алғашқы тіршілік те судан басталған. Жер бетінде су - ең кең таралған зат.

Су күнделікті шөлімізді ғана қандырып қоймай, сонымен қатар суда жүзіп, жаттығу жасаған ағзамызда едәуір пайдалы. Мысалы, суда жаттығу жасау тек жүректі нығайтып қана қоймай, бүкіл ағзаға да жағымды әсер етеді екен. Жалпы су жаттығулары барлық қан - тамырлар жүйесін нығайтуға оң әсерін тигізеді.

Ал біз күнделікті судың қадірін біле бермейтініміз - шындық. Сарқырап су ағып тұрған соң бір тамшы суға зар болған жандарды түсіне бермейміз. Қазіргі кезде өнеркәсіпте көп қажеттіліктерге суды пайдаланғаннан, өндіріс қалдықтары суды ластауда. Сондықтан күн өткен сайын ішуге жарамды таза су азайып барады. Бұл ретте біз қолымыздан келгенше суды үнемдеп, оның басты құндылық екенін естен шығармауымыз керек.

Объяснение:

Кітапхана туралы диалог.

- Дана халқымыз «Кітап - алтын қазына» десе, ал кітапхананы өз басым іші қазынаға толы алтын сандыққа теңер едім.

- Ия, Маржан дұрыс айтасың. Сенімен толықтай келісемін. Бізді білім нәрімен сусындататын ғалым, тілсіз мұғалім – осы кітап. Тағылымы мол тәрбие ошағына айналып отырған кітапхананың мектепте алар орны орасан зор.

- Әрине, қазіргі заман ағымына қарай, техниканың дамығанына орай кітап оқу мен мектеп кітапханасына жазылу қалып барады. Сенің ойыңша, осы мәселені қалай шешуге болады?

- Менің ойымша осы мәселені барынша қолға алып, мектеп кітапханасының қорын кеңейтіп, қазіргі жастарға қызықты жазылған кітаптармен толықтырса, сонымен қатар түрлі әдеби кештер мен іс – шаралар ұйымдастырылып, жастарды кітап оқуға үгіттеу жұмыстары жүргізілсе, бұл мәселе оң шешімін табады деп ойлаймын.

- Ия, осы орайда мектебімізде де түрлі ауқымды іс – шаралар өткізілуде. Мәселен, келер аптада ұлы Абай атамыздың қара сөздері мен өлеңдерін жатқа оқудан әдеби кеш өткізілмек.

- Онда бұл шараға белсенді қатысу керек екен. Мен Абай шығармаланып сүйсініп оқып, көбісін жатқа да білемін.

- Әрине, қатысып көр. Оның үстіне жүлделі орын иелері қалалық байқауға жолдама алады.

- Ендеше бағымды сынап көрейін!