- четверть, Казахский язык и литература, 6 класс , Урок No 33 1-тапсырма.
Мәтін бойынша кестені толтырып, өмірде
кездесетін жағдаймен байланыстырыңыздар.
Негізгі ақпарат
Жанама ақпарат​

Судың өзіндік құндылығы жоқ, бірақ ол барлық тірі заттардың ажырамас бөлігі болып табылады. Біздің планетамыздың тірі ағзаларының бірде-біреуі сусыз өмір сүре алмайды.

Судың барлығы өсімдіктер мен жануарлардың тірі:
балық - 75% -ға; медузы - 99%; картоп - 76% -ға; алма - 85% -ға; қызанақ - 90% -ға; қияр - 95% -ға; қарбыз - 96% -ға.

Жалпы алғанда, адам ағзасының салмағы 50-86% су (86% жаңа туған нәресте және 50% дейін егде жастағы). Дененің әртүрлі бөліктеріндегі су мөлшері:
сүйек - 20-30%; бауыр - 69% дейін; бұлшықеттер - 70% дейін; ми - 75% -ға дейін; бүйрек - 82% дейін; қан 85% дейін.

Бұл жағдай ғалым-фантастика жазушысы В.Савченконы «адамның өзін каустикалық натрийдің қырық пайыздық ерітіндісінен гөрі сұйықтық деп санауға негізі бар» деп айтуға мүмкіндік берді.

3)

Жекеше

І жақ:Менің Отаным,ана тілім,үйім,көлігім,сөмкем,аяқ киімім,қаламым.

ІІ жақ:Сенің Отаның,ана тілің,үйің,көлігің,сөмкең,аяқ киімнің,қаламың.

Сіздің (сыпайы түрде) Отаның,ана тіліңіз,үйіңіз,көлігіңіз,сөмкеңіз,аяқ киіміңіз,қаламыңыз.

ІІІ жақ:Оның Отары,ана тілі,үйі,көлігі, сөмкесі,аяқ киімі,қаламы.

Көпше:

І жақ: Біздің Отанымыз,ана тіліміз,үйіміз,көлігіміз,сөмкеміз,аяқ киіміміз,қаламымыз.

ІІ жақ:Сендердің Отандарың,ана тілдерің, үйлерің,көліктерің,сөмкелерің,аяқ киімдерің,қаламдарың.

Сіздердің Отадарыңыз,ана тілдеріңіз,үйлеріңіз,көліктеріңіз,сөмкелеріңіз,аяқ киімдеріңіз,қаламдарыңыз.

ІІІ жақ:Олардың Отаны,ана тілі,үйі,көлігі,сөмкесі,аяқ киімі,қаламы.

4) Жіктеу

Жекеше

І жақ:Мен дәрігермін,шахтермін,аспазбын.

ІІ жақ:Сен дәрігерсің,шахтерсің,аспазсың.

Сіз дәрігерсіз,шахтерсіз,аспазсыз.

Көпше

І:Біз дәрігерміз,шахтерміз,аспазбыз.

ІІ:Сендер дәрігерсіңдер,шахтерсіңдер,аспазсыңдар.

Сіздер дәрігерсіздер,шахтерсіздер,аспазсыздар.

ІІІ:Олар дәрігер,шахтер,аспаз.

5) Бұл сөйлемде қимыл-сын үстеуі - "ақырын" (Қалай?)

7) Оқу - түбір,+лық - сөз тудырушы жұрнақ,+тың - ілік септігі.

Біз - түбір,+дің - ілік септігі.

Дәптер - түбір,+лер - көптік жалғау,+іміз - тәуелдік жалғауының І жағы.

8) Қолыңдағы қызыл алманы қайдан алдың? Оның көркем бейнесі талайды тамсандырған. Мұғалім ашулы секілді ғой. Оның күлкісі қандай ажарлы!

9) Суреттер,апталар,доптар,кептерлер,адамдар,гүлдер.

10) Кеспе,сүзбе,өркен.

11) Мектеп - түбірі (зат есім),оқу - түбір (з.е),+шы - сөз тудырушы жұрнақ,+лар - көптік жалғау,+ы - тәуелдік жалғауының ІІІ жағы,өлең - түбірі (азт есім),оқы - түбірі (етістік),+ды - жедел өткен шақ жұрнағы.

12) Олар гүл жинап жүр.

Жинап жүр - баяндауыш,олар - бастауыш,гүл - толықтауыш.

13) А (ашық буын ) - ғаш (бітеу буын) - тар (бітеу буын),ком (бітеу буын) - пью (ашық буын) - тер (бітеу буын), ұ (а.б) - қып (б.б) - ты (а.б),ә (а.б) - деп (б.б) - ті (а.б) - лік (б.б).

14) Көктем ерте келіп,ауа райы жылыды.Ағаштар гүлдеп,құстар бақта сайрады.

15) Қиғыш,сезгіш,көргіш,тергіш.