Құрамына арғы тегі Фини-угорлар, үнді еуропалық тайпалар енген мемлекет 

.Ана тілің – асылың, оны білмеген – масылың.
Қадыр Мырза Әлі

Тіл — жұрттың жаны. Тілінен айырылған жұрт — жойылған жұрт.
Халел Досмұхамедұлы

Тіліңді жоғалту,су қараңғы көзсіз қалғаныңнан да өткен қасірет.
Жалау Мыңбаев
«Тіл –атадан қалған асыл мұра», «Өнер алды –қызыл тіл»

Тілден  артық  қазына жоқ Тілден  артық қасиет жоқ.( Н.Назарбаев.)

Ана  тілің –арың бұл,
 Ұятың  боп тұр  бетте.
 Өзге  тілдің  бәрін біл,-
Өз тіліңіді  құрметте!    (Қ.Мырзалиев)

Тіл жоқ жерде ,ұлт жоқ.    (Ш.Айтматов)

Тәрбие  басы –тіл.  (М.Қашқари)
Игі істің  басы –тіл,тәрбие басы –тіл.  (М.Қашқари)

Әркімнің туған тілі –туған шеше, 
Оған бала міндетті сан мың есе.(С.Мұқанов)

Заттың сыны сапасын, түсін білдіріп Қандай? Қай? сұрақтарына жауап береді. Сын есім түрлері: құрамына қарай: Дара (простое – один корень) Мысалы: әдемі, қызыл, ыңғайлы. Күрделі (сложное – несколько корней) Мысалы: қып-қызыл, жап-жасыл, өте көрікті. тұлғасына қарай: Негізгі (непроизводное – нет суффикса) Мысалы: алтын, ауыр, кең. Туынды (производное – есть суффикс) Мысалы: ақылды, пайдалы. мағынасына қарай: Сапалық (качественное) Мысалы: ыстық, қоныр. Қатыстық (относительное) Мысалы: таулы, өткір. Сын есімнің шырайлары – Степени сравнения прилагательных. Жай (простая) Мысалы: ауыр, жеңіл. Салыстырмалы (сравнительная) Мысалы: әдемілеу, үлкенірек. Күшейтпелі (усилительная) Мысалы: жап-жасыл, қап-қара. Асырмалы (превосходная) Мысалы: ең жақсы, өте үлкен.