ЖАЗЫЛЫМ АЙТЫЛЫМ 4-тапсырма. Табиғат құбылыстарын бақылағаннан жинақталған тәжіри
бені қай кезде, неге пайдаланды?
Табиғат құбылыстары:
Тәжірибені пайдалану салалары:
табиғат құбылыстарының алмасуы; күнкөріске;​

Спорттың адам өмірінде алатын орны зор екендігін бәріміз білеміз. Спортпен айналысқан адамның денсаулығы мықты, өзі шыдамды болады. Біздің ата - бабаларымыз “тәні саудың – жаны сау” - деп бекер айтпаған. Спорттың қай түрімен айналысу адамның қабілетіне байланысты болады.
Бұл туралы ұлы ойшыл Ибн Сина да өз шығармаларында айтқан. Ол сондай - ақ спортты мағынасына қарай жеңіл, ауыр, ұзын, қысқа сияқты бірнеше түрге бөлген. Денсаулық пен өмірді дамыту үшін кем дегенде спорттың 33 түрінен жаттығу жасау керектігін айтқан.
Елбасы Н. Ә. Назарбаев өзінің “Қазақстан - 2030” стратегиялық бағдарламасында халықты салауатты өмір салтына ынталандыруды басым бағыттың бірі ретінде атап көрсетті. Сондай - ақ Президентіміздің қолдауымен 2003 жыл – денсаулық жылы болып жарияланған. Расында да, бүгінгі таңда еліміздің ақсақалдарынан кішкентай баласына дейін дене тәрбиесіне ерекше мән беруде.

Осындай игі істер Қылмыстық - атқару жүйесі комитетінің Жамбыл облысы бойынша басқармасында да атқарылып келеді. Басқарма бастығы әділет полковнигі Т. Б. Ахметовтің ұйымдастыруымен Басқарма аумағында орналасқан спорттық алаңда Басқарма қызметкерлері арасында «Шынықсаң шымыр боласың», деген қағиданы ұстанып, аптасына екі рет дене шынықтыру сабақтары жүргізіледі. Күнделікті аласапыран жұмыстардан кейінгі бір - екі сағат уақыттың ішінде әріптестерім біраз бой жазып, сергіп қалады. Осы бір тамаша сәттерде балалық шағың да еріксіз еске түсетіндей! Футбол, волейболдан командалар құрылып, қызу ойындар өткізіледі. Сондай - ақ, кермеге тартылу, шахмат, шашка, ұзындыққа секіруден өткізілетін жаттығулар өз алдына бір бөлек.

Ондағы негізгі идея қызметкерлерді салауаттылыққа ынталандыру, дене тәрбиесі мен спортпен айналысуға үгіттеу. Себебі елді күні ертең ілгері апаратын – сауатты, білімді, дені сау жастар. Біздер осы елдің жас толқындарымыз. Сондықтан біздің мақсатымыз уақытты тиімді пайдаланып, сапалы қызмет етіп, өмірде өз орнымызды адаспай табуға барлық жағынан дайын болуымыз керек.
«Оқу - тәрбие процессінің гигиенасы»
Мектептегі оқу тәрбие жұмыс тарының басты міндеті – жастардың ой өрісін дамыту, сабақ үлгеріміне қажетті жағдай тудыру, денсаулығын сақтап, денесін шынықтыру. Ол үшін мектептегі барлық жұмыстар балалардың жасына лайық, организмдерінің ерекшеліктеріне сай жасалады. Оқу - тәрбие жұмыстарының ұзақтығы, ауырлығы оқушылардың жұмыс қабілетіне, жыл маусымдарының организмге әсеріне байланысты жоспарланады. Сондықтан бастауыш сыныптардағы оқу жылы жоғарғы сыныптарға қарағанда қысқа, жазғы демалыстары ұзақ болады.
Оқу бағдарламасы балалардың жасына қарай жылдан жылға күрделеніп отырады. Оқу жылы ішінде әрбір тоқсан сайын оқушыларға демалыс беріп тынықтырады.
Жазғы демалыстан соң балалар еңбекке біртіндеп үйрене бастайды. Бірінші тоқсанның басында оқушылардың сабаққа зейіні төмен болғандықтан оқу жылының алғашқы апталары өткен тақырыптарды қайталап, бекітуге арналады да, жаңа тақырыптарды өте бастайды. Оқу жылының барысында барлық пәндерден мектеп бағдарламасы біртіндеп қиындап, жыл аяғында балалар шаршаған кезде қайта жеңілденеді.

 Будние күндерде мен әншейін почти алты сағатта тұрамын. Мен ерте тұру жек көремін, бірақ мәжбүр, себебі бас менің маған бой күннің алқындыруға керекке көп жұмыс. Мен кереуетті заправляю, жуынамын, өзінің киімін киемін және ауыз-үйге таңғы ас іш- барамын. Менің мамам әншейін таңғы асты мен дайындайды, бірақ анда-санда мен сол өзі жасаймын. Мен өзінің таңғы асын өзі дайындасам, мен бұрын тұруға керекке. Мен кесек-кесек таңғы астарды жек көремін; мен кофенің табақшасын және бутербродты предпочитаю. Кейін мен мектепке деген барамын. Сол едәуір ұзақ менің үйімнен, қарамастан және мен анда автобуста барамын. Мен екіге дейін мектепте оқимын немесе күннің үш сағатының, сол от аптаның күнінің тәуелді болады. Кейін мен үй келемін және түстік ішемін. Мен үлкен түскі асты сүйемін; себебі, қашан мен үй мектептен келемін, мен ашпын. Кейін менің түскі асымның, тең сағат мен демаламын, ал кейін мен менің үйдің тапсырмасын жасаймын. Бас менің аз еркін уақыт болсам, мен какую-нибудь жұмысты ша үйге жасаймын. Мен еденді сыпырамын, жиһазды тазалаймын және кілемдерді мен көмек тозаңсорғыштың алдырамын. Анда-санда менің мамам сұрайды, чтобы мен соң сатып ал- кеттім. Бұдан әрі бас менің