Тауда аң-құс көп. Кәдімгі қоңыр аюлар бар. Ерен-Қабырға (Тянь-Шань тауын өте сирек кездесетін ақ тырнақты Тянь-Шань аюы мекен етеді. Тауда түлкілер мен құнулар да бар. Бұл жақта қасқырлар да жүреді. Әдеттегі сұр қасқыр мен қызыл қасқыр да кездесуі мүмкін. Әсіресе сусар тұқымдастарға жататын аң түрлері көп. Олар - сусардың өзі мен соған ұқсайтын ақ тышқан. Тау биігінен тауеш-у кілер мен арқарларды көруге болады. Бірақ барыстар азайып кеткен. Сондықтан бары- стар «Қазақстанның Қызыл кітабына» енгізілген. Оларды мемлекет өз қорғауына алған. 5 жылдан-жылға таутеке саны кеміп, көз алдымызда құрып барады. Ал құстарға тауда еркіндік мол. Орман ішінде қорек етіп, шоқитыны көп. Жартастарда ұларлар айқайлайды. Таңертеңнен кешке дейін Альпі ұзақ қарғалары қарқылдап жүреді. Қалың шырша ормандарынан жапалақты кездестіруге болады. Орманда жапалақтың жақын туысы - үкі де бар. Жапалақ пен үкі — түнгі аңшылар. Олар тышқандарды жеп күн көреді. Тышқан секілді басқа да ұсақ кеміргіштерді жейді. ЛЮДИ ДОБРЫЕ
Жылдың төрт мезгілі: жаз, қыс, көктем және күз. Біз жылдың төрт мезгілінде басымыздан өткіземіз. Ал, кейбір елдерде қысты тіпті білмейді. Жылдың әр мезгілі өз ерекшеліктерімен бізді қуантады. Жаз, жазда жазғы демалыс, суға түсіп, серуендеп, жеміс-жидектер пісіп, мәре-сәре боламыз. Қыста сырғанақ теуіп, қар ойнап, шаңғы тебеміз. Көктем, айнала қыстан кейін қар еріп, күн жылынып, қалың киімдерімізді шешіп бір жеңілдеп қаламыз. Ал, күзде барлық көкөніс піседі, жиын-терін болады, бұл мезгілде қысқа дайындық жасалады.
Сусыз тіршілік жоқ, ол бүкіл тірі жан иесінің бойында бар. Тамақсыз бірнеше күн өмір сүруге болады, ал сусыз сонша уақыт өмір сүру мүмкін емес. Адамның, сондай-ақ көптеген жан-жануарлар денесінің 2/3-і, ал кейбір өсімдіктердің 4/5-і судан тұрады. Жер бетінің тек 1/3-ін құрлық, ал 2/3-ін су алып жатыр. Мұхиттар мен теңіздерді, өзен-көлдерді былай қойғанда, жер астында да, топырақта да су бар. Мұздықтар мен айсбергтер де қатып қалған су болып табылады. Су атмосферада да аз емес, онда ол бұлт, тұман, бу және жаңбыр мен қар түрінде болады.
0,0(0 оценок)
Полный доступ
Позволит учиться лучше и быстрее. Неограниченный доступ к базе и ответам от экспертов и ai-bota
Оформи подписку
