Қорық» сөзі өте көне, ол сонау Киев Русінің тұсында аң аулауға ең қатал әмірмен тыйым салынған жерлерді белгілеу үшін қолданылған. «Қызыл кітап» термині жақында, бар –жоғы 30жыл бұрын пайда болса да, мәселелерінің өткірлігі әрі пәрменділігі арқасында ол Планетамыздағы биологиялық әртүрлілікті қорғау мәселесін қарастырып, үлкен даңққа ие болды. Қорық – бүкіл табиғат кешені табиғи күйінде сақталатын аумақтар,табиғатты қорғау формаларының бірі,онда шаруашылық жұмыстары жүргізілмейді. Қазақстан қорықтары маны жөнінен ТМД- ға кіретін республикалар арасында 16 –шы орын алады. Қазіргі кезде нақты 10 қорық жұмыс істейді.

ІІ. Мәтін мазмұнына сәйкес сөздер мен сөз тіркестерді сәйкестендіріп, жаз. Сопоставь слова и словосочетания по тексту и запиши.

а бүкіл

1 әртүрлілік

ә даңққа 2 қорықтары

б табиғатты 3 кешені

в биологиялық 4 қорғау

г Қазақстан 5 табиғат кешені

ғ табиғат 6 ие болды

​

Бауырсақ дайындау.

Бауырсақ – қазақ халқының ұннан дайындалатын ұлттық тағамының бірі. Бауырсақсыз кез – келген мерекелік отырысты, той – думанды елестету мүмкін емес. Әрбір отбасының өзіндік бауырсақ дайындау ерекшеліктері болады. Мысалы, анам әдетте бауырсаққа сүт қосып жасайды, сонымен қатар айран тұрып қалса, қамырға айранды қосып та істей береді. Ал әжем болса, бауырсақты тоң майға қуырады.

Сонымен, анамның бауырсақ істеу тәсілімен бөлісейін.

Қажетті заттар:

Бір кесе жылы су

Жарты кесе сүт

Ашытқы (көз мөлшерімен) бір шай қасықтай

Бір жұмыртқа

Екі ас қасық сұйық май

Қант екі ас қасық

Тұз қалауыңызша

Ұн керегінше

Дайындалуы:

Анам алдымен ұннан басқа құрғақ заттарды араластырып алады. Одан кейін жылы су мен сүтті, сұйық майды араластырып, жұмыртқа қосады. Үстінен араласқан құрғақ заттарды қосып, жақсылап араластырады. Одан кейін керегінше ұн қосып, қамыр басады. Дайын болған соң терең ыдыстың түбіне май жағып, қамырды салып, бетін жабады да, жылы жерге бір – екі сағатқа қояды. Қамыр көтерілгеннен кейін, екі бөлікке бөліп, әрқайсысын қатты жұқа қылмай илеп, ромб тәріздес кеседі. Май қызғанша кесілген бауырсақтарды орамалдың астына қояды. Май қызғаннан кейін бауырсақтарды екі жағынан қуырады.

 традиционное мясо-мучное блюдо тюркоязычных народов. «Бешбармак» в переводе с тюркских языков (образованное из «беш» и «бармак») означает «пять пальцев», «пятерня» — во время еды кочевники не использовали столовые приборы и брали мясо руками (пальцами) В целом, блюдо представляет собой отварное крошеное мясо с лапшойс некоторыми особенностями в технологии приготовления и подачи, что позволяет достичь вкуса, присущего именно этому блюду. Ет немесе Қазақша ет – қазақ халқының еттен дайындалатын ұлттық тағамы. Тойға немесе қонақасыға көбінесе қой сойылады. Қой еті жіліктегенде 13 мүшеге бөлінеді. Олар: жамбас – 2,ортан жілік – 2,асықты жілік – 2,бел омыртқа – 1,сүбе – 2 (сүбемен бірге бүйректен жоғарғы 5 қабырға кетеді),қабырға – 2,төс – 1,омыртқа – 1,жауырын – 2,тоқпан жілік – 2,кәрі жілік – 2,бұғана – 1,мойын – 1. Аталған мүшелер адамдардың жас, жыныс және әлеуметтік ерекшелігіне сай тартылады немесе керісінше, жеуіне тыйым салынды.