Қызғалдақ туралы ең алғашқы деректер ІХ-ХІІ ғасырларға жатады. Орта Азияда пайда болған екен. Оның кеңінен тараған атауы – «тюльпан». Бұл парсы сөзі: «толибан» немесе «долбент». Оның мағынасы: басқа тартатын орамал, «тюрбан». Кең байтақ қазақ даласының қойнауы табиғи байлықтарға, алуан түрлі өсімдік түрлеріне аса бай. Соның бірі – құлпырып жайнайтын қызғалдақ гүлі. Оны гүл патшасы деп атайды. Біздің жерімізде 32 түрі кездеседі. Оның 12 - сі эндемикалық, яғни, тек қазақ жерінде ғана өсетін түр болып саналады. Осыдан болар, Қазақстанның «Қызғалдақтың отаны» аталуы. Шындығында, аталмыш гүлдің қазақ даласынан бүкіл жер жүзіне таралғандығына бүгінде көзіқарақты ғалымдар нақты дәлелдер келтіруде. Осылай әлем мойындап отырған ғажайып өсімдігімізді өзгелерге насихаттап, қазақстанның бренді ретінде мақтаныш етеміз. Оны тек мақтаныш етіп қана қоймай, көбейтіп өсіруді, қорғауды қолға алуымыз керек. Қызғалдақтың өте сирек кездесетін 18 түрі қорғауға алынып, Қазақстанның “Қызыл кітабына” енгізілген.

2. Тәуелденіп тұрған сөзді көрсетіңіз (3 сөз) Покажите слова которые стоят в притяжательной форме



​

ТЕКСТ К ЗАДАНИЮ

Бір а жанына алды, Екеуі сайран етіп кетіп қалды. Қыдырып әрлі-берлі жүрді дағы, Егінші егін еккен жерге барды. Аралап әр егінді қарап жүрді, Кез еді пісіп болған егін түрлі. Бастарын дәнге толған төмен салып, Бидайлар бейне тағзым етіп тұрды. Жалғыз-ақ бір бидай тұр көкке қарап, Бейне бір жалғыз өзін көпке балап. Баланың сол бидайға көзі түсіп, Білмекке кетті көңіл жөнін сұрап: «Құбылып бидайлар тұр басын салып,

Жіберген мырза Құдай нұрға қанып. «Әй, әке, мұның мәнін түсіндірші, Бір іске тұрмын өзім қайран қалып. Бұл Бидай көтеріп тұр басын көкке, Қарайды шекірейіп өзі көпке. Өзіне өзгелерді теңгермейтін Соншама бұл бидайдың дәні көп пе?» «Айтайын мұның мәнін, балам, саған, Шырағым, түрін көріп таңданба оған. Өзгесі төмен қарап бүгілгенде, Ойлама: Кем екен деп бәрі сонан». Және де әкесі айтты баласына: «Сұқтанба құр сорайған қарасына.

Құдайым өзгесіне дән бергенде, Бұл бидай дәнсіз қапты арасында. Бидайлар басы толық иіліп тұр. Дән берген қожасына сыйынып тұр. Басында бұл бидайдың дәні болмай, Кекірейіп, көкке қарап, бүлініп тұр. «Елде көп бұл бидайдай адам, - дейді, Тәкаппар, оны халық жаман, - дейді. - Қалпы емес тәкаппарлық - данышпанның. Тұтынба бұл мінезді, балам», - дейді.

Объяснение:

Әзілхан Нұрпейісов кім?

Әзілхан Нұрпейісов  Ұлы Отан соғысқа қатысқан жазушы

Қай жерде дүниеге келген?

Әзілхан Нұрпейісов 1922 жылы 15 желтоқсанда бұрынғы Семей облсында дүниеге келген.

Алған білімі қандай?

Әзілхан Нұрпейісов педакогика білім алған.

1947-1973 жылдары қайда еңбек еткен?

Әзілхан Нұрпейісов 1947-1973 жылдары облыстық, республикалық газзеттерде әдеби қызметкер, бас редктор, бөлім менгерушісі қызметтерін атқрды.

Қандай романдары бар?

Әзілхан Нұрпейісов “Ақиқат пен Аңыз” және т.б романдарын жазған.

Қандай повестері бар?

Әзілхан Нұрпейісов “Тоғыс толғау” “Ғажап адам” “Невель түбінде” және т.б повестернін жазған.

Қандай шығармаларды орысшадан қазақшаға аударған?

Әзілхан Нұрпейісов И. Буниннің, М. Шолоховтың “Адам тағдыры” туындыларын қазақ тіліне аударған.

Қандай орден-медальдары бар?

Әзілхан Нұрпейісов 2 дәрежелі “Данқ” “Құрмет Белгісі” “Халықтр Достығы” “Отан Соғысы” ордендерімен марапатаған.