7 сынып 90 бет 5 тапсырма конспект ​

1   Сөз қадірін білмеген өз қадірін білмейді.
      Кто слово не ценит, тот себя не ценит. 2   Жанған от тәнді жылытады, жақсы сөз жанды жылытады.
      Зажжённый огонь тело греет, доброе слово – душу. 3   Қиыстырып қаласаң отын жанар, қиыстырып айтсаң халық нанар.
      Если ладно сложишь, дрова загорятся; если складно скажешь, люди поверят. 4   Ми ойлағанды тіл тындырады.
      Что в голове зарождается, язык на свет выдает. 5   Жыланның уы – тісінде, адамның уы – тілінде.
      Яд змеи – в зубах, яд человека – в языке. 6   Жаман сөз жылатады, жақсы сөз жұбатады.
      Плохое слово до слёз доводит, хорошее слово утешает. 7   Құлаққа кірген суық сөз – көңіліңе барып мұз болар.
      Вошедшее в ухо холодное слово, в душе льдом становится. 8   Жаман сөз – жанға кірген тікен.
      Дурное слово занозой вонзается в душу. 9   Өсекшінің тілі қышып тұрады.
      У сплетника язык чешется.10   Көп сөз – күміс, аз сөз – алтын.
       Многословие – серебро, молчание – золото.

Наурыз көже

Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мерекесін келер жылғы тоқшылық пен ырыс, құттың жоралғысы ретінде саналатын наурыз көжесіз елестету мүмкін емес. Бұл күні әрбір үйде қазан оттан түспей, уыз қатырылып, сорпа сапырылады, наурызкөже дайындалады.

Қазақ халқының дәстүрінде жеті саны киелі саналады, міне,ұлттық тағам наурыз көже де міндетті түрде жеті түрлі тағамнан әзірленеді. Олар: су, ет, арпа, тары немесе күріш, айран, құрт және тұз. Енді құрамындағы әрбір тағамға толығырақ тоқталып кетсек. Ең негізгісі - ол су, яғни «келер ұрпақ судай тасып, көбейе берсін» деген мағына білдіреді.

Келесі – ет. Қазақ халқының сүйсініп жейтін әрі аса қадірлейтін тағамы ретінде көжеге міндетті түрде ет қосылады, әдетте сүрленген ет қосады. Бұл – «ет көп болсын» деген мағына білдіреді.

Ал арпа болса, керемет емдік қасиеттері бар, сонымен қатар өте тойымды.

Дәнді дақылдарды қосатын себеп (тары, күріш) бір тамырдан өсіп өнген дәндер секілді ұрпағымыз жайылып, көбейсін деген мағына жатыр.

Қазағым қашанда сүт тағамдарын «ақ» деп ерекше бағалаған, міне, наурыз көжеге де міндетті түрде айран немесе сүт қосылады, бұл бір жағынан «ақ мол болсын» дегенді білдірсе, екінші жағынан «сүттей ұйып отырайық, іргеміз берік болсын» деген ниет жатыр.

Ал құрт пен тұз болса, тамақтың дәмін келтіреді.

Әрине, көже дайындауға тек осы тағамдар қосылу керек деген қатаң талап жоқ, әркім өз қалауынша әзірлей береді. Бірақ, ең бастысы, құрамында жеті түрлі тағам болуы шарт.