2. Сөйлемдегі етістіктердің жасалуын түсіндіріңіз. Үлгі: Сақтайды – сақта+й+ды (ауыспалы осы шақ, III жақ, жекеше түрі)

«Денсаулық – зор байлық» дейді халқымыз. Оны жас кезден сақтау керек. Ол үшін спортпен шұғылданумен қатар, уақытылы тамақтану қажет. Таңертең таза ауада серуендеу, жүгіру, жая жүру денсаулықтың шымыр болуына көп көмектеседі.

Темекі шегу, есірткіге әуестену, ішімдік ішу денсаулықты құртып қана қоймайды, сонымен қатар адамның жүрек, ми, бүйрек ауруларын арттырады. Соңында адамның өмірден өтіп кетуі де мүмкін. Сондықтан денсаулыққа зиян келтіретін заттардан аулақ болған дұрыс. Жаман нәрсеге әуес болмай, үнемі спортпен шұғылдану керек.

Қонақжай халқымыз дәмге ерекше көңіл бөлген. Ұлттық тағамдарымыз өзінің құнарлығымен, дәмділігімен, ерекшеленеді. Шұбат, қымыз, айран – шөлді қандыратын сусуындар. Ірімшік, құрт, қаймақ және сүзбенің адам денсаулығы үшін пайдасы зор. «Дұрыс тамақтану – денсалық кепілі» деп бекер айтылмаса керек.

Мен 25 жыл әскерде болдым.біле білген кісіге бұл үлкен университет.осы 25 жылдың ішінде талай кездестім,сабақ алдым.талай генералдың қол астында жұмыс істедім,тәрбие алдым.өйткені командир деген әскери педагог қой. мен осы 25 жыл ішінде қарамағымда болған, үстеріне шинель киген солдаттар арқылы барлық халықтардың жанын ұқтым деп ойлаймын.отан үшін өз басымды өлімге байлай отырып,мен оларды ажалмен алысуға жұмсадым.олардың өлмеуі үшін, өз ұрпақтарын, өз халықтарының намысын, оның өздері сүйетін асыл қасиеттерін аман сақтап қалу үшін қасықтай қаным пида деп жанып тұрған отқа талай түстім.өз халқын құрметтеп,сүймеген опасыз,оңбаған .өз елінің бағасын білген ғана басқа елді қадірлей  алады.өйткені халықтардың туыстығы алдымен ң өз халқына сүйіспеншілігіарқылы ғана келеді.мен өзге ұлттарды құрметтеуші,өз ұлтын сүюші!  

Денсаулық-өмірдегі ең маңызды нәрсе.үлкендер бізге жиі: "жылы киініңдер.бас киімсіз жүрмеңдер,әлде ауырып қаласыңдар"-деп айтады.қазір біз жаспыз,сондықтан денсаулықтың маңызын түсінбейміз.бірақ бәрінің өз уақыты бар,болашакта біз оларды түсінерміз.ал қазіргі жастардың көбісі темек шегеді,наркотик қабылдайды,алкоголь ішеді-оның бәрі денсаулыққа зиян әкеледі.мен оларды көріп жеркенемін.сонымен айтарым,денсаулықты бостан боска зиянды заттарға кұртпай пайдалы заттарға жіберіңіз.самым важным в жизни.часто взрослые нам: "со временем глина смывается дождем.жүрмеңдер без головного убора,или қаласыңдар заболевания"-говорит.сейчас мы молодые,поэтому понимаем важность здоровья.но у всех есть свое время,мы их болашакта түсінерміз.а большинство современной молодежи темек курят,принимают наркотики,пьют алкоголь-все, что приносит вред его здоровью.и увидев их жеркенемін.скажу так,бостан вредных веществ полезных здоровья веществ кұртпай отправьте боска.