Наймандар. Керейіттер мен жалайырлар. 2-сабақ Бос орынды толтыр.

Атақты тарихшы Рашид ад-Динның жазу бойынша, «бұл тайпаның ерте кезден 

қолбасшысы

көп болған. Оның әрбір тармағының өз 

 мен жетекшісі бар еді». Шыңғыс ханның атақты 

Мұқалай жалайыр тайпасынан шыққан. Монғол 

 жалайырлар туралы деректер ұсына алады.

Артқа

Тексеру
атты керек болп тұр

​

Менің қазақстаным – бұл ең қымбатты, маңызды, асыл, ыстық сүйікті ел. Ұлы ақындар жырлаған сұлулығы мен тарихын қазақ жерінің. Республика омывается суларымен Каспий және Арал теңіздері, оның аумағындағы орналасқан көп өзендер және көлдер. Ертегідей жер қойнауы өте бай ежелгі қазақ жерінің. Көмір, мұнай, алтын, титан, қорғасын, цинк, темір – барлық табуға болады қазақ жерінде. Қазақстанда бірыңғай отбасымен тұрады он бес миллион адам, өкілдер жүзден астам ұлт пен ұлыс. Қазақстан халқы бірл. Бұл көмектеседі әлем ежелгі, тамаша қазақстан жерінде. Ал бейбітшілік – маңызды шарты, болашақ өсіп-өркендеу тіледі.
Біз мақтан тұтамыз өткен еліміздің посвятим өмір оны осы атымен ортақ келешек.

Ғылымдағы және техникадағы, өнер мен мәдениет, қоғамдық-әлеуметтік өмір мен әдебиет саласындағы жаналықтар лексикаға да үнемі ыкпалын тигізіп отырады. Өткен дәуірлерде болған кейбір наным-сенімдер, әдет-ғұрыптар, ескі ұғымдар, үй мүлкі, шаруашылық бұйымдары халық тұрмысының дамуына байланысты азайып, қолданудан шығып қалады.

Соларға қатысты сөздер мен атаулар да ескіреді, яғни қолданудан шыға бастайды. Мысалы: шоқпар, соқа, сойыл, найза, айбалта, күрзі, қорамса, кіреуке, малта, ояз, зындан, күң, кұл, әмеңгер, болыс, жүзбасы, сарбаз, дуан, пері, періште, ысқат, азан, барымта, дабыл тәрізді сөздер бүгінгі өмірде көп қолданыла бермейді. Бұлар белгілі бір дәуірдің, тарихи кезеңнің тілдік көрсеткіші ретінде жұмсалуы мүмкін. Олар көнерген сөздер деп аталады. Және олардың кейбірі жана ұғымдардың келуімен байланысты жаңарып қолданылуы да мүмкін.
Тіл — тілде көнерген сөздердің историзмдер және архаизмдер деп аталатын екі түрі бар. Кейбір заттар мен құбылыстар күнделікті өмірден шығып қалып, сол ұғымдарды білдіретін олардың атаулары — сөздер де көнеріп, тілде қолданбайды. Мысалы: сұлтан, атшабар, ояз, барымта, дуан басы, дүре, малай, күң, құл, бай, болыс т. б. Мұндай сөздерді историзмдер дейді. Бұрынғы атаулары ескіріп, кейін басқа атаулармен беріліп жүрген заттар мен құбылыстар бар. Мысалы: жасак, немесе қол — әскер, қол басы — әскер басы, почтабай — хат тасушы, жатак, — отырықшы, серіктік — бірлесу, қосын — ұйым, желек — орамал т. б. Қазірде осындай басқа атаулармен беріліп жүрген заттар мен құбылыстардың бұрынғы атаулары архаизмдер деп аталады.