Жасынан жыраулығымен елге танылған. Жамбыл aқын “Менің пірім – Сүйінбай, сөз сөйлемен сыйынбай” деп оны ұстаз тұтқан. Aрғы атасы Күсеп Жиенқұлұлы (1701 – 1791) жауынгер ақын, жыршы, күйші, қобызшы болған. “Өтеген батыр” жырын шығарып, “Мың бір түн”, “Шаһнама”, “Көроғлы”, “Тотының тоқсан тарауы” дастандарын жырлаған. Күсептің үлкен ұлдары Жаңбыршы мен Жаманақ қазақ арасына жыршы, қобызшы, күйшілігімен белгілі болса, кенже баласы Арон (1750 – 1835] жастайынан өткірлігімен, мәмілегер шешендігімен ел аузына іліккен. Атадан балаға жалғасқан ақындық, шешендік өнер Сүйінбайға дарыған. Сүйінбайдың өзінен үлкен Жаманшал, Жұмық деген ағалары, Оспан атты інісі сыншыл, бірқақпай өлеңдерімен ауыл арасына танылған. Бұл жөнінде Жаманшал Сүйінбайға: “Отбасында мен жүйрікпін, шаршы топта сен жүйріксің” дейді екен.

Би-шешендердің сөздері - халықтық тәлім-тәрбие құралы.

Қазақ халқы – сөз қадірін өз қадірім деп білген,кеңдігін де, елдігін де,кемеңгерлігі мен көсемдігін де сөзге сыйғыза білген халық."Өнер алды - қызыл тіл" демекші,сөздердің ең асылы - шешендік сөз болған.Шешендік сөзбен шешімін таппас дауды шешіп қана қоймай,соғыста қарсыласты жеңген.Қазақ шешендік өнерінің майталман өкілдеріне:Майқы би,Жиренше,Асанқайғы,Саққұлақ шешен,Ақтайлақ шешен,Төле, Қазыбек, Әйтеке билер және т.б. жатады.Осындай би-шешендерімізден қалған сөздерді халқымыз ауыздан-ауызға жеткізіп,тәрбие құралына айналдырған.Оған дәлел,Қазыбек бидің:

Алтын ұяң – Отан қымбат,

Құт берекең атаң қымбат,

Асқар таудай әкең қымбат,

Аймалайтын анаң қымбат,

Туып-өскен елің қымбат,

Ұят пенен ар қымбат,-деген сөзінде үлкен тәрбие жатыр.Отанды,отбасыңды,елің мен ар-ұятыңды қастерлей біл дегісі келген.Халқымыздың әр би-шешеннің сөзінде баға жетпес даналық ойлар бар.

Эссе
"Би-шешендердің сөздері-халықтық тәлім-тәрбие құралы"
Иә,расымен.Би-Шешендердің сөздері жәй ғана сөз емес.Олар айтатын сөздерін ой елегінен өткізіп,ақылға салып болғасын барып дұрысынан айтады.Өйткені көптеген халық солардың сөздеріне мән беруде.Ақыл,ой,парасат дегендей жақсы мағынадағы сөздер бізге не беруші еді?Әрине,тәлім-тәрбие.Нақтырақ айтатын болсақ "Би-шешендердің сөздері-халықтық тәлім-тәрбие құралы" деген 100 пайыз дұрыс.Толықтай келісемін.Сіздерге де айтарым барымызша ойланып айтар сөзімізді дұрыс па дұрыс емес па?Олай айтсам жақсы ма жақсы емес па?Келісе ма келіспей ма?Деген сұрақтарменен ойланып нақты өзіңіз қиналмайтын,өкінбейтін жауап айтыңыз.Бізде өз сөздерімізбен тәлім-тәрбие беріп,Би-шешендердің жолын қусақ жаман болмаймыз.(101 сөз)