Объяснение:Өз елін сүймеген адам еш нәрсені де сүйе алмайды» — деген Байронның сөздерімен өз жұмысымды бастағым келіп отыр. Әркімге туған жері, елі қымбат. Менің ойымша, а үшін туған өлкесінен артық еш нәрсе жоқ. Себебі, бұл мен түгілі аялаған анамыз, қолпаштаған әкеміз, туған - туыс, жора - жолдастың кіндігінен қан тамған туып өскен жеріміз. Қасиетті осы жерде білім нәрін сусындаған мектебім, балалық шағым өтіп жатқан ауылым бар. Егер менен сен не үшін туған өлкеңді сүйесің деп сұраса, мен мүдірместен Мұқағали атамыз айтқандай күн мен түнін, қыбырлаған жәндігіне дейін сүйемін дер едім. Өйткені Шығыс Қазақстан облысы табиғаты — ең әдемі, көрікті, сан қилы орманға толы, жусаны мен жуасы аңқыған, самал желі ескен өлкем. Қыстағы қалың жамылғы қар көрпесі мен жазғы құлпырған шалғын даласын құшағыма алар едім. Менің өлкем мен үшін ең ардақты, Бар жылуын, махаббатын сусындатты. Менің жерім мен үшін қасиетті, Бойыма күш — жігер нәр алдыртты. Мен әлі 6 - сынып оқысам да, алтын ұя мектебімді аяқтап, үлкен өмірге жол ашатын біріңғай ұлттық тестілеу сынынан өтуге қазірден дайындалу үстіндемін. Өйткені өз Отанымды көркейтіп дамыту үшін барлығын жасағым келеді. Атақты Ғабит Мүсірепов пен Сәбит Мұқанов, Мағжан Жұмабаев ағаларымыз сынды ұлдарын жаратқан ұлы мекеннің мерейін ары қарай өсіргім келеді. Мен – болашақ үлкен мамандық иесімін, өмір атты керуеннің бір жолаушысымын. Қалаған мамандығымның соңына түсіп, өмір — керуен қайда жетелесе – сонда жол тартпақпын.
«Сен де бір кірпіш, дүниеге кетігін тап та бар қалан» деп қазақтың ақыны Абай атамыз айтпақшы, өмірден өз орнын тапқан дұрыс қой. Дегенмен «туған ауылымды тастап кете барамын» деген ойдың өзі менің киелі, құт мекеніме деген сағынышымды қазірден арттыра түседі. Туып - өскен жерім туралы толғанып, ой жетегіне берілген шағымда үнемі Бәкір Тәжібаев жырлаған мына бір шумақтары ойыма оралады да тұрады: Қайда жүрсем, туған жерім, Сен есімнен шығармысың! Жастық дәурен құрған жерім, Көз алдымда тұрармысың! Туған жер жайлы жыр да, қара сөзбен жазылған шығармалар да әрбір халықтың әдебиетінде мол. Бұдан біз әр халықтың туған жерін ардақ тұтып, анасындай қастерлейтінін байқағандаймыз. Біздің қазақ халқы да туған жер қадірін жас ұрпақ бойына, санасына бала кезінен — ақ сіңіруге ұмтылатындығын туған жер жайлы мақал — мәтелдерден, аңыз әңгімелерден, батырлар жырынан көреміз. «Ит тойған жеріне, ер – туған жеріне» немесе «Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас» деп ерекшелеп көрсетеді. Бұлардың бәрінен шығатын қорытынды әркімге туған жері, туған елі қымбат екендігі деп ойлаймын. Айпырай! Туған жер — ай! Теңдесер кім Бұл жерге сен болмасаң келмес едім. Кіндігімді байлаған қазығым – ай Сен болмасаң бұл маңды көрмес едім, — деп ақиық ақынымыз М. Мақатаев жырлағандай, оқушылар өздерінің кіндік кескен, туып — өскен мекенін қастерлей, оның тыныс — тіршілігін, тарихын, мәдениетін, экономикалық хал – ахуалын, зиялы қауымын, еңбек ерлерін, асқар таудай ақсақалдарын, абзал аналарын мақтан ете отырып, туған жердің болашағын бәрінен артық көруге хақылымыз. Туған жердің бір түйір тасы жаттың ат басындай алтынынан қымбат емес пе? Дулығалы ата - бабаларымыз кең даласын, асқар тауын, сарқырап аққан көк өзенін қорғап, мақтан еткен, бізге мұраға қалдырған. Қазіргі тарихи шақта, тәуелсіздік кеңістігінде күндей жарқырап, отаншылдық рух пен туған жерге деген махаббат сәуле шашып тұруы керек. Меніңше, әр қазақстандық өз елінің картасына көз салып, байтақ өлкесін, туған жерін мақтан тұтуға тиіс.
Жапырақ көктемде неге жасыл, күзде неге сары болады?
Жапырақтар көктемгі желектің сәнді әшекейі, әрі ағаш атаулының тіршілік белгісі деуге болады. Ағаш тіршілігін реттейтін фотосинтез құбылысын осы жапырақтардың іске асырады. Күн суытып, күз, қыс мезгілдері кез-келген ағаш үшін ауыр кезең. Өйткені, жер қата бастасымен ағашқа керекті су да азая бастайды. Ауа райы салқындағандықтан, жер қойнауындағы сулар қата бастайды. Жапырақтар болса, суды көп қажет етеді. Сондықтан, жапырақтар онсыз да аз суды барынша бойына сіңіруге асығады. Мұндай ағаштың басқа мүшелеріне жеткілікті мөлшерде су бармай, ағаш қурап кетуі де мүмкін. Бірақ, керемет жоспарланған ғалам жүйесінде бұл мәселе жан-жақты қарастырылыпты.Мысалы, жаз айларының соңында күн қысқарып, түн ұзарған шақта, барлығына бірдей белгі берілгендей ағаштар жайлап қыстың қамына кіріседі. Фотосинтез үрдісіне жауапты гормондар іске кірісіп, жапырақтардың түсу мезгілі жақындайды.
Салқын ауа райы байқалмайтын тропикалық ыстық аймақтарда су тепе-теңдігін қамтамасыз ету үшін ағаш жапырақтары құрғақшылық мезгілде түседі екен. Жапырақтың түсуі белгілі бір жыл мезгіліне байланысты емес көрінеді. Кей ағаштардың жапырақтары бір-ақ аптада түсіп қалады екен. Жапырақтың түсуі ағаш түрлеріне байланысты өзгеретін болған.
Хлорофилл өз күшін жойған кезде жапырақ бойындағы басқа пигменттер яғни каротиноидтар өз жұмысына кірісіп, қураған жапырақты қоңыр, сары, алқызыл түстерге бояйды. Жапырақ түсу үрдісінің осыдан кейінгі сатысы, ағаш түріне байланысты. Айталық, кей ағаштардың сарғайған жапырақтары тез түссе, басқа ағаштардың жапырақтары солып қалған күйі бірден түспей, бір-екі апта тұрады.
