Салалас құрмалас сөйлем: 1.
2.
Сабақтас құрмалас сөйлем:
1.
2.

Текст:Ұлы Жібек жолы
Байырғы заманда жердің түкпір-түкпірінде тұратын адамдар бір-бірімен сауда жүргізген. Алғашында ол қажетті заттармен айырбас ретінде жүзеге асқан. Мысалы, асыл тастар, алтын, күміс, тұз, шипалы өсімдіктер мен хош иіс сулары, азық-түлік және басқа да тауарлармен алмасқан. Кейіннен ақшаға сауда-саттық басталып, базар, жәрмеңке, сауда жолдары ашылды.
Ұлы Жібек жолының Қазақстан жерінен өткен жолы Сауран қаласы болды. Қазақстан жеріндегі орта ғасырдағы ірі қалалардың бірі. Жібек жолындағы тағы бір тарихи қала – Иасы, кейіннен Түркістан атанған. Түркістан ертеден «екінші Мекке» деп аталып кеткен. Қожа Ахмет Иассауидің кесене ғимараты – бүкіл Орта Азиядағы сәулет өнерінің керемет үлгісі болып табылады.
Жібек жолындағы даңқты қалалардың бірі Отырар, бірақ Бүкіл Шығысқа аты әйгілі қала ең алғаш Фараб деп аталды. Әл Фараби атанған ұлы ғалым Әбу Насыр Ибн Мұхаммед шыққан қала.
Ұлы Жібек жолында тарихи қалалардың қатарына Испиджап, яғни, Сайрам да жатады. Сайрам ұзақ жылдар бойы Жібек жолы бойындағы саяси жағынан да, экономикалық жағынан да, мәдени жағынан да еңсесі биік қалалардың бірі болып қалған.
Сол тұстағы аса ірі сауда орталығы Тараз болды. Елдер оны саудагерлер қаласы деп атаған. Тараздың жүрегі – мешіттері, керуен сарайлары болса да, базардың айналасында түрлі шеберханалар, наубайханалар орналасқан. Ертеде Тараз қаласындағы сауда базарын көргендер «Тараз базары – әлем айнасы» деп айтқан, сондықтан бұл жақта кез келген дүниені айырбастауға, сату мен сатып алуға болатын.

Қоғамның тазалығы әрбір адамның өзінің жеке тазалығына мән беруінен басталады. Тазалық дегенде моншаға кіріп шығуды, ғана түсініп қалмайық. Әр нәрсенің тазалығы бар. Тазалық – адамның рухани, мәдени жетілу деңгейінің, кісілігі мен тәрбиесінің маңызды көрсеткішінің бірі. Ол адамның денсаулығы, өң түсінің сүйкімділігі, өмір жасының ұзақтығы, тұла бойының сәнділігі, өз қадыр-қасиетін бағалауы, айналасына тартымдылығы деген сөз.

Осы ұлдар суретте,салыстыра қарағанда,біреуі тазалықты сақтап тұр,ұқыпты жаңа ғана жуынған тап-таза болып тұр.Екіншісіне қарасақ балшықта,кір бала алдымызда тұр.Кір киімде,етігі кір,Жейдесі әр жағынан бүктеліп,балшыққа жабысқан,және де өзі жуынбаған боп,суретте тұр.

Адамның денсаулығы – қоғам байлығы. Әрбір адам өз денсаулығының мықты болу жолдарын қарастыру керек.Сондықтан оны сақтау қажет

2006 жылдан бастап біздің елімізде Қазақстан биоалуандықты сақтау қауымдастығы мен Қазақстандағы құстарды сақтау одағы бірлесіп "Жыл құсы" ақпаратты науқанын өткізуде.Онда жыл сайын Қазақстандағы жоғалып бара жатқан бір құсты алып,жыл бойы сол құсқа қамқорлық көрсетеді.Мысалы 2006жылдың жыл құсы-Тарғақ болған.2020жылда ителгі құсы-"Жыл құсы" болды.Биылғы 2021 жылдың жыл құсы болып,Бірқазан белгіленді.Қазақстан республикасы бойынша бірқазан қызыл кітапқа енген құс.Бірқазанның Қазақстан бойында екі түрі мекендейді.Қызыл және бұйра бірқазандар.Бірқазандар балықпен көректенетіндіктен,одар мекендеген жердерде балық қоры көп болуы керек. Бірқазандардың өсуіне су деңгейі мен судың тазалығыда әсер етеді.Бірқазандар заңмен қорғалған.Олар Қазақстанда,каспий,балқаш көлі сағаларында,Іле,Сырдария орта ағынында,Алакөл,Қара Ертіс өзен сағаларында және т.б. жерлерде мекендейді.Бірқазандар қыстау үшін Солтүстік Үндістанға,Африкаға,Таяу Орта шығысқа,Жерорта теңізіне ұшып кетеді.Бізде "Жыл құсы"атанған құстарға қамқорлық көрсетейік.