ІІІнан қымбат 1. Мәтінді оқып, ат қойыңдар. Қою әріппен берілген сөйлемнің мәнін түсіндіріңдер.
ты баспана.
Шаш етектен – көп.
атымен
бірінші сыныпқа барғанда біздің жеке өз үйіміз де жоқ еді. Әке-шешем
көшіп-қонумен жүретін: жазда тауға кетіп, күзге қарай етекке түсіп, қыс
тауға бір-ақ оралатын. Сондықтан да төр-
тінші сыныпқа дейін әкемнің інісінің үйін-
де жатып оқуыма тура келді. Әдетте мені
мектепке баруға әтештің шақыруына қарай
Қыстау – қыста отыратын тұрақ-
оятатын.
Сағат дегеніңіз
бол-
майтын. Ұйқылы көзбен қалың қарды
омбылап, алты-жеті шақырым жол жүріп,
мектепке жететінмін. Жеткен кезде кейде
сағат әлі бес не алты болып шығатын. Ондайда күзетшінің қайырымы түссе
жақсы: есік ашып, ішке кіргізеді, пеш жағады. Оның жанында маужырап
ұйықтап алуға да болады. Үйге берілген тапсырманы орындайтын уақыт тек
түн мезгілі ғана. Өйткені атқаратын шаруа шаш етектен: малға шөп салу,
қорадағы малдың астын тазалау, су әкелу, бақшаның арам шөбін отау
жұмыстары тіпті таусылмайтын. Есесіне алтындай қымбат уақытты
бағалай білуді үйрендім, сабаққа дайындалуға да, өзім қатты құмартып
алған кітапты оқуға да уақыт табатын болдым. Әрине, кітап оқуымда
ешқандай да белгілі бір жүйе жоқ еді. Мектеп кітапханасынан қолға түс-
кендердің бәрін алып, оқи беретінмін.
(Нурсултан Назарбаев)
Оқу маған обастан жеңіл тиді. Сөздің реті келгенде айта кетейін, мен​

Сын есім — заттың түсін, сапасын, белгісін, күйін, салмағын, көлемін, иісін т.б. қасиеттерін білдіретін сөздер.

Қазақ тілінде сын есімдердің сұрақтары – қандай? қай?

Бұл айтылғандар – сын есімнің мағыналық жағы.

Тұлғалық жағынан сын есім негізгі және туынды болып екіге бөлінеді.

Негізгі сын есімдерге – түбір сын есім жатады. Түбір сын есмі жұрнақсыз, басқа сөздермен бірікпей, қосарланбай, тіркеспей, жеке тұрып-ақ сындық мағына береді. Мысалы, көк,сары, кең, жылы, терең, таза, алыс.

Сын есімнің туынды түріне сын есімдердің бірігуі, қосарлануы, зат есім мен сын есімдердің тіркесуі арқылы және сын есімге, басқа сөз таптарына түрлі жұрнақтар қосылуы арқылы жасалған сөздер жатады. Мысалы, 1. Көкпеңбек еріндері қимылдайды. 2. Төбеміз кішкене-кішкене жақпар тастар. 3.Ақ, сары, қара, ала көк, ауыз жолды, көп балалы, жібек көйлекті.

Келер шақ — қимыл, іс-әрекеттін дәл казір емес, болашақта істелетінін білдіретін етістік шағы. Келер шақ мағынасы мен формасына қарай үшке бөлінеді:

1. Ауыспалы келер шақ.Ӏс-қимылдын алдағы уакытта анық іске асатынын білдіреді. Ол негізінде етістіктін түбіріне -е/-й жұрнақтары жалғану аркылы жасалады: Біз айтқанды орындаймыз.

2. Болжалды келер шақ.Ӏс-кимылдын келешекте іске асуына күмәндануды білдіреді. Етістіктін түбіріне есімшенін -ар/-ер/-р жүрнағы жалғану аркылы жасалады: Әуелі өзіміз барармыз.

3 Мақсатты келер шак. Ӏс-кимылдын мақсатын білдіреді, етістіктін түбіріне есімшенің - мақ/-мек жүрнағының косылуы аркылы жасалады: Олар ауылға қайтпақ.