<<Бала құқықтарын қорғау туралы Конвенция>> мақала
​

Отырар  (тұрарбанд, тұрар, тарбанд, фараб)– ортағасырлық қала орны.  оңтүстік қазақстан облысы  отырар ауданыныңтемір темір жол стансасынан солтүстік-батысқа қарай 7 км жерде орналасқан. отырар 8 ғасырдың басынан  тарбанд(трабан) деген атаумен белгілі. бұл атау  күлтегін  және  білге қаған  құрметіне арналған көне түркі кездеседі. 8 ғ-дағы араб   якут  “тарбанд, тұрар, тұрарбанд пен отырар – бір қала” деп жазады. араб тарихшысы  табаридіңотырар патшасын  әл-мамун  халифтың жауларының бірі деп атағанына қарағанда, отырар 9 ғ-дың өзінде-ақ ірі қала болған. 10 ғ.   кедердеген орталық қаласы бар  фараб  аймағы аталады.  ал фараб  кедерден  көне қала екені  әл-мақдисидің  (10 ғ-дың аяғы) еңбегінде жазылған. оның айтуынша, бас қала аймақ есімімен фараб аталған. 10 ғ-дан кейін кедер тарихи және қ аталмайды, оның орнына астана да, аймақ та фараб делінген. отырар 5 – 15 ғ-ларда  аралбойындағы көшпелі тайпалармен сауда жасайтын  иран  мен  орта азиядан  сібірге,  моңғолияға  және  қытайға  қатынайтын сауда жолындағы маңызды қала болды. кейбір зерттеушілердің пікірінше, қалада сол кезде әлемдегі аса ірі кітапхана және көптеген мешіт-медреселер болған.

Отан - елдің анасы

Ер - елдің анасы

Отан қадіріне жетпеген,

өз қадіріне жетпейді.

Отан үшін күрес,

Ерге тиген үлес.

Отан – оттан да ыстық

Отан қуат - отбасы шуақ

Отан отбасынан басталады.

Отанды сүю – отбасынан басталады.

Орағың өткір болса,қарың талмайды,

Отаның берік болса жауың алмайды.

Отансыз адам - ормансыз бұлбұл

Алтын ұяң – отан қымбат.

Ер - елінде,

Гүл жерінде.

Ел іші – алтын бесік

Ауылым - алтын бесігім

Өз елің – алтын бесігің,

Еңбекпен бағыт егіз.

Өзге елінде сұлтан болғанша,

Өз еліңде ұлтан бол.

Ел мен жер егіз.

Туған жердей ел болмас,

Туған елдей ел болмас.

Бірлігі жоқ ел тозады,

Бірлігі күшті ел озады.

Жат жердің қаршығасынан ,

Өз еліңнің қарғасы артық.

Егілмеген жер жетім,

Елінен айрылған ер жетім.

Ұлтарақтай болсада,

Ата қонысы жер қымбат.

Ат төбеліндей болсада,

Туып өскен ел қымбат.

Ел – елдің бәрі жақсы,

Өз елің бәрінен жақсы.

Бұлбұл гүлзарын сүйеді,

Адал адам отанын сүйеді.

Ит тойған жеріне,

Ер туған жеріне.

Туған жер - тұғырың,

Туған ел - қыдырың.

Туған жердің жуасы да тәтті.