Мәтінді оқы. Мәтіннің тақырыбын анықтаңыз. (Прочитайте текст. Определите название текста)
Қазіргі кезде қуат көзін үнемдеу – жаһандық мәселеге айналды. Әрбір азамат электр қуатын күнделікті
тұрмыста үнемдей алудың алғышарттарын білуі қажет. Бүгінде электр үнемдейтін шамдар көп кездеседі.
Электр тоғын аз тұтынатын шамдар, қызу лампасынан 5-есе аз энергия жұмсайды. Мұндай шамдар кәдімгі
лампадан қарағанда 8 есе ұзақ. Шамды күніне 2, 5 сағаттан артық қосуға болмайды. Тағы бір ескеретін
жайт, егер сіздің қосқышыңыз жарықты күшейтіп, азайтатын реттегіші болса да шамға зиянды.
Токты үнемдегенде ұялы телефон, ноутбук секілді құрылғылардың зарядтағышын токтан үнемі ажыратып
отырыңыз. Өйткені, тоққа қосылып тұрған құрылғы энергия тұтынады. Басқа жаққа бірер күнге кетер
болсаңыз, шамды өшіріп қана қоймай, розетканы теледидардан, тоназытқыштан, DVD-ойнатқыштардан
ағытып кетіңіз. Олар тоққа қосылып тұрса, аз да болсын тоқ қуатын шығындап отырады. Тағы бір кеңес,
шаңсорғыштың қоқыс қапшығын және фильтрін дер кезінде ауыстыру қажет. Себебі, бітеліп қалған немесе
шаңға толған қоқыс қапшықтан шаңсорғыштың жұмысы ауырлап, қалыпты нормадан көп қуат жұмсайды.
Осы кеңестерді дер кезінде орындасақ, қуат көзін үнемдеуге үйрене аламыз.
электр тоғы
Thing
қуат көзін үнемдеу
баламалы энергетика

Нан [1]– ас атасы. Ол бидай ұнынан жасалады. Дәстүрлі қазақ қоғамрында нан пісірілуіне, қо арай әр түрлі аталған. Әдетте пешке пісірілгендерін нан, отқа көміп пісірілгендерін күлше, табаға, тандырға пісірілгендерін бәтір, қазанға пісірілгенін қарыма, майға пісірілгенін бауырсақ, жайма деп аталады. Нанды жерге тастамайды, үстінен аттамайды, үстіне ешбір затты қоймайды. Нанды бір қолмен үзіп жемейді. Қазақтар нанды қасиетті деп санайды. Алайда нан ұннан , судан жасалады .Нанға тұзды да қосады , тұздан басқа нанға ашытқылар (дрожи) қосады , олар өз кезегінде нанды пешке салу үшін қабығын қалындатып көтереді.

Қазақша ет (бесбармақ, бешбармақ) асқанда ең алдымен жіліктеп бұзылған етті адам санына қарай мөлшерлейді. Тойға немесе қонақ асыға көбінесе қой сойылады. Қой еті жіліктенгенде 13 мүшеге бөлінеді. Олар жамбас - 2, ортан жілік – 2, асықты жілік – 2, беломыртқа – 1, сүбе – 2 (сүбемен бірге бүйректен жоғарғы 5 қабырға кетеді), қабырға -2, төс – 1, омыртқа -1, жауырын -2, тоқпан жілік – 2, кәрі жілік – 2, бұғана – 1, мойын – Осылай асуға дайындалған етті жуып-шайып тазалап, қазанға салады да, ет батып тұратындай етіп суық су құяды. Содан кейін қазанды қатты жанған отқа қойып, сарқылдатып қайнатады, бетіне шыққан қанды көбігін алып тастап, шамалап тұз, 1 бас пияз салып отын басады да, 1-1,5 сағат ет әбден піскенше шымырлатып қайнатады. Ет әбден піскен соң табаққа сорпасынан бөлек қотарып алып, тартылған табақтың санына қарай мөлшерлеп тұздық әзірлейді. Ол үшін сорпаға қара бұрыш, дөңгелектеп тұралған пияз салып, ыдыстың бетін жауып бұқтырып қояды. Ет туралып болған соң тұздықты еттің үстіне құяды. Әдетте кәделі жіліктермен бірге сыйлы қонақтарға малдың басын, (қой), ірі қараның шекесін, қазы, қарта, жал-жаяны табаққа бірге салып береді.Сонымен бірге қамыр, бітеу пісірілген картоп қосуға да болады.