Мәтінді оқып, төменде берілген сұрақтарға жауап беріңіз. [6] 4 . Мәтіндегі негізгі және қосымша 3 ақпараттарды ажыратыңыз. Негізгі ақпарат Қосымша ақпарат 1. 2. 3. 1. 2. 3. Тарихи ескерткіштер Ақтөбе өңірі, Хромтау ауданында Ойсылқара кесенесі бар. Этнографиялық-тарихи ескерткіш ретінде республикалық тізімге енген. Аспан астындағы құнды жәдігер. Бірақ мұны жергілікті халықтың бірі білсе, бірі білмейді. Ойсылқара - өркешті жануар пірі екенін Құмсай ауылының оқушылары тек кітаптан оқыған еді. Енді жазғы демалыстарын тарихи орында өткізіп, оның қорымын көзбен көрді. Аңыз астарында ақиқат бар. Есет осы уақытқа дейін Ойсылқараны қиялдан туған кейіпкер деп ойлаған. Енді оның өзі туған өлкеге табаны тиген адам екенін білді. Танымын кеңейтіп, тарихи әңгімелерді таңдана тыңдады. Есет Жақыбай, оқушы: – Көне дәуірдегі жазуларды оқығым келіп, ынтам туды және аз уақыттың ішінде тарихшы не археолог болам деген де ойлар туды. Былайша айтқанда, тарихи жерге келуімнің арқасында тарихқа деген қызығушылығым оянды. VI ғасырда бұл жерге Ойсылқараның түйесі шөгіп, кейін тасқа айналған. Қорымы да осы жерде. Аңызға арқау болған тас обаларды археолог Серік Әжіғали бастаған топ зерттеп, тіркеуге алды. Хромтау өңірінде бұдан өзге оннан аса ашық ескерткіш аспан астында тұр. Мөлдір Нұржанова, лагерь жетекшісі: – Мектеп бағдарламасы аясында ғана тоқтап қалмай, өзіміздің туған жерімізді әрі қарай зерттеп, тарихи жерлерге келу әлі де жоспарда бар. Хромтау жерінде этнографиялық-тарихи ескерткіштер кезең-кезеңімен зерттеліп жатыр. Қола дәуіріндегі қорымдар мен перм, карбон дәуірлеріндегі жер қыртыстары сақталған «Айдарлы аша» да шетел тарихшыларының таңдайын қақтырған.4 . Мәтіндегі негізгі және қосымша 3 ақпараттарды ажыратыңыз. Негізгі ақпарат Қосымша ақпарат
1.
2.
3. 1.
2.
3.

Берілген сөз тіркестерімен сөйлемдер құрастыру.

Есік қорғанынан табылған Алтын адам мүсіні музейде (мұражайда) тұр.

Дәл қазір мен қаламыздағы театрдың кезекті қойылымында отырмын.

Жаз келіп, күн жылынғалы бері балалы отбасылар кешқұрым Есілдің жағасында серуендеп жүреді.

Өнер академиясында білім алып жатқан бауырым қазір Абай атындағы опера және балет театрында тағылымдамада жүр.

Ресейдегі досыңа кезекті хат жазып отырсың ба?

Теледидардағы соңғы жаңалықтарда қаламызда орын алған жәйттар жайлы айтып жатыр.

Қарындасым ағылшын тілін жетік меңгеру мақсатында Ұлыбританияда тұратын досымен Интернет арқылы сөйлесіп жүр.

«Дене шынықтыру сабағында» тақырыбына диалог құрастыру.

Мұғалім: Сәлеметсіңдер ме, балалар!

Оқушылар: Сәлеметсіз бе, ағай!

Мұғалім: Түзел! Тік тұр! Бір мен екіге бөлініп, сана! Балалар келеп апатда мектебімізде «Салауатты өмір салты» апталығы өтеді. Апталық уақытында әрбір оқушы белсенді болып, өзі ұнататын спорт түрінен жарысқа қатыса алады.

Оқушылар: Мұғалім, қандай спорт түрлеріне жарыс ұйымдастырылады?

Мұғалім: Оннан аса спорт түрінен жарыс ұйымдастыруды жоспарлап отырмыз. Олар: футбол, баскетбол, волейбол, жүгіру, ұзындыққа секіру,үстел теннисі және т.б.

Оқушылар: Ал біз сыныбымызбен футболға жазылып, қатыссақ бола ма? Біз үнемі өзіміз команда болып ойнап жүрміз.

Мұғалім: Әрине, болады. Онда сендерді тізімге жазып кояйын.

Оқушылар: Рахмет, ағай!

Мұғалім: Басқа қатысам деушілер бар ма?

Қыздар: Ағай, біз волейбол ойнап көрейік, ал қалғандары бізге жанкүйер болсын? Бастысы жеңіс емес, қатысу. Өз бағымызды сынап көрейік. Оның үстіне денсаулығымызға да пайдасы тиер.

Мұғалім: Жақсы, қыздарды волейболға жазып қойдым. Осы апта соңына қарай қосымша ақпарат беріліп, жарыстың өткізілетін уақыты хабарланатын болады. Ал әзірге жаттығуларымызды жалғастырайық. Екі командаға бөлініп, тұра қалыңдар...