В казахском языке глаголы образуются путем прибавления к основе разных частей речи глаголообразующих суффиксов. В казахском языке существует 4 типа залогов. Все формы образования нового глагола от глагола в основном сводятся к залоговым формам.Өздік етіс - Возвратные залогиВозвратный залог образуется при суффиксов: -н, -ын, -ін, а возвратно-средний залог русского языка образуется от переходных глаголов действительного залога посредством присоеди-нения суффиксов -ся, -сь. Например: жуын - мойся, таран - расчешись.Правило присоединения всех залоговых суффиксов подчиняется закону сингармонизма и прогрессивной ассимиляции.Ырықсыз етіс - Страдательный залогСтрадательный залог в казахском языке образуется при суффиксов: -л, -ыл, -іл. И в русском, и в казахском языках он указывает на то, что предмет подвергается действию другого предмета или лица. Например: Бір аптадан кейін жұмыс аяқталады. - Через неделю работа будет закончена. Хат ауылға жіберілді. - Письмо отправлено в аул.
Өзгелік етіс - Понудительный залогПонудительный залог образуется при суффиксов -дыр, -дір, -тыр, -тір, -ғыз, -гіз, -қыз, -кіз. Этот залог отсутствует в русском языке. Он обозначает “заставить, понудить, попросить, позволить, совершить какое-либо действие или принять иную форму состояния” и образуется при суффиксов. Например: Біз оған өлең айт-қыздық. - Мы заставили его читать стихи. Мен көйлек сатып ал-ғыз-дым. - Я попросила себе купить платье.
Ортақ етіс - Взаимный залогВзаимный залог - переводится как “совместно, одновременно с кем-то делать что-то” или “одновременно с кем-либо находиться в определенном состоянии”. Он образуется при суффиксов -с, -ыс, -іс. В русском языке подобный залог отсутствует, а взаимно-совместное значение выражается глаголами возвратно-среднего залога. Например: Мен досыммен құшақтастым. - Я обнялся с другом. Олар хат жазысты. - Они переписывались.
Тәкаппарлық, мақтаншақтық, менменсушілік1. Өз елінде шекпен пішпеген, Кісі елінде мақпал пішеді .2. Иттің ұлығанын бөрі естімес. 3. Ит құтырса, иесін қабар, Шымшық құтырса, бүркітке шабар. 4. Қадір білмейтінге қадіріңді кетірме .5. Жаман сайға су түссе, өткел бермес кешуге. 6. Ашаршылықта түйенің сіңірі де тәтті, Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты. 7. Есек құлағының ұзындығына мақтанар, Есалаң жүзінің қызылдығына мақтанар. 8. Жаман атқа жал бітсе, жанына торсық байлатпас, Жаман адамға мал бітсе, жанына қоңсы қондырмас. 9. Тойсаң тоқтының еті топырақ татиды.1 0. Мақтаншақ бар ақылын мақтанға тауысады. 11. Жақсы мақтанса есебін табар, Жаман мақтанса қатынын сабар. 12. Мылтығыңның күмісін айтпа, тиісін айт. 13. Өз үйінде ою оймаған, Кісі үйінде сырмақ сырыпты. 14. Ер өнерімен мақтансын. 15. Жаман адамға мал бітсе, жақынын танымас.1 6. Асқанға аспан да аласа. 17. Өз көшесінде жаман ит те жолбарыс. 18. Өзім есек бола тұрып, түйені жетектедім. 19. Еңкейгенге еңкей, басың жерге жеткенше, Шалқайғанға шалқай, төбең көкке жеткенше .20. Семіздікті қой ғана көтереді. 21. Аспанға айды бір шығардым. 22. Арыстан асқынса айға шабар, Ақымақ асқынса анасын сабар. 23. Саяз су сарқырап ағады. 24. Аяз би, әліңді біл, құмырсқа, жолыңды біл. 25. Тауық шақырғанға таң атпайды. 26. Көзінше мақтама, сыртынан даттама. 27. Білемін деп мақтанба, сенен де білгіш табылар .28. Тігілмеген етігіңді мақтама. 29. Алтаумын деме, жетеуге жолығасың, Жетеумін деме, сегізге жолығасың. 30. Тағасының күмісіне мақтанба, Атыңның жүрісіне мақтан.3 1. Баймын деп мақтанба, жарлылық бар. Көппін деп мақтанба, жалғыздық бар .32. Қу сүйекті ит те қажамайды.3 3. Тентек өзін дәу санайды, Жантақ өзін бау санайды. 34. Айдағаны бес ешкі ысқырығы жер жарады. 35. Бояушы, бояушы дегенге сақалын бояйды .36. Есек семірсе, иесін тебер. 37. Бір аштықтың бір тоқтығы бар. 38. Атты жолдас болмайды арбалымен, Жортақ жолдас болмайды жорғалымен. 39. Әлін білмеген әлемге таңданады. 40. Есек өзін атқа балайды да, Әттең, деп құлағына қарайды. 41. Еңкейгенге еңкей, атаңның қара құлы емес, Шалқайғанға шалқай, пайғамбардың ұлы емес. 42. Өзім білем деген, өрге ба 43. Көр көкірек жігіттен ер көкірек егде артық. 44. Айға бойымыз жетсе, күнге қолымыз жетеді. 45. Орынсыз мақтау орға жығады. 46. Адаспаймын деген адам тал түсте адасады. 47. Өзін-өзі мақтаған - өліммен тең. 48. Қолымен қосаяқ соққан, аузымен орақ орады. 49. Сүтсіз қой маңырауық .50. Шөлдің қамысы болмайды, Жаманның намысы болмайды .51. Мақтаншақтық өтірік айтқызады, Өтірік көңіл қайтқызады. 52. Қорқау қасқырға жем болғанша, Арыстанға жем болған жақсы. 53. Мақтаншақты мақтасаң, басыңа секіреді. 54. Аш отырып, ас таңдайды, Жаяу отырып, ат таңдайды. 55. Болған кісі болдым демес, Болдым десе, болғаны емес .56. Ердің атағы туырлықтай, өзі бұлдырықтай. 57. Бас болмақ оңай, бастамақ қиын. 58. Бидайдың кеудесін көтергені - дақылы жоқтығы, Жігіттің кеудесін көтергені - ақылы жоқтығы .59. Өзіңді-өзің мақтама, біреу мақтасын. 60. Жақсымын деп мақтанба, халық айтпай, Батырмын деп баптанба, барып қайтпай.
0,0(0 оценок)
Полный доступ
Позволит учиться лучше и быстрее. Неограниченный доступ к базе и ответам от экспертов и ai-bota
Оформи подписку
